5.

Η ομιλία στον Κουτατάντα

Οι βραχμάνοι και οικοδεσπότες της Κχανουμάτα

323. Έτσι έχω ακούσει - Κάποτε ο Ευλογημένος περιπλανιόταν στους Μαγκάντα με μια μεγάλη Κοινότητα μοναχών, περίπου πεντακόσιους μοναχούς, και έφτασε σε ένα βραχμανικό χωριό των Μαγκάντα που ονομαζόταν Κχανουμάτα. Εκεί ο Ευλογημένος διέμενε στην Κχανουμάτα, στην Αμπαλάτθικα. Εκείνη την περίοδο ο βραχμάνος Κουταντάντα κατοικούσε στην Κχανουμάτα, γεμάτη κόσμο, με άφθονο χορτάρι, ξύλα και νερό, με άφθονα δημητριακά, βασιλική κτήση που του είχε δοθεί από τον βασιλιά της Μαγκάντα Σενίγια Μπιμπισάρα ως βασιλική δωρεά, ως ύψιστη δωρεά. Εκείνη την περίοδο ο βραχμάνος Κουταντάντα είχε ετοιμάσει μια μεγάλη θυσία. Επτακόσιοι ταύροι και επτακόσια νεαρά βόδια και επτακόσιες νεαρές αγελάδες και επτακόσιες κατσίκες και επτακόσια πρόβατα είχαν οδηγηθεί στους στύλους για τη θυσία.

324. Οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες της Κχανουμάτα άκουσαν - «Ο ασκητής Γκόταμα, γιος των Σάκυα, που αναχώρησε από την οικογένεια των Σάκυα, περιπλανώμενος στους Μαγκάντα με μια μεγάλη Κοινότητα μοναχών, περίπου πεντακόσιους μοναχούς, έφτασε στην Κχανουμάτα και διαμένει στην Κχανουμάτα, στην Αμπαλάτθικα. Και για αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα έχει διαδοθεί αυτή η καλή φήμη: 'Πράγματι αυτός ο Ευλογημένος είναι ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, ο τέλειος στην αληθινή γνώση και στην καλή συμπεριφορά, ο Καλότυχος, ο γνώστης του κόσμου, ο ανυπέρβλητος οδηγός των ανθρώπων που πρέπει να εκπαιδευτούν, ο Διδάσκαλος θεών και ανθρώπων, ο Φωτισμένος, ο Ευλογημένος'. Αυτός, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση αυτόν τον κόσμο μαζί με τους θεούς, τον Μάρα, τον Βράχμα, αυτή τη γενιά μαζί με τους ασκητές και τους βραχμάνους, μαζί με τους θεούς και τους ανθρώπους, τον διακηρύσσει. Αυτός διδάσκει τη Διδασκαλία που είναι καλή στην αρχή, καλή στη μέση, καλή στο τέλος, με νόημα και φρασεολογία, και φανερώνει την άγια ζωή ολοκληρωμένη και αγνή. Είναι πράγματι καλό να δει κανείς τέτοιους Άξιους».

325. Τότε οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες της Κχανουμάτα, αφού βγήκαν από την Κχανουμάτα, σε ομάδες και πλήθη, κατευθύνθηκαν προς την Αμπαλάτχικα.

326. Εκείνη την περίοδο ο βραχμάνος Κουταντάντα είχε ανέβει στον επάνω όροφο του παλατιού για τη μεσημεριανή του ανάπαυση. Ο βραχμάνος Κουταντάντα είδε τους βραχμάνους και τους οικοδεσπότες της Κχανουμάτα, αφού βγήκαν από την Κχανουμάτα, σε ομάδες και πλήθη, να κατευθύνονται προς την Αμπαλάτχικα. Αφού τους είδε, απευθύνθηκε στον θυρωρό: «Γιατί, αγαπητέ θυρωρέ, οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες της Κχανουμάτα, αφού βγήκαν από την Κχανουμάτα, σε ομάδες και πλήθη, κατευθύνονται προς την Αμπαλάτχικα;»

327. «Υπάρχει, αγαπητέ, ο ασκητής Γκόταμα, γιος των Σάκυα, που αναχώρησε από την οικογένεια των Σάκυα, περιπλανώμενος στους Μαγκάντα με μια μεγάλη Κοινότητα μοναχών, περίπου πεντακόσιους μοναχούς, έφτασε στην Κχανουμάτα και διαμένει στην Κχανουμάτα, στην Αμπαλάτθικα. Και για αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα έχει διαδοθεί αυτή η καλή φήμη: 'Πράγματι αυτός ο Ευλογημένος είναι ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, ο τέλειος στην αληθινή γνώση και στην καλή συμπεριφορά, ο Καλότυχος, ο γνώστης του κόσμου, ο ανυπέρβλητος οδηγός των ανθρώπων που πρέπει να εκπαιδευτούν, ο Διδάσκαλος θεών και ανθρώπων, ο Φωτισμένος, ο Ευλογημένος'. Αυτοί πηγαίνουν να δουν αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα».

328. Τότε ο βραχμάνος Κουταντάντα είχε τη σκέψη: «Έχω ακούσει αυτό - "Ο ασκητής Γκόταμα γνωρίζει την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρωματικά". Εγώ όμως δεν γνωρίζω την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρωματικά. Και εγώ επιθυμώ να τελέσω μια μεγάλη θυσία. Γιατί να μην πάω στον ασκητή Γκόταμα και να τον ρωτήσω για την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρωματικά;»

329. Τότε ο βραχμάνος Κουταντάντα απευθύνθηκε στον θυρωρό: «Λοιπόν, αγαπητέ θυρωρέ, πήγαινε στους βραχμάνους και τους οικοδεσπότες της Κχανουμάτα. Αφού πας στους βραχμάνους και τους οικοδεσπότες της Κχανουμάτα, πες τους έτσι: 'Ο βραχμάνος Κουταντάντα, αγαπητοί, είπε έτσι: «Ας περιμένουν λοιπόν οι αξιότιμοι, και ο βραχμάνος Κουταντάντα θα πάει να δει τον ασκητή Γκόταμα»'». «Ναι, αγαπητέ», απάντησε ο θυρωρός στον βραχμάνο Κουταντάντα και πήγε στους βραχμάνους και τους οικοδεσπότες της Κχανουμάτα. Αφού πήγε στους βραχμάνους και τους οικοδεσπότες της Κχανουμάτα, τους είπε αυτό: «Ο βραχμάνος Κουταντάντα, αγαπητοί, είπε έτσι: 'Ας περιμένουν λοιπόν οι αξιότιμοι, και ο βραχμάνος Κουταντάντα θα πάει να δει τον ασκητή Γκόταμα'».

