7.
Η ομιλία για τον Γκοντάττα
349.
Κάποτε ο σεβάσμιος Γκοντάττα διέμενε στη Ματσικασάντα, στο άλσος Αμπατάκα.
Τότε ο οικοδεσπότης Τσίττα πλησίασε τον σεβάσμιο Γκοντάττα·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον σεβάσμιο Γκοντάττα και κάθισε στο πλάι.
Στον οικοδεσπότη Τσίττα που καθόταν στο πλάι, ο σεβάσμιος Γκοντάττα είπε αυτό:
«Αυτή η απεριόριστη απελευθέρωση του νου, οικοδεσπότη, και η απελευθέρωση του νου μέσω της μηδαμινότητας, και η απελευθέρωση του νου μέσω της κενότητας, και η απελευθέρωση του νου χωρίς σημάδια - αυτά τα φαινόμενα έχουν διαφορετικό νόημα και διαφορετική φρασεολογία ή έχουν το ίδιο νόημα και μόνο η φρασεολογία είναι διαφορετική;»
«Υπάρχει, σεβάσμιε κύριε, μια μέθοδος με την οποία αυτά τα φαινόμενα έχουν διαφορετικό νόημα και διαφορετική φρασεολογία.
Υπάρχει επίσης, σεβάσμιε κύριε, μια μέθοδος με την οποία αυτά τα φαινόμενα έχουν το ίδιο νόημα και μόνο η φρασεολογία είναι διαφορετική».
«Και ποια, σεβάσμιε κύριε, είναι η μέθοδος με την οποία αυτά τα φαινόμενα έχουν διαφορετικό νόημα και διαφορετική φρασεολογία; Εδώ, σεβάσμιε κύριε, ένας μοναχός, με νου συνοδευόμενο από φιλικότητα, έχοντας διαπεράσει μια κατεύθυνση, διαμένει· ομοίως τη δεύτερη, ομοίως την τρίτη, ομοίως την τέταρτη. Έτσι προς τα πάνω, προς τα κάτω, οριζοντίως, παντού, σε όλους τους εαυτούς, ολόκληρο τον κόσμο, με νου συνοδευόμενο από φιλικότητα, ευρύ, εξυψωμένο, απεριόριστο, χωρίς έχθρα, χωρίς κακία, έχοντας διαπεράσει, διαμένει. Με νου συνοδευόμενο από συμπόνια... κ.λπ... με νου συνοδευόμενο από αλτρουιστική χαρά... κ.λπ... με νου συνοδευόμενο από αταραξία, έχοντας διαπεράσει μια κατεύθυνση, διαμένει· ομοίως τη δεύτερη, ομοίως την τρίτη, ομοίως την τέταρτη. Έτσι προς τα πάνω, προς τα κάτω, οριζοντίως, παντού, σε όλους τους εαυτούς, ολόκληρο τον κόσμο, με νου συνοδευόμενο από αταραξία, ευρύ, εξυψωμένο, απεριόριστο, χωρίς έχθρα, χωρίς κακία, έχοντας διαπεράσει, διαμένει. Αυτή ονομάζεται, σεβάσμιε κύριε, απεριόριστη απελευθέρωση του νου.
«Και ποια, σεβάσμιε κύριε, είναι η απελευθέρωση του νου μέσω της μηδαμινότητας; Εδώ, σεβάσμιε κύριε, ένας μοναχός, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, σκεπτόμενος 'δεν υπάρχει τίποτε', έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μηδαμινότητας, διαμένει. Αυτή ονομάζεται, σεβάσμιε κύριε, απελευθέρωση του νου μέσω της μηδαμινότητας.
«Και ποια, σεβάσμιε κύριε, είναι η απελευθέρωση του νου μέσω της κενότητας; Εδώ, σεβάσμιε κύριε, ένας μοναχός, έχοντας πάει στο δάσος ή στη βάση ενός δένδρου ή σε μια άδεια οικία, σκέφτεται έτσι: 'Αυτό είναι κενό από εαυτό ή από κάτι που ανήκει σε έναν εαυτό'. Αυτή ονομάζεται, σεβάσμιε κύριε, απελευθέρωση του νου μέσω της κενότητας.
