7.
Η ομιλία για την κατηγορία
167.
Εκεί ο σεβάσμιος Σαριπούττα απευθύνθηκε στους μοναχούς -
«Ένας μοναχός κατήγορος, φίλοι, που επιθυμεί να κατηγορήσει άλλον, αφού εδραιώσει εσωτερικά πέντε παράγοντες, πρέπει να κατηγορήσει τον άλλον».
«Ποια πέντε; Θα μιλήσω την κατάλληλη ώρα, όχι την ακατάλληλη· θα μιλήσω με αλήθεια, όχι με ψέμα· θα μιλήσω με λειότητα, όχι με σκληρότητα· θα μιλήσω με ωφέλεια, όχι με βλάβη· θα μιλήσω με νου φιλικότητας, όχι με εσωτερικό μίσος. Ένας μοναχός κατήγορος, φίλοι, που επιθυμεί να κατηγορήσει άλλον, αφού εδραιώσει εσωτερικά αυτούς τους πέντε παράγοντες, πρέπει να κατηγορήσει τον άλλον.
«Εδώ εγώ, φίλοι, βλέπω κάποιο άτομο που κατηγορείται την ακατάλληλη ώρα, όχι την κατάλληλη, να οργίζεται· που κατηγορείται με ψέμα, όχι με αλήθεια, να οργίζεται· που κατηγορείται με σκληρότητα, όχι με λειότητα, να οργίζεται· που κατηγορείται με βλάβη, όχι με ωφέλεια, να οργίζεται· που κατηγορείται με εσωτερικό μίσος, όχι με νου φιλικότητας, να οργίζεται.
«Σε έναν μοναχό που κατηγορήθηκε άδικα, φίλοι, πρέπει να προκληθεί απουσία μεταμέλειας με πέντε τρόπους - 'Ο σεβάσμιος κατηγορήθηκε την ακατάλληλη ώρα, όχι την κατάλληλη· αυτό αρκεί για να μην έχεις μεταμέλεια· ο σεβάσμιος κατηγορήθηκε με ψέμα, όχι με αλήθεια· αυτό αρκεί για να μην έχεις μεταμέλεια· ο σεβάσμιος κατηγορήθηκε με σκληρότητα, όχι με λειότητα· αυτό αρκεί για να μην έχεις μεταμέλεια· ο σεβάσμιος κατηγορήθηκε με βλάβη, όχι με ωφέλεια· αυτό αρκεί για να μην έχεις μεταμέλεια· ο σεβάσμιος κατηγορήθηκε με εσωτερικό μίσος, όχι με νου φιλικότητας· αυτό αρκεί για να μην έχεις μεταμέλεια'. Σε έναν μοναχό που κατηγορήθηκε άδικα, φίλοι, πρέπει να προκληθεί απουσία μεταμέλειας με αυτούς τους πέντε τρόπους.
«Σε έναν μοναχό που κατηγόρησε άδικα, φίλοι, πρέπει να προκληθεί μεταμέλεια με πέντε τρόπους - 'Τον κατηγόρησες, φίλε, την ακατάλληλη ώρα, όχι την κατάλληλη· αυτό αρκεί για να έχεις μεταμέλεια· τον κατηγόρησες, φίλε, με ψέμα, όχι με αλήθεια· αυτό αρκεί για να έχεις μεταμέλεια· τον κατηγόρησες, φίλε, με σκληρότητα, όχι με λειότητα· αυτό αρκεί για να έχεις μεταμέλεια· τον κατηγόρησες, φίλε, με βλάβη, όχι με ωφέλεια· αυτό αρκεί για να έχεις μεταμέλεια· τον κατηγόρησες, φίλε, με εσωτερικό μίσος, όχι με νου φιλικότητας· αυτό αρκεί για να έχεις μεταμέλεια'. Σε έναν μοναχό που κατηγόρησε άδικα, φίλοι, πρέπει να προκληθεί μεταμέλεια με αυτούς τους πέντε τρόπους. Για ποιο λόγο; Ώστε κανένας άλλος μοναχός να μη νομίζει ότι πρέπει να κατηγορεί με ψέμα.
«Εδώ όμως εγώ, φίλοι, βλέπω κάποιο άτομο που κατηγορείται την κατάλληλη ώρα, όχι την ακατάλληλη, να οργίζεται· που κατηγορείται με αλήθεια, όχι με ψέμα, να οργίζεται· που κατηγορείται με λειότητα, όχι με σκληρότητα, να οργίζεται· που κατηγορείται με ωφέλεια, όχι με βλάβη, να οργίζεται· που κατηγορείται με νου φιλικότητας, όχι με εσωτερικό μίσος, να οργίζεται.