Η συζήτηση για τις αρετές του Κουτατάντα

330. Εκείνη την περίοδο πολλές εκατοντάδες βραχμάνοι διέμεναν στην Κχανουμάτα - «θα απολαύσουμε τη μεγάλη θυσία του βραχμάνου Κουταντάντα». Εκείνοι οι βραχμάνοι άκουσαν - «Ο βραχμάνος Κουταντάντα, λοιπόν, θα πάει να δει τον ασκητή Γκόταμα». Τότε εκείνοι οι βραχμάνοι πήγαν στον βραχμάνο Κουταντάντα.

331. Αφού έφτασαν, είπαν στον βραχμάνο Κουταντάντα - «Είναι αλήθεια, λοιπόν, ότι ο αξιότιμος Κουταντάντα θα πάει να δει τον ασκητή Γκόταμα;» «Έτσι, αγαπητοί, σκέφτομαι - 'Κι εγώ θα πάω να δω τον ασκητή Γκόταμα'».

«Ας μην πάει ο αξιότιμος Κουταντάντα να δει τον ασκητή Γκόταμα. Δεν αρμόζει στον αξιότιμο Κουταντάντα να πάει να δει τον ασκητή Γκόταμα. Αν ο αξιότιμος Κουταντάντα πάει να δει τον ασκητή Γκόταμα, η φήμη του αξιότιμου Κουταντάντα θα μειωθεί, ενώ η φήμη του ασκητή Γκόταμα θα αυξηθεί. Επειδή η φήμη του αξιότιμου Κουταντάντα θα μειωθεί και η φήμη του ασκητή Γκόταμα θα αυξηθεί, για αυτόν τον λόγο δεν αρμόζει στον αξιότιμο Κουταντάντα να πάει να δει τον ασκητή Γκόταμα. Αντιθέτως ο ασκητής Γκόταμα αρμόζει να έρθει να δει τον αξιότιμο Κουταντάντα.

«Ο αξιότιμος Κουταντάντα είναι καλής καταγωγής και από τις δύο πλευρές, από τη μητέρα και από τον πατέρα, με αγνή γενεαλογία μέχρι την έβδομη γενιά προγόνων, ακατηγόρητος και αδιάβλητος όσον αφορά την καταγωγή. Επειδή ο αξιότιμος Κουταντάντα είναι καλής καταγωγής και από τις δύο πλευρές, από τη μητέρα και από τον πατέρα, με αγνή γενεαλογία μέχρι την έβδομη γενιά προγόνων, ακατηγόρητος και αδιάβλητος όσον αφορά την καταγωγή, για αυτόν τον λόγο δεν αρμόζει στον αξιότιμο Κουταντάντα να πάει να δει τον ασκητή Γκόταμα. Αντιθέτως ο ασκητής Γκόταμα αρμόζει να έρθει να δει τον αξιότιμο Κουταντάντα.

«Ο αξιότιμος Κουταντάντα είναι πλούσιος, με μεγάλο πλούτο, με μεγάλες απολαύσεις, με άφθονα μέσα ικανοποίησης, με άφθονο χρυσό και ασήμι... κ.λπ...

«Ο αξιότιμος Κουταντάντα είναι απαγγελέας, γνώστης των μάντρα, που έχει διαβεί στην άλλη όχθη των τριών Βεδών μαζί με τα λεξικά και τα τελετουργικά, με την ανάλυση των συλλαβών, με την ιστορία ως πέμπτη, ειδικός στη γραμματική και τη σύνταξη, πλήρως καταρτισμένος στην κοσμική γνώση και στα χαρακτηριστικά του μεγάλου ανθρώπου... κ.λπ...

«Ο αξιότιμος Κουταντάντα είναι όμορφος, ευπαρουσίαστος, χαριτωμένος, προικισμένος με υπέρτατη ομορφιά και λάμψη, με χρώμα Βράχμα, με σώμα Βράχμα, με μεγαλοπρεπή εμφάνιση... κ.λπ...

«Ο αξιότιμος Κουταντάντα είναι ηθικός, με ώριμη ηθική, προικισμένος με ηθική ωριμότητα... κ.λπ...

«Ο αξιότιμος Κουταντάντα έχει καλή ομιλία, καλή έκφραση, προικισμένος με ευγενική ομιλία, ευχερή, χωρίς τραύλισμα, ικανή να εξηγεί το νόημα... κ.λπ...

«Ο αξιότιμος Κουταντάντα είναι δάσκαλος πολλών δασκάλων, διδάσκει τα ιερά κείμενα σε τριακόσιους νεαρούς βραχμάνους. Πολλοί νεαροί βραχμάνοι από διάφορες κατευθύνσεις και διάφορες χώρες έρχονται κοντά στον αξιότιμο Κουταντάντα, επιθυμώντας τα ιερά κείμενα, θέλοντας να μάθουν τα ιερά κείμενα... κ.λπ...

«Ο αξιότιμος Κουταντάντα είναι γηραιός, ηλικιωμένος, προχωρημένης ηλικίας, έχει διανύσει μεγάλη περίοδο και έχει φτάσει στο τέλος της ζωής του. Ενώ ο ασκητής Γκόταμα είναι νέος και νέος στην αναχώρηση... κ.λπ...

