3.
Η ομιλία για τον Μεγκίγια
3.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στην Τσαλικά, στο όρος Τσαλικά.
Εκείνη την περίοδο ο σεβάσμιος Μέγκχιγια ήταν ο συνοδός του Ευλογημένου.
Τότε ο σεβάσμιος Μέγκχιγια πλησίασε τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και στάθηκε στο πλάι.
Καθώς στεκόταν στο πλάι, ο σεβάσμιος Μέγκχιγια είπε στον Ευλογημένο:
«Επιθυμώ, σεβάσμιε κύριε, να μπω στο χωριό Τζάντου για προσφερόμενη τροφή».
«Όποτε θεωρείς ότι είναι η κατάλληλη ώρα, Μέγκχιγια».
Τότε ο σεβάσμιος Μέγκχιγια, αφού ντύθηκε την πρωινή περίοδο της ημέρας και πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, μπήκε στο χωριό Τζάντου για προσφερόμενη τροφή. Αφού περπάτησε στο χωριό Τζάντου για προσφερόμενη τροφή, μετά το γεύμα, έχοντας επιστρέψει από τη συλλογή τροφής, πήγε προς την όχθη του ποταμού Κιμικαλά. Ο σεβάσμιος Μέγκχιγια, περπατώντας εδώ κι εκεί για περίπατο στην όχθη του ποταμού Κιμικαλά, είδε ένα άλσος μανγκοδέντρων, εμπνευστικό και γοητευτικό. Αφού το είδε, του ήρθε αυτή η σκέψη: «Εμπνευστικό πράγματι είναι αυτό το άλσος μανγκοδέντρων, γοητευτικό. Αυτό πράγματι είναι αρκετό για έναν γιο καλής οικογένειας που επιθυμεί την επίμονη προσπάθεια, για επίμονη προσπάθεια. Αν ο Ευλογημένος μου το επέτρεπε, θα ερχόμουν σε αυτό το άλσος μανγκοδέντρων για επίμονη προσπάθεια».
Τότε ο σεβάσμιος Μέγκχιγια πλησίασε τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Μέγκχιγια είπε στον Ευλογημένο: «Εδώ εγώ, σεβάσμιε κύριε, αφού ντύθηκα την πρωινή περίοδο της ημέρας και πήρα το κύπελλο και τους χιτώνες μου, μπήκα στο χωριό Τζάντου για προσφερόμενη τροφή. Αφού περπάτησα στο χωριό Τζάντου για προσφερόμενη τροφή, μετά το γεύμα, έχοντας επιστρέψει από τη συλλογή τροφής, πήγα προς την όχθη του ποταμού Κιμικαλά. Είδα πράγματι εγώ, σεβάσμιε κύριε, περπατώντας εδώ κι εκεί για περίπατο στην όχθη του ποταμού Κιμικαλά, ένα άλσος μανγκοδέντρων, εμπνευστικό και γοητευτικό. Αφού τον είδα, μου ήρθε αυτή η σκέψη - 'Εμπνευστικό πράγματι είναι αυτό το άλσος μανγκοδέντρων, γοητευτικό. Αυτό πράγματι είναι αρκετό για έναν γιο καλής οικογένειας που επιθυμεί την επίμονη προσπάθεια, για επίμονη προσπάθεια. Αν ο Ευλογημένος μου το επέτρεπε, θα ερχόμουν σε αυτό το άλσος μανγκοδέντρων για επίμονη προσπάθεια'. Αν ο Ευλογημένος μου το επιτρέψει, θα πήγαινα σε εκείνο το άλσος μανγκοδέντρων για επίμονη προσπάθεια». «Περίμενε ακόμα, Μέγκχιγια! Είμαι μόνος ακόμα, μέχρι να έρθει και κάποιος άλλος μοναχός».
Για δεύτερη φορά ο σεβάσμιος Μέγκχιγια είπε στον Ευλογημένο: «Για τον Ευλογημένο, σεβάσμιε κύριε, δεν υπάρχει τίποτε περαιτέρω που πρέπει να γίνει, δεν υπάρχει συσσώρευση αυτού που έγινε. Για μένα όμως, σεβάσμιε κύριε, υπάρχει κάτι περαιτέρω που πρέπει να γίνει, υπάρχει συσσώρευση αυτού που έγινε. Αν ο Ευλογημένος μου το επιτρέψει, θα πήγαινα σε εκείνο το άλσος μανγκοδέντρων για επίμονη προσπάθεια». «Περίμενε ακόμα, Μέγκχιγια, είμαι μόνος ακόμα, μέχρι να έρθει και κάποιος άλλος μοναχός».
