8.
Η ομιλία για τη ζητιανιά
80.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στους Σάκκα, στην Καπιλαβάττχου, στο μοναστήρι του Νιγκρόντα.
Τότε ο Ευλογημένος, αφού απέβαλε την κοινότητα μοναχών για κάποιο παράπτωμα, αφού ντύθηκε το πρωί και πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, μπήκε στην Καπιλαβάττχου για προσφερόμενη τροφή.
Αφού περπάτησε στην Καπιλαβάττχου για προσφερόμενη τροφή, μετά το γεύμα, έχοντας επιστρέψει από τη συλλογή τροφής, κατευθύνθηκε προς το Μεγάλο Δάσος για ημερήσια διαμονή.
Αφού μπήκε στο Μεγάλο Δάσος, κάθισε για ημερήσια διαμονή στη ρίζα ενός νεαρού δέντρου μπελούβα.
Τότε στον Ευλογημένο, που είχε μεταβεί σε ιδιωτικό χώρο και ήταν σε απομόνωση, εγέρθηκε αυτός ο αναλογισμός στο νου: «Η κοινότητα μοναχών αποβλήθηκε από εμένα. Υπάρχουν εδώ μοναχοί νέοι, πρόσφατα αναχωρητές, που μόλις έχουν έρθει σε αυτή τη Διδασκαλία και τη μοναστική διαγωγή. Για αυτούς, μη βλέποντάς με, θα μπορούσε να υπάρξει μεταβολή, θα μπορούσε να υπάρξει αλλοίωση. Όπως ακριβώς για ένα νεαρό μοσχάρι που δεν βλέπει τη μητέρα του θα μπορούσε να υπάρξει μεταβολή, θα μπορούσε να υπάρξει αλλοίωση, ακριβώς έτσι υπάρχουν εδώ μοναχοί νέοι, πρόσφατα αναχωρητές, που μόλις έχουν έρθει σε αυτή τη Διδασκαλία και τη μοναστική διαγωγή· για αυτούς, μη βλέποντάς με, θα μπορούσε να υπάρξει μεταβολή, θα μπορούσε να υπάρξει αλλοίωση. Όπως ακριβώς για νεαρούς σπόρους που δεν λαμβάνουν νερό θα μπορούσε να υπάρξει μεταβολή, θα μπορούσε να υπάρξει αλλοίωση, ακριβώς έτσι υπάρχουν εδώ... κ.λπ... για αυτούς, μη μπορώντας να με δουν, θα μπορούσε να υπάρξει μεταβολή, θα μπορούσε να υπάρξει αλλοίωση. Γιατί να μην βοηθήσω την κοινότητα μοναχών τώρα, όπως ακριβώς βοηθήθηκε η κοινότητα μοναχών από εμένα στο παρελθόν;»
Τότε ο Βράχμα Σαχάμπατι, αφού αντιλήφθηκε με τον νου του τον αναλογισμό του νου του Ευλογημένου - όπως ακριβώς ένας δυνατός άνδρας θα άπλωνε το λυγισμένο χέρι του ή θα λύγιζε το απλωμένο χέρι του, ακριβώς έτσι - εξαφανίστηκε από τον κόσμο του Βράχμα και εμφανίστηκε μπροστά στον Ευλογημένο. Τότε ο Βράχμα Σαχάμπατι, αφού τακτοποίησε τον άνω χιτώνα του πάνω από τον έναν ώμο, αφού χαιρέτησε με ενωμένες παλάμες προς την κατεύθυνση του Ευλογημένου, είπε στον Ευλογημένο: «Έτσι είναι, Ευλογημένε· έτσι είναι, Καλότυχε! Η κοινότητα μοναχών του Ευλογημένου, σεβάσμιε κύριε, αποβλήθηκε. Υπάρχουν εδώ μοναχοί νέοι, πρόσφατα αναχωρητές, που μόλις έχουν έρθει σε αυτή τη Διδασκαλία και τη μοναστική διαγωγή. Για αυτούς, μη βλέποντας τον Ευλογημένο, θα μπορούσε να υπάρξει μεταβολή, θα