«Ο αξιότιμος Κουταντάντα τιμάται, σέβεται, ευλαβείται, χαίρει ευσέβειας και εκτίμησης από τον βασιλιά της Μαγκάντα Σενίγια Μπιμπισάρα... κ.λπ...

«Ο αξιότιμος Κουταντάντα τιμάται, σέβεται, ευλαβείται, χαίρει ευσέβειας και εκτίμησης από τον βραχμάνο Ποκκχαρασάτι... κ.λπ...

«Ο αξιότιμος Κουταντάντα κατοικεί στην Κχανουμάτα, γεμάτη κόσμο, με άφθονο χορτάρι, ξύλα και νερό, με άφθονα δημητριακά, βασιλική κτήση που του έχει δοθεί από τον βασιλιά της Μαγκάντα Σενίγια Μπιμπισάρα ως βασιλική δωρεά, ως ύψιστη δωρεά. Επειδή ο αξιότιμος Κουταντάντα κατοικεί στην Κχανουμάτα, γεμάτη κόσμο, με άφθονο χορτάρι, ξύλα και νερό, με άφθονα δημητριακά, βασιλική κτήση που του έχει δοθεί από τον βασιλιά της Μαγκάντα Σενίγια Μπιμπισάρα ως βασιλική δωρεά, ως ύψιστη δωρεά, για αυτόν τον λόγο δεν αρμόζει στον αξιότιμο Κουταντάντα να πάει να δει τον ασκητή Γκόταμα. Αντιθέτως ο ασκητής Γκόταμα αρμόζει να έρθει να δει τον αξιότιμο Κουταντάντα».

Η συζήτηση για τις αρετές του Βούδα

332. Όταν αυτό ειπώθηκε, ο βραχμάνος Κουταντάντα είπε σε εκείνους τους βραχμάνους:

«Λοιπόν, αγαπητοί, ακούστε και εμένα, πώς εμείς οι ίδιοι αξίζουμε να πάμε να δούμε αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα, και δεν αρμόζει σε αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα να έρθει να μας δει. Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, είναι καλής καταγωγής και από τις δύο πλευρές, από τη μητέρα και από τον πατέρα, με αγνή γενεαλογία μέχρι την έβδομη γενιά προγόνων, ακατηγόρητος και αδιάβλητος όσον αφορά την καταγωγή. Επειδή, αγαπητοί, ο ασκητής Γκόταμα είναι καλής καταγωγής και από τις δύο πλευρές, από τη μητέρα και από τον πατέρα, με αγνή γενεαλογία μέχρι την έβδομη γενιά προγόνων, ακατηγόρητος και αδιάβλητος όσον αφορά την καταγωγή, για αυτόν τον λόγο δεν αρμόζει σε αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα να έρθει να μας δει. Αντιθέτως, εμείς οι ίδιοι αρμόζει να πάμε να δούμε αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα.

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, εγκαταλείποντας μεγάλο κύκλο συγγενών αναχώρησε... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, εγκαταλείποντας άφθονο χρυσάφι και ασήμι αναχώρησε, θαμμένο στη γη και αποθηκευμένο ψηλά... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, ενώ ήταν ακόμα νέος, νεαρός με κατάμαυρα μαλλιά, προικισμένος με ευλογημένη νεότητα, στην πρώτη περίοδο της ζωής του, εγκατέλειψε την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, παρά τη θέληση των γονιών του που είχαν δακρυσμένα πρόσωπα και έκλαιγαν, αφού ξύρισε τα μαλλιά και τα γένια του και ντύθηκε με ώχρινα ρούχα, εγκατέλειψε την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, είναι όμορφος, ευπαρουσίαστος, χαριτωμένος, προικισμένος με υπέρτατη ομορφιά και λάμψη, με χρώμα Βράχμα, με σώμα Βράχμα, με μεγαλοπρεπή εμφάνιση... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, είναι ηθικός, με ευγενή ηθική, με καλή ηθική, προικισμένος με καλή ηθική... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, έχει καλή ομιλία, καλή έκφραση, προικισμένος με ευγενική ομιλία, ευχερή, χωρίς τραύλισμα, ικανή να εξηγεί το νόημα... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, είναι δάσκαλος πολλών δασκάλων... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, έχει εξαλείψει το ηδονικό πάθος, έχει απαλλαγεί από την επιπολαιότητα... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, διδάσκει τη δύναμη της πράξης, διδάσκει τη δύναμη της ενέργειας, δεν επιδιώκει το κακό για τη γενιά αφοσιωμένη στην άγια ζωή... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, αναχώρησε από υψηλή οικογένεια, από αδιάσπαστη οικογένεια της πολεμικής κάστας... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, αναχώρησε από πλούσια οικογένεια, με μεγάλο πλούτο, με μεγάλη περιουσία... κ.λπ...

«Στον ασκητή Γκόταμα, αγαπητοί, έρχονται από μακρινά βασίλεια και μακρινές χώρες για να θέσουν ερωτήσεις... κ.λπ...

«Στον ασκητή Γκόταμα, αγαπητοί, πολλές χιλιάδες θεότητες έχουν καταφύγει με τη ζωή τους... κ.λπ...

«Για τον ασκητή Γκόταμα, αγαπητοί, έχει διαδοθεί αυτή η καλή φήμη: 'Πράγματι αυτός ο Ευλογημένος είναι ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, ο τέλειος στην αληθινή γνώση και στην καλή συμπεριφορά, ο Καλότυχος, ο γνώστης του κόσμου, ο ανυπέρβλητος οδηγός των ανθρώπων που πρέπει να εκπαιδευτούν, ο Διδάσκαλος θεών και ανθρώπων, ο Φωτισμένος, ο Ευλογημένος'... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, διακατέχεται από τα τριάντα δύο χαρακτηριστικά του μεγάλου ανθρώπου... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, λέει 'έλα, καλώς ήρθες', είναι ευγενικός, φιλικός, χωρίς συνοφρυωμένο πρόσωπο, με ανοιχτό πρόσωπο, μιλάει πρώτος... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, τιμάται, σέβεται, ευλαβείται, χαίρει ευσέβειας και εκτίμησης από τις τέσσερις συνελεύσεις... κ.λπ...

