9.
Η ομιλία για τον Παλιλέγια
81.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στην Κοσάμπι, στο μοναστήρι του Γκοσίτα.
Τότε ο Ευλογημένος, αφού ντύθηκε το πρωί και πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, μπήκε στην Κοσάμπι για προσφερόμενη τροφή.
Αφού περπάτησε στην Κοσάμπι για προσφερόμενη τροφή, μετά το γεύμα, έχοντας επιστρέψει από τη συλλογή τροφής, ο ίδιος τακτοποίησε το κατάλυμά του, πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, χωρίς να ενημερώσει τους συνοδούς, χωρίς να αποχαιρετήσει την κοινότητα μοναχών, μόνος, χωρίς δεύτερο, αναχώρησε για περιπλάνηση.
Τότε κάποιος μοναχός, λίγο μετά την αναχώρηση του Ευλογημένου, πήγε εκεί όπου ήταν ο σεβάσμιος Άναντα· αφού πλησίασε, είπε στον σεβάσμιο Άναντα: «Φίλε Άναντα, ο Ευλογημένος, αφού ο ίδιος τακτοποίησε το κατάλυμά του, πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, χωρίς να ενημερώσει τους συνοδούς, χωρίς να αποχαιρετήσει την κοινότητα μοναχών, μόνος, χωρίς δεύτερο, αναχώρησε για περιπλάνηση». «Φίλε, όταν ο Ευλογημένος, αφού ο ίδιος τακτοποιήσει το κατάλυμά του, πάρει το κύπελλο και τους χιτώνες του, χωρίς να ενημερώσει τους συνοδούς, χωρίς να αποχαιρετήσει την κοινότητα μοναχών, μόνος, χωρίς δεύτερο, αναχωρεί για περιπλάνηση, ο Ευλογημένος εκείνη την περίοδο επιθυμεί να διαμείνει μόνος· ο Ευλογημένος εκείνη την περίοδο δεν πρέπει να ακολουθηθεί από κανέναν».
Τότε ο Ευλογημένος, περιπλανώμενος σταδιακά, έφτασε στην Παλιλέγιακα. Εκεί ο Ευλογημένος διέμενε στην Παλιλέγιακα, στη ρίζα του δέντρου Μπαντασάλα. Τότε αρκετοί μοναχοί πήγαν εκεί όπου ήταν ο σεβάσμιος Άναντα· αφού πλησίασαν, χαιρέτησαν τον σεβάσμιο Άναντα. Αφού ολοκλήρωσαν την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισαν στο πλάι. Καθισμένοι στο πλάι, εκείνοι οι μοναχοί είπαν στον σεβάσμιο Άναντα: «Εδώ και πολύ καιρό δεν έχουμε ακούσει, φίλε Άναντα, μια ομιλία σχετική με τη Διδασκαλία μπροστά στον Ευλογημένο· θέλουμε, φίλε Άναντα, να ακούσουμε μια ομιλία σχετική με τη Διδασκαλία μπροστά στον Ευλογημένο».