«Σε έναν μοναχό που κατηγορήθηκε δίκαια, φίλοι, πρέπει να προκληθεί μεταμέλεια με πέντε τρόπους - 'Ο σεβάσμιος κατηγορήθηκε την κατάλληλη ώρα, όχι την ακατάλληλη· αυτό αρκεί για να έχεις μεταμέλεια· ο σεβάσμιος κατηγορήθηκε με αλήθεια, όχι με ψέμα· αυτό αρκεί για να έχεις μεταμέλεια· ο σεβάσμιος κατηγορήθηκε με λειότητα, όχι με σκληρότητα· αυτό αρκεί για να έχεις μεταμέλεια· ο σεβάσμιος κατηγορήθηκε με ωφέλεια, όχι με βλάβη· αυτό αρκεί για να έχεις μεταμέλεια· ο σεβάσμιος κατηγορήθηκε με νου φιλικότητας, όχι με εσωτερικό μίσος· αυτό αρκεί για να έχεις μεταμέλεια'. Σε έναν μοναχό που κατηγορήθηκε δίκαια, φίλοι, πρέπει να προκληθεί μεταμέλεια με αυτούς τους πέντε τρόπους.
«Στον μοναχό που κατηγορεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία, φίλοι, πρέπει να παρέχεται απουσία μεταμέλειας με πέντε τρόπους - 'Την κατάλληλη ώρα κατηγορήθηκες, φίλε, όχι την ακατάλληλη· αρκεί για σένα η απουσία μεταμέλειας· με αλήθεια κατηγορήθηκες, φίλε, όχι με ψέμα· αρκεί για σένα η απουσία μεταμέλειας· με λειότητα κατηγορήθηκες, φίλε, όχι με σκληρότητα· αρκεί για σένα η απουσία μεταμέλειας· με ωφέλεια κατηγορήθηκες, φίλε, όχι με βλάβη· αρκεί για σένα η απουσία μεταμέλειας· με νου φιλικότητας κατηγορήθηκες, φίλε, όχι με εσωτερικό μίσος· αρκεί για σένα η απουσία μεταμέλειας'. Στον μοναχό που κατηγορεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία, φίλοι, πρέπει να παρέχεται απουσία μεταμέλειας με αυτούς τους πέντε τρόπους. Για ποιο λόγο; Ώστε και άλλος μοναχός να θεωρήσει ότι πρέπει να κατηγορηθεί με αλήθεια.
«Το άτομο που κατηγορήθηκε, φίλοι, πρέπει να εδραιωθεί σε δύο αρχές - στην αλήθεια και στο ακλόνητο. Ακόμη κι αν, φίλοι, άλλοι με κατηγορούσαν την κατάλληλη ώρα ή την ακατάλληλη ώρα, με αλήθεια ή με ψέμα, με λειότητα ή με σκληρότητα, με ωφέλεια ή με βλάβη, με νου φιλικότητας ή με εσωτερικό μίσος, κι εγώ θα εδραιωνόμουν σε αυτές τις δύο αρχές - στην αλήθεια και στο ακλόνητο. Αν γνώριζα - 'Υπάρχει αυτή η ιδιότητα σε μένα', θα του έλεγα 'υπάρχει' - 'Αυτή η ιδιότητα υπάρχει σε μένα'. Αν γνώριζα - 'Δεν υπάρχει αυτή η ιδιότητα σε μένα', θα του έλεγα 'δεν υπάρχει' - 'Αυτή η ιδιότητα δεν υπάρχει σε μένα'.»
«Ακόμη κι έτσι όμως, Σαριπούττα, όταν τους λέγονται αυτά, κάποιοι ανόητοι άνθρωποι εδώ δεν δέχονται ευνοϊκά».
«Εκείνα τα άτομα, σεβάσμιε κύριε, που είναι άπιστα, που αναχώρησαν από την οικογενειακή ζωή στην άστεγη ζωή για βιοπορισμό και όχι με πίστη, δόλια, απατηλά, πανούργα, ανήσυχα, αλαζονικά, επιπόλαια, με σκληρά λόγια, με ασυγκράτητη ομιλία, χωρίς να φρουρούν τις θύρες των ικανοτήτων, χωρίς μετριοπάθεια στην τροφή, μη αφοσιωμένα στην εγρήγορση, αδιάφορα για την ασκητική ζωή, χωρίς έντονο σεβασμό για την εξάσκηση, πολυτελή, αμελή, προπορευόμενα στην πτώση, έχοντας εγκαταλείψει το καθήκον της αποστασιοποίησης, οκνηρά, με μικρή ενεργητικότητα, επιλήσμονα, χωρίς πλήρη επίγνωση, μη αυτοσυγκεντρωμένα, με περιπλανώμενο νου, που στερούνται σοφίας και είναι βουβά, αυτά όταν τους λέγονται έτσι από εμένα δεν δέχονται ευνοϊκά.
