3.
Η ομιλία για τον Μπαντίγια
193.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Βεσάλι, στο Μεγάλο Δάσος, στην Αίθουσα με το Αετωματικό Στέγαστρο.
Τότε ο Μπαντίγια ο Λίτσαβι πλησίασε τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο Μπαντίγια ο Λίτσαβι είπε στον Ευλογημένο:
«Έχω ακούσει αυτό, σεβάσμιε κύριε - 'Ο ασκητής Γκόταμα είναι απατηλός· γνωρίζει μια απάτη που παγιδεύει, με την οποία παγιδεύει τους μαθητές των αλλόδοξων'. Εκείνοι, σεβάσμιε κύριε, που είπαν έτσι - 'Ο ασκητής Γκόταμα είναι απατηλός· γνωρίζει μια απάτη που παγιδεύει, με την οποία παγιδεύει τους μαθητές των αλλόδοξων', μήπως αυτοί, σεβάσμιε κύριε, λένε αυτό που έχει πει ο Ευλογημένος, και δεν συκοφαντούν τον Ευλογημένο με ψέματα, και εξηγούν σύμφωνα με τη Διδασκαλία, και καμία εύλογη επίκριση δεν οδηγεί σε αξιόμεμπτη θέση; Διότι εμείς, σεβάσμιε κύριε, δεν επιθυμούμε να συκοφαντήσουμε τον Ευλογημένο».
«Ελάτε, Μπαντίγια, μη βασίζεστε στην προφορική παράδοση, μη βασίζεστε στη διαδοχή διδασκάλων, μη βασίζεστε στο 'έτσι λέγεται', μη βασίζεστε στη συμφωνία με τον κανόνα, μη βασίζεστε στη λογική, μη βασίζεστε στη συμπερασματική μέθοδο, μη βασίζεστε στον αναλογισμό των λόγων, μη βασίζεστε στην αποδοχή μιας άποψης μετά από περισυλλογή, μη βασίζεστε στην αξιοπιστική εμφάνιση, μη βασίζεστε στο ότι 'ο ασκητής είναι ο δάσκαλός μας'. Όταν εσείς, Μπαντίγια, γνωρίζετε οι ίδιοι - 'αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι φαύλες, αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι επιλήψιμες, αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι κατακριτέες από τους νοήμονες, αυτές οι νοητικές καταστάσεις όταν είναι πλήρεις και αποδεκτές οδηγούν σε βλάβη και οδύνη', τότε εσείς, Μπαντίγια, θα πρέπει να τις εγκαταλείψετε.
«Τι νομίζετε, Μπαντίγια, η απληστία όταν εγείρεται εσωτερικά σε έναν άνθρωπο, εγείρεται προς ευημερία ή προς βλάβη;» «Προς βλάβη, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως το αρσενικό άτομο που είναι άπληστο, Μπαντίγια, κυριευμένο από την απληστία, με κατακυριευμένη συνείδηση, σκοτώνει έμβιο ον, παίρνει αυτό που δεν του έχει δοθεί, πηγαίνει με τη γυναίκα άλλου, ψεύδεται, και παρακινεί άλλον για τον ίδιο σκοπό, κάτι που είναι για πολύ καιρό προς βλάβη και οδύνη του». «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Τι νομίζετε, Μπαντίγια, το μίσος ενός ανθρώπου... κ.λπ... η αυταπάτη ενός ανθρώπου... κ.λπ... η αντιζηλία όταν εγείρεται εσωτερικά σε έναν άνθρωπο, εγείρεται προς ευημερία ή προς βλάβη;» «Προς βλάβη, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως το αρσενικό άτομο που είναι ταραγμένο, Μπαντίγια, κυριευμένο από την αντιζηλία, με κατακυριευμένη συνείδηση, σκοτώνει έμβιο ον, παίρνει αυτό που δεν του έχει δοθεί, πηγαίνει με τη γυναίκα άλλου, ψεύδεται, και παρακινεί άλλον για τον ίδιο σκοπό, κάτι που είναι για πολύ καιρό προς βλάβη και οδύνη του». «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Τι νομίζετε, Μπαντίγια, αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι καλές ή φαύλες;» «Φαύλες, σεβάσμιε κύριε». «Επιλήψιμες ή άμεμπτες;» «Επιλήψιμες, σεβάσμιε κύριε». «Κατακριτέες από τους νοήμονες ή επαινετές από τους νοήμονες;» «Κατακριτέες από τους νοήμονες, σεβάσμιε κύριε». «Πλήρεις και αποδεκτές οδηγούν σε βλάβη και οδύνη, ή όχι; Ή πώς το βλέπετε αυτό;» «Πλήρεις, σεβάσμιε κύριε, και αποδεκτές οδηγούν σε βλάβη και οδύνη. Έτσι το βλέπουμε αυτό».