Τότε ο σεβάσμιος Άναντα μαζί με εκείνους τους μοναχούς πήγε στην Παλιλέγιακα, στη ρίζα του δέντρου Μπαντασάλα, εκεί όπου ήταν ο Ευλογημένος· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Σε εκείνους τους μοναχούς που κάθονταν στο πλάι, ο Ευλογημένος δίδαξε, παρακίνησε, ενθάρρυνε και ευχαρίστησε με μια ομιλία για τη Διδασκαλία. Εκείνη την περίοδο σε κάποιον μοναχό εγέρθηκε αυτός ο αναλογισμός στο νου: «Πώς άραγε σε αυτόν που γνωρίζει πώς και βλέπει πώς, υπάρχει η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών με εγγύτητα;» Τότε ο Ευλογημένος, αφού αντιλήφθηκε με τον νου του τον αναλογισμό του νου εκείνου του μοναχού, απευθύνθηκε στους μοναχούς - «Με διερεύνηση διδάχθηκε, μοναχοί, από εμένα η Διδασκαλία· με διερεύνηση διδάχθηκαν οι τέσσερις εφαρμογές της μνήμης· με διερεύνηση διδάχθηκαν οι τέσσερις ορθές επίμονες προσπάθειες· με διερεύνηση διδάχθηκαν οι τέσσερις βάσεις πνευματικής δύναμης· με διερεύνηση διδάχθηκαν οι πέντε πνευματικές ικανότητες· με διερεύνηση διδάχθηκαν οι πέντε δυνάμεις· με διερεύνηση διδάχθηκαν οι επτά παράγοντες της φώτισης· με διερεύνηση διδάχθηκε η ευγενής οκταμελής οδός. Έτσι με διερεύνηση διδάχθηκε, μοναχοί, από εμένα η Διδασκαλία. Ενώ έτσι με διερεύνηση διδάχθηκε, μοναχοί, από εμένα η Διδασκαλία, και όμως εδώ σε κάποιον μοναχό εγέρθηκε αυτός ο αναλογισμός στο νου: 'Πώς άραγε σε αυτόν που γνωρίζει πώς και βλέπει πώς, υπάρχει η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών με εγγύτητα;'»
«Και πώς, μοναχοί, σε αυτόν που γνωρίζει πώς και βλέπει πώς, υπάρχει η εγγύς εξάλειψη των νοητικών διαφθορών; Εδώ, μοναχοί, ο αδαής κοινός άνθρωπος που δεν βλέπει τους ευγενείς, που δεν είναι επιδέξιος στην ευγενή διδασκαλία, που δεν είναι πειθαρχημένος στην ευγενή διδασκαλία, που δεν βλέπει τα ενάρετα άτομα, που δεν είναι επιδέξιος στη διδασκαλία των ενάρετων ατόμων, που δεν είναι πειθαρχημένος στη διδασκαλία των ενάρετων ατόμων, θεωρεί την ύλη ως εαυτό. Αυτή όμως, μοναχοί, η εξέταση είναι δραστηριότητα. Αυτή όμως η δραστηριότητα ποια έχει ως πηγή, ποια ως προέλευση, ποια ως γέννηση, ποια ως παραγωγή; Πληγείς από το αίσθημα που γεννήθηκε από την επαφή συνδεδεμένη με την άγνοια, μοναχοί, στον αδαή κοινό άνθρωπο εγείρεται επιθυμία· από αυτήν γεννιέται αυτή η δραστηριότητα. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, αυτή η δραστηριότητα είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Κι αυτή η επιθυμία είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Κι αυτό το αίσθημα είναι παροδικό, συνθηκοκρατημένο, εξαρτώμενα γεγενημένο. Κι αυτή η επαφή είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Κι αυτή η άγνοια είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Έτσι επίσης, μοναχοί, σε αυτόν που γνωρίζει έτσι και βλέπει έτσι, υπάρχει η εγγύς εξάλειψη των νοητικών διαφθορών.
«Δεν θεωρεί βέβαια την ύλη ως εαυτό· αλλά θεωρεί τον εαυτό ως έχοντα ύλη. Αυτή όμως, μοναχοί, η εξέταση είναι δραστηριότητα. Αυτή όμως η δραστηριότητα ποια έχει ως πηγή, ποια ως προέλευση, ποια ως γέννηση, ποια ως παραγωγή; Πληγείς από το αίσθημα που γεννήθηκε από την επαφή συνδεδεμένη με την άγνοια, μοναχοί, στον αδαή κοινό άνθρωπο εγείρεται επιθυμία· από αυτήν γεννιέται αυτή η δραστηριότητα. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, αυτή η δραστηριότητα είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Κι αυτή η επιθυμία... κι αυτό το αίσθημα... κι αυτή η επαφή... κι αυτή η άγνοια είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Έτσι επίσης, μοναχοί, σε αυτόν που γνωρίζει έτσι και βλέπει έτσι, υπάρχει η εγγύς εξάλειψη των νοητικών διαφθορών.