«Εκείνοι όμως οι γιοι καλών οικογενειών, σεβάσμιε κύριε, που με πίστη αναχώρησαν από την οικογενειακή ζωή στην άστεγη ζωή, μη δόλιοι, μη απατηλοί, μη πανούργοι, μη ανήσυχοι, μη αλαζονικοί, μη επιπόλαιοι, χωρίς σκληρά λόγια, χωρίς ασυγκράτητη ομιλία, φρουρώντας τις θύρες των ικανοτήτων, με μετριοπάθεια στην τροφή, αφοσιωμένοι στην εγρήγορση, με ενδιαφέρον για την ασκητική ζωή, με έντονο σεβασμό για την εξάσκηση, μη πολυτελείς, μη αμελείς, έχοντας εγκαταλείψει το καθήκον της πτώσης, προπορευόμενοι στην αποστασιοποίηση, καταβάλλοντας έντονη ενεργητικότητα, αποφασισμένοι, μνήμονες, με πλήρη επίγνωση, αυτοσυγκεντρωμένοι, με πλήρως εστιασμένο νου, σοφοί και μη βουβοί, αυτοί όταν τους λέγονται έτσι από εμένα δέχονται ευνοϊκά».
«Εκείνα τα άτομα, Σαριπούττα, που είναι άπιστα, που αναχώρησαν από την οικογενειακή ζωή στην άστεγη ζωή για βιοπορισμό και όχι με πίστη, δόλια, απατηλά, πανούργα, ανήσυχα, αλαζονικά, επιπόλαια, με σκληρά λόγια, με ασυγκράτητη ομιλία, χωρίς να φρουρούν τις θύρες των ικανοτήτων, χωρίς μετριοπάθεια στην τροφή, μη αφοσιωμένα στην εγρήγορση, αδιάφορα για την ασκητική ζωή, χωρίς έντονο σεβασμό για την εξάσκηση, πολυτελή, αμελή, προπορευόμενα στην πτώση, έχοντας εγκαταλείψει το καθήκον της αποστασιοποίησης, οκνηρά, με μικρή ενεργητικότητα, επιλήσμονα, χωρίς πλήρη επίγνωση, μη αυτοσυγκεντρωμένα, με περιπλανώμενο νου, που στερούνται σοφίας και είναι βουβά, ας μείνουν αυτά.
«Εκείνοι όμως οι γιοι καλών οικογενειών, Σαριπούττα, που με πίστη αναχώρησαν από την οικογενειακή ζωή στην άστεγη ζωή, μη δόλιοι, μη απατηλοί, μη πανούργοι, μη ανήσυχοι, μη αλαζονικοί, μη επιπόλαιοι, χωρίς σκληρά λόγια, χωρίς ασυγκράτητη ομιλία, φρουρώντας τις θύρες των ικανοτήτων, με μετριοπάθεια στην τροφή, αφοσιωμένοι στην εγρήγορση, με ενδιαφέρον για την ασκητική ζωή, με έντονο σεβασμό για την εξάσκηση, μη πολυτελείς, μη αμελείς, έχοντας εγκαταλείψει το καθήκον της πτώσης, προπορευόμενοι στην αποστασιοποίηση, καταβάλλοντας έντονη ενεργητικότητα, αποφασισμένοι, μνήμονες, με πλήρη επίγνωση, αυτοσυγκεντρωμένοι, με πλήρως εστιασμένο νου, σοφοί και μη βουβοί, σε αυτούς εσύ, Σαριπούττα, να μιλάς. Πρότρεψε, Σαριπούττα, τους συντρόφους στην άγια ζωή· καθοδήγησε, Σαριπούττα, τους συντρόφους στην άγια ζωή - 'Αφού εκδιώξω από την κακή διδασκαλία, θα εδραιώσω τους συντρόφους στην άγια ζωή στην Άριστη Διδασκαλία'. Έτσι πρέπει να εξασκείσαι, Σαριπούττα». Έβδομη.