«Έτσι λοιπόν, Μπάντιγια, αυτό που σου είπαμε - ελάτε εσείς, Μπάντιγια, μη βασίζεστε στην προφορική παράδοση, μη βασίζεστε στη διαδοχή διδασκάλων, μη βασίζεστε στο 'έτσι λέγεται', μη βασίζεστε στη συμφωνία με τον κανόνα, μη βασίζεστε στη λογική, μη βασίζεστε στη συμπερασματική μέθοδο, μη βασίζεστε στον αναλογισμό των λόγων, μη βασίζεστε στην αποδοχή μιας άποψης μετά από περισυλλογή, μη βασίζεστε στην αξιοπιστική εμφάνιση, μη βασίζεστε στο ότι 'ο ασκητής είναι ο δάσκαλός μας'. Όταν εσείς, Μπαντίγια, γνωρίζετε οι ίδιοι - 'αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι φαύλες, αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι επιλήψιμες, αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι κατακριτέες από τους νοήμονες, αυτές οι νοητικές καταστάσεις πλήρεις και αποδεκτές οδηγούν σε βλάβη και οδύνη', τότε εσείς, Μπάντιγια, θα τις εγκαταλείπατε', έτσι αυτό που ειπώθηκε, εξαρτώμενο από αυτό ειπώθηκε.
«Ελάτε, Μπαντίγια, μη βασίζεστε στην προφορική παράδοση, μη βασίζεστε στη διαδοχή διδασκάλων, μη βασίζεστε στο 'έτσι λέγεται', μη βασίζεστε στη συμφωνία με τον κανόνα, μη βασίζεστε στη λογική, μη βασίζεστε στη συμπερασματική μέθοδο, μη βασίζεστε στον αναλογισμό των λόγων, μη βασίζεστε στην αποδοχή μιας άποψης μετά από περισυλλογή, μη βασίζεστε στην αξιοπιστική εμφάνιση, μη βασίζεστε στο ότι 'ο ασκητής είναι ο δάσκαλός μας'. Όταν εσείς, Μπαντίγια, γνωρίζετε οι ίδιοι - 'αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι καλές, αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι άμεμπτες, αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι επαινετές από τους νοήμονες, αυτές οι νοητικές καταστάσεις πλήρεις και αποδεκτές οδηγούν σε ευημερία και ευτυχία', τότε εσείς, Μπάντιγια, έχοντας επιτύχει, θα παραμένατε».