«Στον ασκητή Γκόταμα, αγαπητοί, πολλοί θεοί και άνθρωποι έχουν βαθιά πίστη... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, σε όποιο χωριό ή κωμόπολη διαμένει, σε εκείνο το χωριό ή την κωμόπολη τα μη ανθρώπινα πνεύματα δεν ενοχλούν τους ανθρώπους... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, έχει Κοινότητα, έχει ομάδα, είναι δάσκαλος της ομάδας, και φαίνεται ως ο κορυφαίος μεταξύ πολλών ιδρυτών αιρέσεων. Όμως, αγαπητοί, όπως η φήμη αυτών των ασκητών και βραχμάνων προέρχεται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, δεν είναι έτσι που προήλθε η φήμη του ασκητή Γκόταμα. Αντιθέτως, η φήμη του ασκητή Γκόταμα προήλθε από την ανυπέρβλητη τελειότητα της αληθινής γνώσης και της συμπεριφοράς... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, έχει λάβει ως καταφύγιο με τη ζωή του τον βασιλιά της Μαγκάντα Σενίγια Μπιμπισάρα μαζί με τον γιο του, τη σύζυγό του, την ακολουθία του και τους συμβούλους του... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, έχει λάβει ως καταφύγιο με τη ζωή του τον βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα μαζί με τον γιο του, τη σύζυγό του, την ακολουθία του και τους συμβούλους του... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, έχει λάβει ως καταφύγιο με τη ζωή του τον βραχμάνο Ποκκχαρασάτι μαζί με τον γιο του, τη σύζυγό του, την ακολουθία του και τους συμβούλους του... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, τιμάται, σέβεται, ευλαβείται, χαίρει ευσέβειας και εκτίμησης από τον βασιλιά της Μαγκάντα Σενίγια Μπιμπισάρα... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, τιμάται, σέβεται, ευλαβείται, χαίρει ευσέβειας και εκτίμησης από τον βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, τιμάται, σέβεται, ευλαβείται, χαίρει ευσέβειας και εκτίμησης από τον βραχμάνο Ποκκχαρασάτι... κ.λπ...

«Ο ασκητής Γκόταμα, αγαπητοί, έφτασε στην Κχανουμάτα και διαμένει στην Κχανουμάτα, στην Αμπαλάτθικα. Όποιοι ασκητές ή βραχμάνοι έρχονται στην περιοχή του χωριού μας, αγαπητοί, αυτοί είναι φιλοξενούμενοί μας. Οι φιλοξενούμενοι πρέπει να τιμώνται, να σέβονται, να ευλαβούνται, να χαίρουν ευσέβειας και εκτίμησης από εμάς. Επειδή, αγαπητοί, ο ασκητής Γκόταμα έφτασε στην Κχανουμάτα και διαμένει στην Κχανουμάτα, στην Αμπαλάτθικα, ο ασκητής Γκόταμα είναι φιλοξενούμενός μας. Ο φιλοξενούμενος πρέπει να τιμάται, να σέβεται, να ευλαβείται, να χαίρει ευσέβειας και εκτίμησης από εμάς. Για αυτόν τον λόγο δεν αρμόζει σε αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα να έρθει να μας δει. Αντιθέτως, εμείς οι ίδιοι αρμόζει να πάμε να δούμε αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα. Τόσους επαίνους, αγαπητοί, έχω μάθει για αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα, αλλά αυτός ο αξιότιμος Γκόταμα δεν είναι μόνο τόσο αξιέπαινος. Διότι αυτός ο αξιότιμος Γκόταμα είναι απεριόριστα αξιέπαινος».

333. Όταν αυτό ειπώθηκε, οι βραχμάνοι είπαν στον βραχμάνο Κουταντάντα - «Με τον τρόπο που ο αξιότιμος Κουταντάντα επαινεί τον ασκητή Γκόταμα, ακόμη κι αν αυτός ο αξιότιμος Γκόταμα διέμενε εκατό γιότζανα μακριά από εδώ, θα ήταν σωστό για έναν πιστό γιο καλής οικογένειας να πάει να τον δει, ακόμη και με εφόδια στον ώμο». «Λοιπόν, αγαπητοί, ας πάμε όλοι μαζί να δούμε τον ασκητή Γκόταμα».

Η συζήτηση για τη θυσία του βασιλιά Μαχαβιτζίτα

334. Τότε ο βραχμάνος Κουταντάντα μαζί με μια μεγάλη ομάδα βραχμάνων κατευθύνθηκε προς την Αμπαλάτχικα, προς τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, χαιρέτησε τον Ευλογημένο. Αφού ολοκλήρωσε την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισε στο πλάι. Και οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες της Κχανουμάτα, μερικοί αφού απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο, κάθισαν στο πλάι· μερικοί χαιρέτησαν τον Ευλογημένο, και αφού ολοκλήρωσαν την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισαν στο πλάι· μερικοί χαιρέτησαν με ενωμένες παλάμες προς την κατεύθυνση του Ευλογημένου και κάθισαν στο πλάι· μερικοί αφού ανακοίνωσαν το όνομα και το σόι τους, κάθισαν στο πλάι· μερικοί σιωπηλοί κάθισαν στο πλάι.

335. Καθισμένος στο πλάι, ο βραχμάνος Κουταντάντα είπε στον Ευλογημένο: «Έχω ακούσει αυτό, αγαπητέ Γκόταμα - "Ο ασκητής Γκόταμα γνωρίζει την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρωματικά". Εγώ όμως δεν γνωρίζω την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρωματικά. Και εγώ επιθυμώ να τελέσω μια μεγάλη θυσία. Ας μου διδάξει ο αξιότιμος Γκόταμα την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρωματικά».