Για τρίτη φορά ο σεβάσμιος Μέγκχια είπε στον Ευλογημένο: «Για τον Ευλογημένο, σεβάσμιε κύριε, δεν υπάρχει τίποτε περαιτέρω που πρέπει να γίνει, δεν υπάρχει συσσώρευση αυτού που έγινε. Για μένα όμως, σεβάσμιε κύριε, υπάρχει κάτι περαιτέρω που πρέπει να γίνει, υπάρχει συσσώρευση αυτού που έγινε. Αν ο Ευλογημένος μου το επιτρέψει, θα πήγαινα σε εκείνο το άλσος μανγκοδέντρων για επίμονη προσπάθεια». «Όταν κάποιος λέει 'επίμονη προσπάθεια', Μέγκχια, τι άλλο θα μπορούσαμε να πούμε! Όποτε θεωρείς ότι είναι η κατάλληλη ώρα, Μέγκχια».
Τότε ο σεβάσμιος Μέγκχια σηκώθηκε από τη θέση του, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο, τον περιήλθε κρατώντας τον στα δεξιά του και κατευθύνθηκε προς εκείνο το άλσος μανγκοδέντρων· αφού έφτασε, μπήκε σε εκείνο το άλσος μανγκοδέντρων και κάθισε για ημερήσια διαμονή στη βάση κάποιου δένδρου. Τότε στον σεβάσμιο Μέγκχια, ενώ διέμενε σε εκείνο το άλσος μανγκοδέντρων, ως επί το πλείστον τρεις κακοί φαύλοι λογισμοί συνέβαιναν, δηλαδή - ηδονικός λογισμός, λογισμός του θυμού, λογισμός της βίας. Τότε στον σεβάσμιο Μέγκχια ήρθε αυτή η σκέψη: «Καταπληκτικό, πράγματι, αγαπητέ, εκπληκτικό, πράγματι, αγαπητέ! Με πίστη πράγματι αναχωρήσαμε από την οικογενειακή ζωή στην άστεγη ζωή· και όμως είμαστε περιτριγυρισμένοι από αυτούς τους τρεις κακούς φαύλους λογισμούς - τον ηδονικό λογισμό, τον λογισμό του θυμού, τον λογισμό της βίας».
Τότε ο σεβάσμιος Μέγκχιγια πλησίασε τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Μέγκχιγια είπε στον Ευλογημένο:
«Εδώ σε μένα, σεβάσμιε κύριε, ενώ διέμενα σε εκείνο το άλσος μανγκοδέντρων, ως επί το πλείστον τρεις κακοί φαύλοι λογισμοί συνέβαιναν, δηλαδή - ηδονικός λογισμός, λογισμός του θυμού, λογισμός της βίας. Τότε, σεβάσμιε κύριε, μου ήρθε η σκέψη: "Είναι καταπληκτικό, πράγματι, αγαπητέ, είναι εκπληκτικό, πράγματι, αγαπητέ! Με πίστη πράγματι αναχωρήσαμε από την οικογενειακή ζωή στην άστεγη ζωή· και όμως είμαστε περιτριγυρισμένοι από αυτούς τους τρεις κακούς φαύλους λογισμούς - τον ηδονικό λογισμό, τον λογισμό του θυμού, τον λογισμό της βίας'».
«Για την ανώριμη απελευθέρωση του νου, Μέγκχια, πέντε παράγοντες οδηγούν στην ωρίμανση. Ποια πέντε; Εδώ, Μέγκχια, ένας μοναχός έχει καλούς φίλους, καλούς συντρόφους, κλίνει προς τους καλούς. Για την ανώριμη απελευθέρωση του νου, Μέγκχια, αυτός είναι ο πρώτος παράγοντας που οδηγεί στην ωρίμανση.
«Επιπλέον, Μέγκχια, ένας μοναχός είναι ηθικός, διαμένει συγκρατημένος με την αυτοσυγκράτηση του Πάττιμοκχα, τέλειος στην καλή συμπεριφορά και στον νόμιμο τόπο που συχνάζει, βλέποντας κίνδυνο στα ελάχιστα σφάλματα, αφού αναλάβει τους κανόνες εξάσκησης εξασκείται σε αυτούς. Για την ανώριμη απελευθέρωση του νου, Μέγκχια, αυτός είναι ο δεύτερος παράγοντας που οδηγεί στην ωρίμανση.