μπορούσε να υπάρξει αλλοίωση. Όπως ακριβώς για ένα νεαρό μοσχάρι που δεν βλέπει τη μητέρα του θα μπορούσε να υπάρξει μεταβολή, θα μπορούσε να υπάρξει αλλοίωση, ακριβώς έτσι υπάρχουν εδώ μοναχοί νέοι, πρόσφατα αναχωρητές, που μόλις έχουν έρθει σε αυτή τη Διδασκαλία και τη μοναστική διαγωγή· για αυτούς, μη βλέποντας τον Ευλογημένο, θα μπορούσε να υπάρξει μεταβολή, θα μπορούσε να υπάρξει αλλοίωση. Όπως ακριβώς για νεαρούς σπόρους που δεν λαμβάνουν νερό θα μπορούσε να υπάρξει μεταβολή, θα μπορούσε να υπάρξει αλλοίωση, ακριβώς έτσι υπάρχουν εδώ μοναχοί νέοι, πρόσφατα αναχωρητές, που μόλις έχουν έρθει σε αυτή τη Διδασκαλία και τη μοναστική διαγωγή· για αυτούς, μη μπορώντας να δουν τον Ευλογημένο, θα μπορούσε να υπάρξει μεταβολή, θα μπορούσε να υπάρξει αλλοίωση. Ας χαρεί, σεβάσμιε κύριε, ο Ευλογημένος την κοινότητα μοναχών· ας καλωσορίσει, σεβάσμιε κύριε, ο Ευλογημένος την κοινότητα μοναχών. Όπως ακριβώς ο Ευλογημένος βοήθησε την κοινότητα μοναχών στο παρελθόν, ακριβώς έτσι ας βοηθήσει την κοινότητα μοναχών τώρα».
Ο Ευλογημένος αποδέχθηκε με σιωπή. Τότε ο Βράχμα Σαχάμπατι, γνωρίζοντας τη συναίνεση του Ευλογημένου, αφού απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο, τον περιήλθε κρατώντας τον στα δεξιά του και εξαφανίστηκε εκεί ακριβώς.
Τότε ο Ευλογημένος, την απογευματινή περίοδο της ημέρας, αφού βγήκε από την απομόνωση, πήγε στο μοναστήρι Νιγκρόντχα· αφού έφτασε, κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα. Αφού κάθισε, ο Ευλογημένος εκτέλεσε τέτοια επίδειξη υπερφυσικών δυνάμεων ώστε εκείνοι οι μοναχοί, ένας-ένας και δύο-δύο, με ντροπαλή εμφάνιση, πλησίασαν τον Ευλογημένο· αφού πλησίασαν, απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισαν στο πλάι. Σε εκείνους τους μοναχούς που κάθονταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό:
«Αυτό είναι το κατώτατο, μοναχοί, από τα μέσα διαβίωσης, δηλαδή η ζητιανιά. Αυτή είναι μια κατάρα, μοναχοί, στον κόσμο: "Περιφέρεσαι ζητιάνος με το κύπελλο στο χέρι". Αυτό όμως, μοναχοί, οι γιοι καλών οικογενειών το αναλαμβάνουν για κάποιο λόγο, εξαρτώμενοι από κάποιο λόγο· ούτε εξαναγκασμένοι από βασιλιά, ούτε εξαναγκασμένοι από κλέφτες, ούτε πιεσμένοι από χρέη, ούτε πιεσμένοι από φόβο, ούτε επειδή δεν μπορούσαν να ζήσουν· αλλά: "Είμαστε βυθισμένοι στη γέννηση, στο γήρας, στον θάνατο, στις λύπες, στους θρήνους, στον πόνο, στη δυσαρέσκεια, στο άγχος, βυθισμένοι στον υπαρξιακό πόνο, κυριευμένοι από τον υπαρξιακό πόνο· ίσως να γινόταν γνωστό το τέλος αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου".