336. «Τότε λοιπόν, βραχμάνε, άκουσε, πρόσεχε καλά, θα μιλήσω». «Ναι, αγαπητέ», απάντησε ο βραχμάνος Κουταντάντα στον Ευλογημένο. Ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Κάποτε στο παρελθόν, βραχμάνε, υπήρχε ένας βασιλιάς ονόματι Μαχαβιτζίτα, πλούσιος, με μεγάλο πλούτο, με μεγάλες απολαύσεις, με άφθονο χρυσό και ασήμι, με άφθονα μέσα ικανοποίησης, με άφθονα χρήματα και δημητριακά, με γεμάτα θησαυροφυλάκια και αποθήκες. Τότε, βραχμάνε, στον βασιλιά Μαχαβιτζίτα, που είχε μεταβεί σε ιδιωτικό χώρο και ήταν σε απομόνωση, εγέρθηκε αυτός ο αναλογισμός: 'Έχω αποκτήσει άφθονα ανθρώπινα πλούτη, κατοικώ αφού κατέκτησα μια μεγάλη έκταση γης· γιατί να μην τελέσω μια μεγάλη θυσία, η οποία θα είναι για την ευημερία και την ευτυχία μου για πολύ καιρό;'

337. «Τότε, βραχμάνε, ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα, αφού κάλεσε τον βραχμάνο ιερέα, είπε αυτό: 'Εδώ, βραχμάνε, σε μένα που είχα μεταβεί σε ιδιωτικό χώρο και ήμουν σε απομόνωση, εγέρθηκε αυτός ο αναλογισμός: Έχω αποκτήσει άφθονα ανθρώπινα πλούτη, κατοικώ αφού κατέκτησα μια μεγάλη έκταση γης. Γιατί να μην τελέσω μια μεγάλη θυσία, η οποία θα είναι για την ευημερία και την ευτυχία μου για πολύ καιρό;' Επιθυμώ, βραχμάνε, να τελέσω μια μεγάλη θυσία. Ας με καθοδηγήσει ο σεβάσμιος για ό,τι θα είναι για την ευημερία και την ευτυχία μου για πολύ καιρό».

338. «Όταν αυτό ειπώθηκε, βραχμάνε, ο βραχμάνος ιερέας είπε στον βασιλιά Μαχαβιτζίτα: "Η χώρα του σεβάσμιου βασιλιά είναι γεμάτη αγκάθια και καταπίεση· φαίνονται λεηλασίες χωριών, φαίνονται λεηλασίες κωμοπόλεων, φαίνονται λεηλασίες πόλεων, φαίνονται ληστείες στους δρόμους. Αν ο σεβάσμιος βασιλιάς επιβάλει φόρους σε μια τέτοια χώρα γεμάτη αγκάθια και καταπίεση, ο σεβάσμιος βασιλιάς θα ενεργούσε ανάρμοστα. Μπορεί ο σεβάσμιος βασιλιάς να σκεφτεί έτσι: 'Θα εξαλείψω αυτό το εμπόδιο των ληστών με θανάτωση ή φυλάκιση ή δήμευση ή επίπληξη ή εξορία', αλλά αυτό το εμπόδιο των ληστών δεν εκριζώνεται πλήρως με αυτόν τον τρόπο. Όσοι επιζήσουν από τη σφαγή, αργότερα θα ταλαιπωρήσουν τη χώρα του βασιλιά. Αλλά ακολουθώντας αυτό το σχέδιο, αυτό το εμπόδιο των ληστών εκριζώνεται πλήρως. Λοιπόν, ας δώσει ο σεβάσμιος βασιλιάς σπόρους και τροφή σε όσους στη χώρα του σεβάσμιου βασιλιά ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Σε όσους στη χώρα του σεβάσμιου βασιλιά ασχολούνται με το εμπόριο, ας δώσει ο σεβάσμιος βασιλιάς κεφάλαιο. Σε όσους στη χώρα του σεβάσμιου βασιλιά ασχολούνται με τη βασιλική υπηρεσία, ας ορίσει ο σεβάσμιος βασιλιάς τροφή και μισθό. Και αυτοί οι άνθρωποι, απασχολημένοι στις δικές τους εργασίες, δεν θα ταλαιπωρήσουν τη χώρα του βασιλιά· και ο βασιλιάς θα έχει μεγάλη συσσώρευση πλούτου. Οι χώρες θα είναι εδραιωμένες σε ασφάλεια, χωρίς αγκάθια, χωρίς καταπίεση. Οι άνθρωποι, χαρούμενοι και ευτυχισμένοι, χορεύοντας με τα παιδιά στην αγκαλιά τους, θα ζουν, θα έλεγε κανείς, με ανοιχτές πόρτες". "Ναι, αγαπητέ", βραχμάνε, ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα, αφού συμφώνησε με τον βραχμάνο ιερέα, έδωσε σπόρους και τροφή σε όσους στη χώρα του βασιλιά ασχολούνταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Και σε όσους στη χώρα του βασιλιά ασχολούνταν με το εμπόριο, ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα έδωσε κεφάλαιο. Και σε όσους στη χώρα του βασιλιά ασχολούνταν με τη βασιλική υπηρεσία, ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα όρισε τροφή και μισθό. Και αυτοί οι άνθρωποι, απασχολημένοι στις δικές τους εργασίες, δεν ταλαιπώρησαν τη χώρα του βασιλιά, και ο βασιλιάς είχε μεγάλη συσσώρευση πλούτου. Οι χώρες ήταν εδραιωμένες σε ασφάλεια, χωρίς αγκάθια, χωρίς καταπίεση· οι άνθρωποι, χαρούμενοι και ευτυχισμένοι, χορεύοντας με τα παιδιά στην αγκαλιά τους, ζούσαν, θα έλεγε κανείς, με ανοιχτές πόρτες. Τότε, βραχμάνε, ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα, αφού κάλεσε τον βραχμάνο ιερέα, είπε αυτό: "Έχω εκριζώσει το εμπόδιο των ληστών, σεβάσμιε· ακολουθώντας το σχέδιό σου, σεβάσμιε, έχω μεγάλη συσσώρευση πλούτου. Οι χώρες είναι εδραιωμένες σε ασφάλεια, χωρίς αγκάθια, χωρίς καταπίεση· οι άνθρωποι, χαρούμενοι και ευτυχισμένοι, χορεύοντας με τα παιδιά στην αγκαλιά τους, ζουν, θα έλεγε κανείς, με ανοιχτές πόρτες. Επιθυμώ, βραχμάνε, να τελέσω μια μεγάλη θυσία. Ας με καθοδηγήσει ο σεβάσμιος για ό,τι θα είναι για την ευημερία και την ευτυχία μου για πολύ καιρό".

