6.
Η ομιλία για τον Αμπχάγια
237.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στο Ρατζάγκαχα, στο όρος Γκιτζτζακούτα.
Τότε ο πρίγκιπας Αμπάγια πήγε προς τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο πρίγκιπας Αμπάγια είπε στον Ευλογημένο:
«Ο Πούρανα Κάσσαπα, σεβάσμιε κύριε, λέει έτσι -
'Δεν υπάρχει αιτία, δεν υπάρχει συνθήκη για την αγνωσία και τη μη ενόραση.
Χωρίς αιτία, χωρίς συνθήκη υπάρχει αγνωσία και μη ενόραση.
Δεν υπάρχει αιτία, δεν υπάρχει συνθήκη για τη γνώση και την ενόραση.
Χωρίς αιτία, χωρίς συνθήκη υπάρχει γνώση και ενόραση'.
Εδώ τι λέει ο Ευλογημένος;»
«Υπάρχει, πρίγκιπα, αιτία, υπάρχει συνθήκη για την αγνωσία και τη μη ενόραση.
Με αιτία, με συνθήκη υπάρχει αγνωσία και μη ενόραση.
Υπάρχει, πρίγκιπα, αιτία, υπάρχει συνθήκη για τη γνώση και την ενόραση.
Με αιτία, με συνθήκη υπάρχει γνώση και ενόραση».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, είναι η αιτία, ποια η συνθήκη για την αγνωσία και τη μη ενόραση; Πώς με αιτία, με συνθήκη υπάρχει αγνωσία και μη ενόραση;» «Όταν, πρίγκιπα, κάποιος διαμένει με νου κατακλυσμένο από το ηδονικό πάθος, κυριευμένο από το ηδονικό πάθος, και δεν γνωρίζει και δεν βλέπει όπως πραγματικά είναι τη διαφυγή από το ηδονικό πάθος που έχει εγερθεί - αυτή επίσης, πρίγκιπα, είναι η αιτία, αυτή η συνθήκη για την αγνωσία και τη μη ενόραση. Έτσι επίσης με αιτία, με συνθήκη υπάρχει αγνωσία και μη ενόραση.
«Επιπλέον, πρίγκιπα, όταν διαμένει με νου κατακλυσμένο από τον θυμό, κυριευμένο από τον θυμό... κ.λπ... κατακλυσμένο από τη νωθρότητα και υπνηλία... κατακλυσμένο από την ανησυχία και τύψη... διαμένει με νου κατακλυσμένο από τη σκεπτικιστική αμφιβολία, κυριευμένο από τη σκεπτικιστική αμφιβολία, και δεν γνωρίζει και δεν βλέπει όπως πραγματικά είναι τη διαφυγή από τη σκεπτικιστική αμφιβολία που έχει εγερθεί - αυτή επίσης, πρίγκιπα, είναι η αιτία, αυτή η συνθήκη για την αγνωσία και τη μη ενόραση. Έτσι επίσης με αιτία, με συνθήκη υπάρχει αγνωσία και μη ενόραση».
«Ποιο είναι το όνομα αυτής της επεξήγησης της Διδασκαλίας, σεβάσμιε κύριε;» «Αυτά ονομάζονται νοητικά εμπόδια, πρίγκιπα». «Πράγματι, Ευλογημένε, νοητικά εμπόδια· πράγματι, Καλότυχε, νοητικά εμπόδια! Ακόμη και από ένα μόνο νοητικό εμπόδιο κυριευμένος, σεβάσμιε κύριε, δεν θα γνώριζε και δεν θα έβλεπε όπως πραγματικά είναι, τι να πει κανείς για τα πέντε νοητικά εμπόδια;
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, είναι η αιτία, ποια η συνθήκη για τη γνώση και την ενόραση; Πώς υπάρχει γνώση και ενόραση με αιτία, με συνθήκη;» «Εδώ, πρίγκιπα, ένας μοναχός αναπτύσσει τον παράγοντα φώτισης της μνήμης, βασισμένο στην αποστασιοποίηση, βασισμένο στο μη πάθος, βασισμένο στην παύση, ωριμάζοντας στην αποδέσμευση. Αυτός με τη συνείδηση αναπτυγμένη μέσω του παράγοντα φώτισης της μνήμης γνωρίζει και βλέπει όπως πραγματικά είναι - αυτή επίσης, πρίγκιπα, είναι η αιτία, αυτή η συνθήκη για τη γνώση και την ενόραση. Έτσι επίσης υπάρχει γνώση και ενόραση με αιτία, με συνθήκη.
«Επιπλέον, πρίγκιπα, ένας μοναχός... κ.λπ... αναπτύσσει τον παράγοντα φώτισης της αταραξίας, βασισμένο στην αποστασιοποίηση, βασισμένο στο μη πάθος, βασισμένο στην παύση, ωριμάζοντας στην αποδέσμευση. Αυτός με τη συνείδηση αναπτυγμένη μέσω του παράγοντα φώτισης της αταραξίας γνωρίζει και βλέπει όπως πραγματικά είναι - αυτή επίσης, πρίγκιπα, είναι η αιτία, αυτή η συνθήκη για τη γνώση και την ενόραση. Έτσι υπάρχει γνώση και ενόραση με αιτία, με συνθήκη».
«Ποιο είναι το όνομα αυτής της επεξήγησης της Διδασκαλίας, σεβάσμιε κύριε;» «Αυτοί ονομάζονται παράγοντες της φώτισης, πρίγκιπα». «Πράγματι, Ευλογημένε, παράγοντες της φώτισης· πράγματι, Καλότυχε, παράγοντες της φώτισης! Ακόμη και με έναν μόνο παράγοντα φώτισης προικισμένος, σεβάσμιε κύριε, θα γνώριζε και θα έβλεπε όπως πραγματικά είναι, τι να πει κανείς για επτά παράγοντες της φώτισης; Και η σωματική κούραση και η νοητική κούραση που είχα ανεβαίνοντας το όρος Γκιτζτζακούτα, σεβάσμιε κύριε, αυτή έχει καταπραϋνθεί, και η Διδασκαλία έχει συνειδητοποιηθεί πλήρως από εμένα». Έκτο.