«Επιπλέον, Μέγκχια, αυτή η συζήτηση που οδηγεί στην εξάλειψη των νοητικών μολύνσεων, κατάλληλη για το άνοιγμα του νου, δηλαδή - συζήτηση για τις λίγες επιθυμίες, συζήτηση για την ικανοποίηση, συζήτηση για την αποστασιοποίηση, συζήτηση για την απομόνωση από την κοινωνία, συζήτηση για τη διέγερση της ενεργητικότητας, συζήτηση για την ηθική, συζήτηση για την αυτοσυγκέντρωση, συζήτηση για τη σοφία, συζήτηση για την απελευθέρωση, συζήτηση για τη γνώση και ενόραση της απελευθέρωσης, τέτοια συζήτηση αποκτά κατά βούληση, αποκτά χωρίς δυσκολία, αποκτά χωρίς κόπο. Για την ανώριμη, Μέγκχια, απελευθέρωση του νου, αυτό είναι το τρίτο φαινόμενο που οδηγεί στην ωρίμανση.
«Επιπλέον, Μέγκχια, ένας μοναχός διαμένει καταβάλλοντας έντονη ενεργητικότητα για την εγκατάλειψη των φαύλων νοητικών καταστάσεων και για την απόκτηση των καλών νοητικών καταστάσεων, με δύναμη, με σταθερή προσπάθεια, χωρίς να εγκαταλείπει το καθήκον στις καλές νοητικές καταστάσεις. Για την ανώριμη, Μέγκχια, απελευθέρωση του νου, αυτό είναι το τέταρτο φαινόμενο που οδηγεί στην ωρίμανση.
«Επιπλέον, Μέγκχια, ένας μοναχός είναι σοφός, προικισμένος με σοφία που οδηγεί στην έγερση και την πάροδο, ευγενή, διεισδυτική, που οδηγεί ορθά στην εξάλειψη της δυστυχίας. Για την ανώριμη, Μέγκχια, απελευθέρωση του νου, αυτό είναι το πέμπτο φαινόμενο που οδηγεί στην ωρίμανση.
«Για έναν μοναχό που έχει καλό φίλο, Μέγκχια, καλό σύντροφο, κλίνει προς τους καλούς, αυτό αναμένεται - 'θα είναι ηθικός... κ.λπ... αφού αναλάβει τους κανόνες εξάσκησης θα εξασκείται σε αυτούς'.
«Για έναν μοναχό που έχει καλό φίλο, Μέγκχια, καλό σύντροφο, κλίνει προς τους καλούς, αυτό αναμένεται - 'αυτή η συζήτηση που οδηγεί στην εξάλειψη των νοητικών μολύνσεων, κατάλληλη για το άνοιγμα του νου, δηλαδή - συζήτηση για τις λίγες επιθυμίες... κ.λπ... συζήτηση για τη γνώση και ενόραση της απελευθέρωσης, τέτοια συζήτηση θα αποκτά κατά βούληση, θα αποκτά χωρίς δυσκολία, θα αποκτά χωρίς κόπο'.
«Για έναν μοναχό που έχει καλό φίλο, Μέγκχια, καλό σύντροφο, κλίνει προς τους καλούς, αυτό αναμένεται - 'θα διαμένει καταβάλλοντας έντονη ενεργητικότητα... κ.λπ... χωρίς να εγκαταλείπει το καθήκον στις καλές νοητικές καταστάσεις'.
«Για έναν μοναχό που έχει καλό φίλο, Μέγκχια, καλό σύντροφο, κλίνει προς τους καλούς, αυτό αναμένεται - 'θα είναι σοφός... κ.λπ... που οδηγεί ορθά στην εξάλειψη της δυστυχίας'.
«Και επιπλέον, Μέγκχια, από αυτόν τον μοναχό, αφού εδραιωθεί σε αυτά τα πέντε φαινόμενα, τέσσερα φαινόμενα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω - η ρυπαρότητα του σώματος πρέπει να αναπτυχθεί για την εγκατάλειψη της λαγνείας, η φιλικότητα πρέπει να αναπτυχθεί για την εγκατάλειψη του θυμού, η μνήμη επί της αναπνοής πρέπει να αναπτυχθεί για το σταμάτημα των λογισμών, η αντίληψη της παροδικότητας πρέπει να αναπτυχθεί για την εκρίζωση της αλαζονείας του 'εγώ είμαι'. Σε αυτόν που έχει την αντίληψη της παροδικότητας, Μέγκχια, η αντίληψη του μη-εαυτού παραμένει. Αυτός που έχει την αντίληψη του μη-εαυτού φτάνει στην εκρίζωση της αλαζονείας του 'εγώ είμαι', στο Νιμπάνα στην παρούσα ζωή». Τρίτη.