Τα τέσσερα αναγκαία είδη

339. «Λοιπόν, ας ενημερώσει ο σεβάσμιος βασιλιάς τους πολεμιστές που ακολουθούν τον σεβάσμιο βασιλιά στη χώρα του, τόσο τους κατοίκους των κωμοπόλεων όσο και τους κατοίκους της υπαίθρου - 'Επιθυμώ, αγαπητοί, να τελέσω μια μεγάλη θυσία· ας μου επιτρέψουν οι αξιότιμοι αυτό που θα είναι για την ευημερία και την ευτυχία μου για πολύ καιρό'. Τους υπουργούς και τους αυλικούς στη χώρα του σεβάσμιου βασιλιά, τόσο τους κατοίκους των κωμοπόλεων όσο και τους κατοίκους της υπαίθρου... κ.λπ... τους πλούσιους βραχμάνους, τόσο τους κατοίκους των κωμοπόλεων όσο και τους κατοίκους της υπαίθρου... κ.λπ... τους εύπορους οικοδεσπότες, τόσο τους κατοίκους των κωμοπόλεων όσο και τους κατοίκους της υπαίθρου, ας τους ενημερώσει ο σεβάσμιος βασιλιάς - 'Επιθυμώ, αγαπητοί, να τελέσω μια μεγάλη θυσία· ας μου επιτρέψουν οι αξιότιμοι αυτό που θα είναι για την ευημερία και την ευτυχία μου για πολύ καιρό'. «Ναι, αγαπητέ», βραχμάνε, ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα, αφού συμφώνησε με τον βραχμάνο ιερέα, απευθύνθηκε στους πολεμιστές που ακολουθούσαν τον βασιλιά στη χώρα του, τόσο στους κατοίκους των κωμοπόλεων όσο και στους κατοίκους της υπαίθρου - 'Επιθυμώ, αγαπητοί, να τελέσω μια μεγάλη θυσία· ας μου επιτρέψουν οι αξιότιμοι αυτό που θα είναι για την ευημερία και την ευτυχία μου για πολύ καιρό'. 'Ας τελέσει ο σεβάσμιος βασιλιάς τη θυσία· είναι ο κατάλληλος καιρός για θυσία, μεγάλε βασιλιά'. Τους υπουργούς και τους αυλικούς στη χώρα του βασιλιά, τόσο τους κατοίκους των κωμοπόλεων όσο και τους κατοίκους της υπαίθρου... κ.λπ... τους πλούσιους βραχμάνους, τόσο τους κατοίκους των κωμοπόλεων όσο και τους κατοίκους της υπαίθρου... κ.λπ... τους εύπορους οικοδεσπότες, τόσο τους κατοίκους των κωμοπόλεων όσο και τους κατοίκους της υπαίθρου, σε αυτούς απευθύνθηκε ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα - 'Επιθυμώ, αγαπητοί, να τελέσω μια μεγάλη θυσία. Ας μου επιτρέψουν οι αξιότιμοι αυτό που θα είναι για την ευημερία και την ευτυχία μου για πολύ καιρό'. 'Ας τελέσει ο σεβάσμιος βασιλιάς τη θυσία· είναι ο κατάλληλος καιρός για θυσία, μεγάλε βασιλιά'. Αυτές οι τέσσερις ομάδες συναίνεσης αποτελούν συμπληρώματα αυτής της ίδιας θυσίας.

Οκτώ αναγκαία είδη

340. «Ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα ήταν προικισμένος με οκτώ ιδιότητες: ήταν καλής καταγωγής και από τις δύο πλευρές, από τη μητέρα και από τον πατέρα, με αγνή γενεαλογία μέχρι την έβδομη γενιά προγόνων, ακατηγόρητος και αδιάβλητος όσον αφορά την καταγωγή· ήταν όμορφος, ευπαρουσίαστος, χαριτωμένος, προικισμένος με υπέρτατη ομορφιά και λάμψη, με χρώμα Βράχμα, με σώμα Βράχμα, με μεγαλοπρεπή εμφάνιση· πλούσιος, με μεγάλο πλούτο, με μεγάλες απολαύσεις, με άφθονο χρυσό και ασήμι, με άφθονα μέσα ικανοποίησης, με άφθονα χρήματα και δημητριακά, με γεμάτα θησαυροφυλάκια και αποθήκες· δυνατός, προικισμένος με στρατό τεσσάρων σωμάτων, υπάκουο και πρόθυμο να δεχτεί νουθεσία, υπερνικά, θα έλεγε κανείς, τους εχθρούς με τη φήμη του· πιστός, δωρητής, κύριος της δωρεάς, με ανοιχτές πόρτες, πηγή για ασκητές και βραχμάνους, φτωχούς, ταξιδιώτες, επαίτες και ζητιάνους, κάνει αξιέπαινες πράξεις· πολυμαθής σε κάθε είδους μάθηση, γνωρίζει το νόημα κάθε ρήσης: 'αυτό είναι το νόημα αυτής της ρήσης, αυτό είναι το νόημα αυτής της ρήσης'· σοφός, ικανός, ευφυής, ικανός να σκεφτεί για θέματα του παρελθόντος, του μέλλοντος και του παρόντος. Ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα ήταν προικισμένος με αυτές τις οκτώ ιδιότητες. Έτσι αυτές οι οκτώ ιδιότητες αποτελούν συμπληρώματα αυτής της ίδιας θυσίας.