«Τι νομίζετε, Μπάντιγια, η μη-απληστία ενός ανθρώπου όταν εγείρεται εσωτερικά εγείρεται προς ευημερία ή προς βλάβη;» «Προς ευημερία, σεβάσμιε κύριε». «Αυτός όμως που δεν είναι άπληστος, Μπάντιγια, αρσενικό άτομο μη κατακυριευμένο από την απληστία, με μη κατακυριευμένη συνείδηση, ούτε σκοτώνει έμβιο ον, ούτε παίρνει κάτι μη δοσμένο, ούτε πηγαίνει με τη γυναίκα άλλου, ούτε ψεύδεται, ούτε παρακινεί άλλον για εκείνο τον σκοπό, αυτό που είναι για πολύ καιρό προς ευημερία και ευτυχία του». «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Τι νομίζετε, Μπάντιγια, το μη-μίσος ενός ανθρώπου... κ.λπ... η μη αυταπάτη ενός ανθρώπου... κ.λπ... η μη-ορμητικότητα ενός ανθρώπου όταν εγείρεται εσωτερικά εγείρεται προς ευημερία ή προς βλάβη;» «Προς ευημερία, σεβάσμιε κύριε». «Αυτός όμως που δεν είναι ορμητικός, Μπάντιγια, αρσενικό άτομο μη κατακυριευμένο από την ορμητικότητα, με μη κατακυριευμένη συνείδηση, ούτε σκοτώνει έμβιο ον, ούτε παίρνει κάτι μη δοσμένο, ούτε πηγαίνει με τη γυναίκα άλλου, ούτε ψεύδεται, ούτε παρακινεί άλλον για εκείνο τον σκοπό, αυτό που είναι για πολύ καιρό προς ευημερία και ευτυχία του». «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Τι νομίζετε, Μπαντίγια, αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι καλές ή φαύλες;» «Καλές, σεβάσμιε κύριε». «Επιλήψιμες ή άμεμπτες;» «Άμεμπτες, σεβάσμιε κύριε». «Κατακριτέες από τους νοήμονες ή επαινετές από τους νοήμονες;» «Επαινετές από τους νοήμονες, σεβάσμιε κύριε». «Όταν αναληφθούν πλήρως, οδηγούν στην ευημερία και την ευτυχία ή όχι; Ή πώς το βλέπετε αυτό;» «Όταν αναληφθούν πλήρως, σεβάσμιε κύριε, οδηγούν στην ευημερία και την ευτυχία. Έτσι το βλέπουμε αυτό».
«Έτσι λοιπόν, Μπάντιγια, αυτό που σου είπαμε - ελάτε εσείς, Μπάντιγια, μη βασίζεστε στην προφορική παράδοση, μη βασίζεστε στη διαδοχή διδασκάλων, μη βασίζεστε στο 'έτσι λέγεται', μη βασίζεστε στη συμφωνία με τον κανόνα, μη βασίζεστε στη λογική, μη βασίζεστε στη συμπερασματική μέθοδο, μη βασίζεστε στον αναλογισμό των λόγων, μη βασίζεστε στην αποδοχή μιας άποψης μετά από περισυλλογή, μη βασίζεστε στην αξιοπιστική εμφάνιση, μη βασίζεστε στο ότι 'ο ασκητής είναι ο δάσκαλός μας'. Όταν εσείς, Μπαντίγια, γνωρίζετε οι ίδιοι - 'αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι καλές, αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι άμεμπτες, αυτές οι νοητικές καταστάσεις είναι επαινετές από τους νοήμονες, αυτές οι νοητικές καταστάσεις πλήρεις και αποδεκτές οδηγούν σε ευημερία και ευτυχία', τότε εσείς, Μπάντιγια, έχοντας επιτύχει, θα παραμένατε', έτσι αυτό που ειπώθηκε, εξαρτώμενο από αυτό ειπώθηκε.
«Όσοι πράγματι ενάρετοι άνθρωποι υπάρχουν στον κόσμο, αυτοί παρακινούν τον μαθητή έτσι: 'Έλα εσύ, άνθρωπε, διαμένε έχοντας απομακρύνει την απληστία. Διαμένοντας έχοντας απομακρύνει την απληστία, δεν θα κάνεις πράξη γεννημένη από απληστία με το σώμα, με την ομιλία, με τον νου. Διαμένε έχοντας απομακρύνει το μίσος. Διαμένοντας έχοντας απομακρύνει το μίσος, δεν θα κάνεις πράξη γεννημένη από μίσος με το σώμα, με την ομιλία, με τον νου. Διαμένε έχοντας απομακρύνει την αυταπάτη. Διαμένοντας έχοντας απομακρύνει την αυταπάτη, δεν θα κάνεις πράξη γεννημένη από αυταπάτη με το σώμα, με την ομιλία, με τον νου. Διαμένε έχοντας απομακρύνει την αντιζηλία. Διαμένοντας έχοντας απομακρύνει την αντιζηλία, δεν θα κάνεις πράξη γεννημένη από αντιζηλία με το σώμα, με την ομιλία, με τον νου'».
