5.
Η ομιλία για το «είμαι ανώτερος»
108.
«Όταν υπάρχει τι, μοναχοί, μέσω της προσκόλλησης σε τι, αφού προσκολληθεί σε τι, υπάρχει η σκέψη "είμαι ανώτερος" ή η σκέψη "είμαι ίσος" ή η σκέψη "είμαι κατώτερος";»
«Ο Ευλογημένος είναι η ρίζα των διδασκαλιών μας, σεβάσμιε κύριε.
«Όταν υπάρχει το μάτι, μοναχοί, μέσω της προσκόλλησης στο μάτι, αφού προσκολληθεί στο μάτι, υπάρχει η σκέψη "είμαι ανώτερος" ή η σκέψη "είμαι ίσος" ή η σκέψη "είμαι κατώτερος"... κ.λπ... όταν υπάρχει η γλώσσα... κ.λπ... όταν υπάρχει ο νους, μέσω της προσκόλλησης στον νου, αφού προσκολληθεί στον νου, υπάρχει η σκέψη "είμαι ανώτερος" ή η σκέψη "είμαι ίσος" ή η σκέψη "είμαι κατώτερος". Τι νομίζετε, μοναχοί, το μάτι είναι μόνιμο ή παροδικό;»
«Παροδική, σεβάσμιε κύριε».
«Αυτό όμως που είναι παροδικό, είναι οδυνηρό ή ευχάριστο;»
«Οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε».
«Αυτό όμως που είναι παροδικό, οδυνηρό, υποκείμενο σε μεταβολή, θα μπορούσε άραγε μέσω της μη προσκόλλησης σε αυτό να υπάρχει η σκέψη "είμαι ανώτερος" ή η σκέψη "είμαι ίσος" ή η σκέψη "είμαι κατώτερος";»
«Όχι, Σεβάσμιε Κύριε»... κ.λπ... η γλώσσα... το σώμα είναι μόνιμο ή παροδικό;»
«Παροδικό, σεβάσμιε κύριε»... κ.λπ...
«Ο νους είναι μόνιμος ή παροδικός;»
«Παροδικός, σεβάσμιε κύριε».
«Αυτό όμως που είναι παροδικό, είναι οδυνηρό ή ευχάριστο;»
«Οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε».
«Αυτό όμως που είναι παροδικό, οδυνηρό, υποκείμενο σε μεταβολή, θα μπορούσε άραγε μέσω της μη προσκόλλησης σε αυτό να υπάρχει η σκέψη "είμαι ανώτερος" ή η σκέψη "είμαι ίσος" ή η σκέψη "είμαι κατώτερος";»
«Όχι, Σεβάσμιε Κύριε».
«Βλέποντας έτσι, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής αποστασιοποιείται από το μάτι... κ.λπ... αποστασιοποιείται από τον νου. Αποστασιοποιούμενος απαλλάσσεται από το πάθος· μέσω του μη πάθους απελευθερώνεται· στον απελευθερωμένο υπάρχει η γνώση: 'υπάρχει απελευθέρωση'. Κατανοεί: 'η γέννηση έχει εξαλειφθεί, η άγια ζωή έχει βιωθεί, αυτό που έπρεπε να γίνει έχει γίνει, δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο για αυτή την κατάσταση ύπαρξης'». Πέμπτο.