Τα τέσσερα αναγκαία είδη

341. «Ο βραχμάνος ιερέας είναι προικισμένος με τέσσερις ιδιότητες. Είναι καλής καταγωγής και από τις δύο πλευρές, από τη μητέρα και από τον πατέρα, με αγνή γενεαλογία μέχρι την έβδομη γενιά προγόνων, ακατηγόρητος και αδιάβλητος όσον αφορά την καταγωγή· είναι απαγγελέας, γνώστης των μάντρα, που έχει διαβεί στην άλλη όχθη των τριών Βεδών μαζί με τα λεξικά και τα τελετουργικά, με την ανάλυση των συλλαβών, με την ιστορία ως πέμπτη, ειδικός στη γραμματική και τη σύνταξη, πλήρως καταρτισμένος στην κοσμική γνώση και στα χαρακτηριστικά του μεγάλου ανθρώπου· είναι ηθικός, με ώριμη ηθική, προικισμένος με ηθική ωριμότητα· είναι σοφός, ικανός, ευφυής, πρώτος ή δεύτερος μεταξύ αυτών που κρατούν την κουτάλα της θυσίας. Ο βραχμάνος ιερέας είναι προικισμένος με αυτές τις τέσσερις ιδιότητες. Έτσι αυτές οι τέσσερις ιδιότητες αποτελούν συμπληρώματα αυτής της ίδιας θυσίας.

Τρεις διακρίσεις

342. «Τότε, βραχμάνε, ο βραχμάνος ιερέας δίδαξε στον βασιλιά Μαχαβιτζίτα τρεις διακρίσεις πριν από τη θυσία. Μπορεί ο σεβάσμιος βασιλιάς που επιθυμεί να τελέσει μια μεγάλη θυσία να έχει κάποια μεταμέλεια - 'αλίμονο, το μεγάλο σύνολο του πλούτου μου θα χαθεί', αυτή η μεταμέλεια δεν πρέπει να γίνει από τον σεβάσμιο βασιλιά. Μπορεί ο σεβάσμιος βασιλιάς που τελεί μια μεγάλη θυσία να έχει κάποια μεταμέλεια - 'αλίμονο, το μεγάλο σύνολο του πλούτου μου χάνεται', αυτή η μεταμέλεια δεν πρέπει να γίνει από τον σεβάσμιο βασιλιά. Μπορεί ο σεβάσμιος βασιλιάς που έχει τελέσει μια μεγάλη θυσία να έχει κάποια μεταμέλεια - 'αλίμονο, το μεγάλο σύνολο του πλούτου μου έχει χαθεί', αυτή η μεταμέλεια δεν πρέπει να γίνει από τον σεβάσμιο βασιλιά». Αυτές τις τρεις διακρίσεις, βραχμάνε, δίδαξε ο βραχμάνος ιερέας στον βασιλιά Μαχαβιτζίτα πριν από τη θυσία.

Δέκα τρόποι

343. «Τότε, βραχμάνε, ο βραχμάνος ιερέας απομάκρυνε τη μεταμέλεια από τους αποδέκτες με δέκα τρόπους πριν από τη θυσία του βασιλιά Μαχαβιτζίτα. 'Θα έρθουν στη θυσία του σεβάσμιου τόσο αυτοί που σκοτώνουν έμβια όντα όσο και αυτοί που απέχουν από το φόνο έμβιων όντων. Όσοι εκεί σκοτώνουν έμβια όντα, σε εκείνους ανήκει αυτό. Όσοι εκεί απέχουν από το φόνο έμβιων όντων, σχετικά με αυτούς ας προσφέρει ο σεβάσμιος, ας δίνει ο σεβάσμιος, ας χαίρεται ο σεβάσμιος, ας γαληνεύσει ο σεβάσμιος τον νου του εσωτερικά. Θα έρθουν στη θυσία του σεβάσμιου τόσο αυτοί που παίρνουν ό,τι δεν τους έχει δοθεί όσο και αυτοί που απέχουν από τη λήψη του μη δοσμένου... κ.λπ... τόσο αυτοί που έχουν λανθασμένη σεξουαλική συμπεριφορά όσο και αυτοί που απέχουν από τη λανθασμένη σεξουαλική συμπεριφορά... τόσο οι ψεύτες όσο και αυτοί που απέχουν από την ψευδολογία... τόσο αυτοί που μιλούν διχαστικά όσο και αυτοί που απέχουν από τη διχαστική ομιλία... τόσο αυτοί που μιλούν σκληρά όσο και αυτοί που απέχουν από τη σκληρή ομιλία... τόσο οι φλύαροι όσο και αυτοί που απέχουν από τη φλυαρία... τόσο οι πλεονέκτες όσο και οι μη πλεονέκτες... τόσο αυτοί με κακόβουλο νου όσο και αυτοί χωρίς κακόβουλο νου... τόσο αυτοί με λανθασμένες απόψεις όσο και αυτοί με ορθές απόψεις... Όσοι εκεί έχουν λανθασμένες απόψεις, σε εκείνους ανήκει αυτό. Όσοι εκεί έχουν ορθές απόψεις, σχετικά με αυτούς ας προσφέρει ο σεβάσμιος, ας δίνει ο σεβάσμιος, ας χαίρεται ο σεβάσμιος, ας γαληνεύσει ο σεβάσμιος τον νου του εσωτερικά'. Με αυτούς τους δέκα τρόπους, βραχμάνε, ο βραχμάνος ιερέας απομάκρυνε τη μεταμέλεια από τους αποδέκτες πριν από τη θυσία του βασιλιά Μαχαβιτζίτα.