«Δεν θεωρεί βέβαια την ύλη ως εαυτό, δεν θεωρεί τον εαυτό ως έχοντα ύλη· αλλά θεωρεί την ύλη στον εαυτό. Αυτή όμως, μοναχοί, η εξέταση είναι δραστηριότητα. Αυτή όμως η δραστηριότητα ποια έχει ως πηγή, ποια ως προέλευση, ποια ως γέννηση, ποια ως παραγωγή; Πληγείς από το αίσθημα που γεννήθηκε από την επαφή συνδεδεμένη με την άγνοια, μοναχοί, στον αδαή κοινό άνθρωπο εγείρεται επιθυμία· από αυτήν γεννιέται αυτή η δραστηριότητα. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, αυτή η δραστηριότητα είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Κι αυτή η επιθυμία... κι αυτό το αίσθημα... κι αυτή η επαφή... κι αυτή η άγνοια είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Έτσι επίσης, μοναχοί, σε αυτόν που γνωρίζει έτσι και βλέπει έτσι, υπάρχει η εγγύς εξάλειψη των νοητικών διαφθορών.
«Δεν θεωρεί βέβαια την ύλη ως εαυτό, δεν θεωρεί τον εαυτό ως έχοντα ύλη, δεν θεωρεί την ύλη στον εαυτό· αλλά θεωρεί τον εαυτό στην ύλη. Αυτή όμως, μοναχοί, η εξέταση είναι δραστηριότητα. Αυτή όμως η δραστηριότητα ποια έχει ως πηγή, ποια ως προέλευση, ποια ως γέννηση, ποια ως παραγωγή; Πληγείς από το αίσθημα που γεννήθηκε από την επαφή συνδεδεμένη με την άγνοια, μοναχοί, στον αδαή κοινό άνθρωπο εγέρθηκε επιθυμία· από αυτήν γεννιέται αυτή η δραστηριότητα. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, αυτή η δραστηριότητα είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Κι αυτή η επιθυμία... κι αυτό το αίσθημα... κι αυτή η επαφή... κι αυτή η άγνοια είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Έτσι επίσης, μοναχοί, σε αυτόν που γνωρίζει... κ.λπ... υπάρχει η εξάλειψη των νοητικών διαφθορών.
«Δεν θεωρεί βέβαια την ύλη ως εαυτό, ούτε τον εαυτό ως έχοντα ύλη, ούτε την ύλη στον εαυτό, ούτε τον εαυτό στην ύλη· αλλά θεωρεί το αίσθημα ως εαυτό, αλλά θεωρεί τον εαυτό ως έχοντα αίσθημα, αλλά θεωρεί το αίσθημα στον εαυτό, αλλά θεωρεί τον εαυτό στο αίσθημα· αλλά την αντίληψη... αλλά θεωρεί τις δραστηριότητες ως εαυτό, αλλά θεωρεί τον εαυτό ως έχοντα δραστηριότητες, αλλά θεωρεί τις δραστηριότητες στον εαυτό, αλλά θεωρεί τον εαυτό στις δραστηριότητες· αλλά θεωρεί τη συνείδηση ως εαυτό, αλλά τον εαυτό ως έχοντα συνείδηση, αλλά τη συνείδηση στον εαυτό, αλλά θεωρεί τον εαυτό στη συνείδηση. Αυτή όμως, μοναχοί, η εξέταση είναι δραστηριότητα. Αυτή όμως η δραστηριότητα ποια έχει ως πηγή... κ.λπ... ποια ως παραγωγή; Πληγείς από το αίσθημα που γεννήθηκε από την επαφή συνδεδεμένη με την άγνοια, μοναχοί, στον αδαή κοινό άνθρωπο εγέρθηκε επιθυμία· από αυτήν γεννιέται αυτή η δραστηριότητα. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, αυτή η δραστηριότητα είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Κι αυτή η επιθυμία... κι αυτό το αίσθημα... κι αυτή η επαφή... κι αυτή η άγνοια είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, σε αυτόν που γνωρίζει έτσι και βλέπει έτσι, υπάρχει η εγγύς εξάλειψη των νοητικών διαφθορών.