Όταν αυτό ειπώθηκε, ο Μπαντίγια ο Λίτσαβι είπε στον Ευλογημένο: «Θαυμάσιο, σεβάσμιε κύριε... κ.λπ... Ας με θεωρεί ο Ευλογημένος, σεβάσμιε κύριε, λαϊκό ακόλουθο που έχει καταφύγει στο καταφύγιο εφ' όρου ζωής από σήμερα και στο εξής».
«Μήπως εγώ, Μπαντίγια, σου είπα έτσι: 'Έλα εσύ, Μπαντίγια, γίνε μαθητής μου· εγώ θα είμαι ο Διδάσκαλος';» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε». «Ενώ εγώ λέω έτσι, Μπαντίγια, ενώ εγώ διδάσκω έτσι, κάποιοι ασκητές και βραχμάνοι με συκοφαντούν με ανυπόστατα, κούφια, ψευδή, αναληθή πράγματα: 'Ο ασκητής Γκόταμα είναι απατηλός· γνωρίζει μια απάτη που παγιδεύει, με την οποία παγιδεύει τους μαθητές των αλλόδοξων'». «Ευλογημένη, σεβάσμιε κύριε, είναι η απάτη που παγιδεύει. Καλή, σεβάσμιε κύριε, είναι η απάτη που παγιδεύει. Μακάρι, σεβάσμιε κύριε, οι αγαπημένοι μου συγγενείς και ομόαιμοι να παγιδεύονταν με αυτή την απάτη που παγιδεύει· αυτό θα ήταν για πολύ καιρό προς ευημερία και ευτυχία των αγαπημένων μου συγγενών και ομόαιμων. Αν όλοι, σεβάσμιε κύριε, οι πολεμιστές παγιδεύονταν με αυτή την απάτη που παγιδεύει, αυτό θα ήταν για πολύ καιρό προς ευημερία και ευτυχία όλων των πολεμιστών. Αν όλοι, σεβάσμιε κύριε, οι βραχμάνοι... οι έμποροι... οι εργάτες παγιδεύονταν με αυτή την απάτη που παγιδεύει, αυτό θα ήταν για πολύ καιρό προς ευημερία και ευτυχία όλων των εργατών».
«Έτσι είναι, Μπαντίγια, έτσι είναι, Μπαντίγια! Αν όλοι, Μπαντίγια, οι πολεμιστές παγιδεύονταν με αυτή την απάτη που παγιδεύει για την εγκατάλειψη των φαύλων νοητικών καταστάσεων και την απόκτηση των καλών νοητικών καταστάσεων, αυτό θα ήταν για πολύ καιρό προς ευημερία και ευτυχία όλων των πολεμιστών. Αν όλοι, Μπαντίγια, οι βραχμάνοι... οι έμποροι... οι εργάτες παγιδεύονταν για την εγκατάλειψη των φαύλων νοητικών καταστάσεων και την απόκτηση των καλών νοητικών καταστάσεων, αυτό θα ήταν για πολύ καιρό προς ευημερία και ευτυχία όλων των εργατών. Αν, Μπαντίγια, ο κόσμος μαζί με τους θεούς, μαζί με τον Μάρα, μαζί με τους Βράχμα, η γενιά μαζί με τους ασκητές και βραχμάνους, μαζί με θεούς και ανθρώπους, παγιδευόταν με αυτή την απάτη που παγιδεύει για την εγκατάλειψη των φαύλων νοητικών καταστάσεων και την απόκτηση των καλών νοητικών καταστάσεων, αυτό θα ήταν για πολύ καιρό προς ευημερία και ευτυχία του κόσμου μαζί με τους θεούς, μαζί με τον Μάρα, μαζί με τους Βράχμα, της γενιάς μαζί με τους ασκητές και βραχμάνους, μαζί με θεούς και ανθρώπους. Αν ακόμη και αυτά τα μεγάλα δέντρα σάλα, Μπαντίγια, παγιδεύονταν με αυτή την απάτη που παγιδεύει για την εγκατάλειψη των φαύλων νοητικών καταστάσεων και την απόκτηση των καλών νοητικών καταστάσεων, αυτό θα ήταν για πολύ καιρό προς ευημερία και ευτυχία αυτών των μεγάλων δέντρων σάλα. Τι να πει κανείς για ένα ανθρώπινο ον;» Τρίτη.