«Και ποια, σεβάσμιε κύριε, είναι η απελευθέρωση του νου χωρίς σημάδια; Εδώ, σεβάσμιε κύριε, ένας μοναχός, με τη μη προσοχή σε όλα τα σημάδια, έχοντας επιτύχει την αυτοσυγκέντρωση του νου χωρίς σημάδια, διαμένει. Αυτή ονομάζεται, σεβάσμιε κύριε, απελευθέρωση του νου χωρίς σημάδια. Αυτή είναι πράγματι, σεβάσμιε κύριε, η μέθοδος με την οποία αυτά τα φαινόμενα έχουν διαφορετικό νόημα και διαφορετική φρασεολογία.
«Και ποια, σεβάσμιε κύριε, είναι η μέθοδος με την οποία αυτά τα φαινόμενα έχουν το ίδιο νόημα και μόνο η φρασεολογία είναι διαφορετική; Η λαγνεία, σεβάσμιε κύριε, δημιουργεί μέτρο, το μίσος δημιουργεί μέτρο, η αυταπάτη δημιουργεί μέτρο. Αυτά για έναν μοναχό που έχει εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές έχουν εγκαταλειφθεί, η ρίζα τους έχει κοπεί, έχουν γίνει σαν κορμός φοίνικα, έχουν οδηγηθεί στην εξαφάνιση, έχουν τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον. Όσες πράγματι, σεβάσμιε κύριε, είναι οι απεριόριστες απελευθερώσεις του νου, η ακλόνητη απελευθέρωση του νου φαίνεται ως η κορυφαία μεταξύ τους. Αυτή η ακλόνητη απελευθέρωση του νου είναι κενή από λαγνεία, κενή από μίσος, κενή από αυταπάτη. Η λαγνεία, σεβάσμιε κύριε, είναι κατοχή, το μίσος είναι κατοχή, η αυταπάτη είναι κατοχή. Αυτά για έναν μοναχό που έχει εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές έχουν εγκαταλειφθεί, η ρίζα τους έχει κοπεί, έχουν γίνει σαν κορμός φοίνικα, έχουν οδηγηθεί στην εξαφάνιση, έχουν τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον. Όσες πράγματι, σεβάσμιε κύριε, είναι οι απελευθερώσεις του νου μέσω της μηδαμινότητας, η ακλόνητη απελευθέρωση του νου φαίνεται ως η κορυφαία μεταξύ τους. Αυτή η ακλόνητη απελευθέρωση του νου είναι κενή από λαγνεία, κενή από μίσος, κενή από αυταπάτη. Η λαγνεία, σεβάσμιε κύριε, δημιουργεί σημάδι, το μίσος δημιουργεί σημάδι, η αυταπάτη δημιουργεί σημάδι. Αυτά για έναν μοναχό που έχει εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές έχουν εγκαταλειφθεί, η ρίζα τους έχει κοπεί, έχουν γίνει σαν κορμός φοίνικα, έχουν οδηγηθεί στην εξαφάνιση, έχουν τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον. Όσες πράγματι, σεβάσμιε κύριε, είναι οι απελευθερώσεις του νου χωρίς σημάδια, η ακλόνητη απελευθέρωση του νου φαίνεται ως η κορυφαία μεταξύ τους. Αυτή η ακλόνητη απελευθέρωση του νου είναι κενή από λαγνεία, κενή από μίσος, κενή από αυταπάτη. Αυτή είναι πράγματι, σεβάσμιε κύριε, η μέθοδος με την οποία αυτά τα φαινόμενα έχουν το ίδιο νόημα και μόνο η φρασεολογία είναι διαφορετική». «Είσαι τυχερός, οικοδεσπότη, είναι καλή τύχη για σένα, οικοδεσπότη! Που ο οφθαλμός της σοφίας σου διεισδύει στα βαθιά λόγια του Βούδα». Έβδομη.