«Δεν θεωρεί βέβαια την ύλη ως εαυτό, δεν θεωρεί το αίσθημα ως εαυτό, ούτε την αντίληψη... ούτε τις δραστηριότητες... δεν θεωρεί τη συνείδηση ως εαυτό· αλλά έχει αυτήν την άποψη - 'αυτός ο εαυτός είναι αυτός ο κόσμος, αυτός πεθαίνοντας θα είμαι μόνιμος, σταθερός, αιώνιος, αναλλοίωτος'. Αυτή όμως, μοναχοί, η αιωνιοκρατική άποψη είναι δραστηριότητα. Αυτή όμως η δραστηριότητα ποια έχει ως πηγή... κ.λπ... έτσι επίσης, μοναχοί, σε αυτόν που γνωρίζει έτσι και βλέπει έτσι, υπάρχει η εγγύς εξάλειψη των νοητικών διαφθορών.
«Δεν θεωρεί βέβαια την ύλη ως εαυτό, ούτε το αίσθημα... ούτε την αντίληψη... ούτε τις δραστηριότητες... δεν θεωρεί τη συνείδηση ως εαυτό· ούτε έχει αυτήν την άποψη - 'αυτός ο εαυτός είναι αυτός ο κόσμος, αυτός πεθαίνοντας θα είμαι μόνιμος, σταθερός, αιώνιος, αναλλοίωτος'. Αλλά έχει αυτήν την άποψη - 'αν δεν υπήρχα, δεν θα υπήρχε για μένα· αν δεν είχα υπάρξει, δεν θα υπάρξει για μένα'. Αυτή όμως, μοναχοί, η εκμηδενιστική άποψη είναι δραστηριότητα. Αυτή όμως η δραστηριότητα ποια έχει ως πηγή, ποια ως προέλευση, ποια ως γέννηση, ποια ως παραγωγή; Πληγείς από το αίσθημα που γεννήθηκε από την επαφή συνδεδεμένη με την άγνοια, μοναχοί, στον αδαή κοινό άνθρωπο εγείρεται επιθυμία· από αυτήν γεννιέται αυτή η δραστηριότητα. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, αυτή η δραστηριότητα είναι παροδική... κ.λπ... έτσι επίσης, μοναχοί, σε αυτόν που γνωρίζει έτσι και βλέπει έτσι, υπάρχει η εγγύς εξάλειψη των νοητικών διαφθορών.
«Δεν θεωρεί βέβαια την ύλη ως εαυτό, ούτε το αίσθημα... ούτε την αντίληψη... ούτε τις δραστηριότητες... ούτε τη συνείδηση θεωρεί ως εαυτό... κ.λπ... ούτε τον εαυτό στη συνείδηση θεωρεί, ούτε έχει αυτήν την άποψη - 'αυτός ο εαυτός είναι ο κόσμος, αυτός πεθαίνοντας θα είμαι μόνιμος, σταθερός, αιώνιος, αναλλοίωτος'· ούτε έχει αυτήν την άποψη - 'αν δεν υπήρχα, δεν θα υπήρχε για μένα· αν δεν είχα υπάρξει, δεν θα υπάρξει για μένα'· αλλά έχει αβεβαιότητα, έχει σκεπτικιστική αμφιβολία, δεν έχει φτάσει στην Άριστη Διδασκαλία. Αυτή όμως, μοναχοί, η αβεβαιότητα, η σκεπτικιστική αμφιβολία, η μη άφιξη στην Άριστη Διδασκαλία είναι δραστηριότητα. Αυτή όμως η δραστηριότητα ποια έχει ως πηγή, ποια ως προέλευση, ποια ως γέννηση, ποια ως παραγωγή; Πληγείς από το αίσθημα που γεννήθηκε από την επαφή συνδεδεμένη με την άγνοια, μοναχοί, στον αδαή κοινό άνθρωπο εγείρεται επιθυμία· από αυτήν γεννιέται αυτή η δραστηριότητα. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, αυτή η δραστηριότητα είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Κι αυτή η επιθυμία είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Κι αυτό το αίσθημα είναι παροδικό, συνθηκοκρατημένο, εξαρτώμενα γεγενημένο. Κι αυτή η επαφή είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Κι αυτή η άγνοια είναι παροδική, συνθηκοκρατημένη, εξαρτώμενα γεγενημένη. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, σε αυτόν που γνωρίζει έτσι και βλέπει έτσι, υπάρχει η εγγύς εξάλειψη των νοητικών διαφθορών». Ένατη.