«Έτσι αναχώρησε αυτός ο γιος καλής οικογένειας, μοναχοί. Αυτός όμως είναι πλεονέκτης, με έντονο πάθος για τις αισθησιακές ηδονές, με κακόβουλο νου, με διεφθαρμένους λογισμούς, επιλήσμων, χωρίς πλήρη επίγνωση, μη αυτοσυγκεντρωμένος, με περιπλανώμενο νου, με ασυγκράτητες ικανότητες. Όπως, μοναχοί, ένα δαυλί από νεκροταφείο αναμμένο και από τις δύο πλευρές, στη μέση αλειμμένο με κοπριά, ούτε στο χωριό εξυπηρετεί ως καυσόξυλο, ούτε στο δάσος εξυπηρετεί ως καυσόξυλο. Παρόμοιο με αυτό, μοναχοί, λέω ότι είναι αυτό το άτομο, που έχει ξεπέσει από τις απολαύσεις του οικογενειάρχη και δεν ολοκληρώνει τον σκοπό της ασκητικής ζωής.
«Υπάρχουν αυτοί οι τρεις φαύλοι λογισμοί, μοναχοί - ηδονικός λογισμός, λογισμός του θυμού, λογισμός της βίας. Και αυτοί, μοναχοί, οι τρεις φαύλοι λογισμοί πού καταπαύουν πλήρως χωρίς υπόλοιπο; Σε αυτόν που διαμένει με τον νου καλά εδραιωμένο στις τέσσερις εφαρμογές της μνήμης ή σε αυτόν που αναπτύσσει την αυτοσυγκέντρωση χωρίς χαρακτηριστικά. Τόσο πολύ, μοναχοί, είναι αρκετό να αναπτυχθεί η αυτοσυγκέντρωση χωρίς χαρακτηριστικά. Η αυτοσυγκέντρωση χωρίς χαρακτηριστικά, μοναχοί, όταν αναπτυχθεί και καλλιεργηθεί, έχει μεγάλο καρπό, έχει μεγάλο όφελος.
«Υπάρχουν αυτές οι δύο απόψεις, μοναχοί - η άποψη για αιώνια ύπαρξη και η άποψη για την ανυπαρξία. Σε αυτή την περίπτωση, μοναχοί, ο μορφωμένος ευγενής μαθητής σκέφτεται έτσι - "Υπάρχει άραγε κάτι στον κόσμο στο οποίο εγώ προσκολλώμενος δεν θα ήμουν άμεμπτος;" Αυτός κατανοεί έτσι - "Δεν υπάρχει κάτι στον κόσμο στο οποίο εγώ προσκολλώμενος δεν θα ήμουν άμεμπτος. Διότι εγώ προσκολλώμενος θα προσκολλιόμουν μόνο στην ύλη, μόνο στο αίσθημα... μόνο στην αντίληψη... μόνο στις δραστηριότητες, μόνο στη συνείδηση προσκολλώμενος θα προσκολλιόμουν. Σε μένα θα υπήρχε με την προσκόλληση ως συνθήκη γίγνεσθαι· με το γίγνεσθαι ως συνθήκη υπάρχει γέννηση· με τη γέννηση ως συνθήκη θα προέκυπταν γήρας και θάνατος, λύπη, θρήνος, πόνος, δυσαρέσκεια και άγχος. Έτσι θα υπήρχε η προέλευση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου".»
«Τι νομίζετε, μοναχοί, η ύλη είναι μόνιμη ή παροδική;» «Παροδική, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, είναι οδυνηρό ή ευχάριστο;» «Οδυνηρό, σεβάσμιε κύριε». «Αυτό όμως που είναι παροδικό, οδυνηρό, υποκείμενο σε μεταβολή, είναι άραγε κατάλληλο να το θεωρεί κανείς - 'αυτό είναι δικό μου, αυτό είμαι εγώ, αυτό είναι ο εαυτός μου';» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε». «Το αίσθημα... η αντίληψη... οι δραστηριότητες... η συνείδηση... κ.λπ... Γι' αυτό, μοναχοί, βλέποντας έτσι... κατανοεί ότι δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο για αυτή την κατάσταση ύπαρξης». Όγδοη.