Δεκαέξι τρόποι

344. «Τότε, βραχμάνε, ο βραχμάνος ιερέας ενθάρρυνε, παρακίνησε, ενέπνευσε και ευχαρίστησε τον νου του βασιλιά Μαχαβιτζίτα που τελούσε τη μεγάλη θυσία με δεκαέξι τρόπους: Μπορεί κάποιος να πει για τον σεβάσμιο βασιλιά που τελεί μια μεγάλη θυσία - "Ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα τελεί μια μεγάλη θυσία, αλλά δεν έχουν ενημερωθεί οι πολεμιστές που τον ακολουθούν, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου· και όμως ο σεβάσμιος βασιλιάς τελεί μια τέτοια μεγάλη θυσία". Έτσι δεν υπάρχει δίκαιη κατηγορία εναντίον του σεβάσμιου βασιλιά. Διότι από τον σεβάσμιο βασιλιά έχουν ενημερωθεί οι πολεμιστές που τον ακολουθούν, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου. Ας το γνωρίζει αυτό ο σεβάσμιος βασιλιάς, ας προσφέρει ο σεβάσμιος, ας δίνει ο σεβάσμιος, ας χαίρεται ο σεβάσμιος, ας γαληνεύσει ο σεβάσμιος τον νου του εσωτερικά.

«Μπορεί κάποιος να πει για τον σεβάσμιο βασιλιά που τελεί μια μεγάλη θυσία - "Ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα τελεί μια μεγάλη θυσία, αλλά δεν έχουν ενημερωθεί οι υπουργοί και οι αυλικοί του, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου... κ.λπ... τους πλούσιους βραχμάνους, τόσο τους κατοίκους των κωμοπόλεων όσο και τους κατοίκους της υπαίθρου... κ.λπ... οι εύποροι οικοδεσπότες, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου, και όμως ο σεβάσμιος βασιλιάς τελεί μια τέτοια μεγάλη θυσία". Έτσι δεν υπάρχει δίκαιη κατηγορία εναντίον του σεβάσμιου βασιλιά. Διότι από τον σεβάσμιο βασιλιά έχουν ενημερωθεί οι εύποροι οικοδεσπότες, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου. Ας το γνωρίζει αυτό ο σεβάσμιος βασιλιάς, ας προσφέρει ο σεβάσμιος, ας δίνει ο σεβάσμιος, ας χαίρεται ο σεβάσμιος, ας γαληνεύσει ο σεβάσμιος τον νου του εσωτερικά.

«Μπορεί κάποιος να πει για τον σεβάσμιο βασιλιά που τελεί μια μεγάλη θυσία - "Ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα τελεί μια μεγάλη θυσία, αλλά δεν είναι καλής καταγωγής και από τις δύο πλευρές, από τη μητέρα και από τον πατέρα, με αγνή γενεαλογία μέχρι την έβδομη γενιά προγόνων, ακατηγόρητος και αδιάβλητος όσον αφορά την καταγωγή, και όμως ο σεβάσμιος βασιλιάς τελεί μια τέτοια μεγάλη θυσία". Έτσι δεν υπάρχει δίκαιη κατηγορία εναντίον του σεβάσμιου βασιλιά. Διότι ο σεβάσμιος βασιλιάς είναι καλής καταγωγής και από τις δύο πλευρές, από τη μητέρα και από τον πατέρα, με αγνή γενεαλογία μέχρι την έβδομη γενιά προγόνων, ακατηγόρητος και αδιάβλητος όσον αφορά την καταγωγή. Ας το γνωρίζει αυτό ο σεβάσμιος βασιλιάς, ας προσφέρει ο σεβάσμιος, ας δίνει ο σεβάσμιος, ας χαίρεται ο σεβάσμιος, ας γαληνεύσει ο σεβάσμιος τον νου του εσωτερικά.

«Μπορεί κάποιος να πει για τον σεβάσμιο βασιλιά που τελεί μια μεγάλη θυσία - "Ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα τελεί μια μεγάλη θυσία, αλλά δεν είναι όμορφος, ευπαρουσίαστος, χαριτωμένος, προικισμένος με υπέρτατη ομορφιά και λάμψη, με χρώμα Βράχμα, με σώμα Βράχμα, με μεγαλοπρεπή εμφάνιση... κ.λπ... δεν είναι πλούσιος, με μεγάλο πλούτο, με μεγάλες απολαύσεις, με άφθονο χρυσό και ασήμι, με άφθονα μέσα ικανοποίησης, με άφθονα χρήματα και δημητριακά, με γεμάτα θησαυροφυλάκια και αποθήκες... κ.λπ... δεν είναι δυνατός, προικισμένος με στρατό τεσσάρων σωμάτων, υπάκουο και πρόθυμο να δεχτεί νουθεσία, υπερνικά, θα έλεγε κανείς, τους εχθρούς με τη φήμη του... κ.λπ... δεν είναι πιστός, δωρητής, κύριος της δωρεάς, με ανοιχτές πόρτες, πηγή για ασκητές και βραχμάνους, φτωχούς, ταξιδιώτες, επαίτες και ζητιάνους, δεν κάνει αξιέπαινες πράξεις... κ.λπ... δεν είναι πολυμαθής σε κάθε είδους μάθηση... κ.λπ... δεν γνωρίζει το νόημα κάθε ρήσης: 'αυτό είναι το νόημα αυτής της ρήσης, αυτό είναι το νόημα αυτής της ρήσης'... κ.λπ... δεν είναι σοφός, ικανός, ευφυής, ικανός να σκεφτεί για θέματα του παρελθόντος, του μέλλοντος και του παρόντος, και όμως ο σεβάσμιος βασιλιάς τελεί μια τέτοια μεγάλη θυσία". Έτσι δεν υπάρχει δίκαιη κατηγορία εναντίον του σεβάσμιου βασιλιά. Διότι ο σεβάσμιος βασιλιάς είναι σοφός, ικανός, ευφυής, ικανός να σκεφτεί για θέματα του παρελθόντος, του μέλλοντος και του παρόντος. Ας το γνωρίζει αυτό ο σεβάσμιος βασιλιάς, ας προσφέρει ο σεβάσμιος, ας δίνει ο σεβάσμιος, ας χαίρεται ο σεβάσμιος, ας γαληνεύσει ο σεβάσμιος τον νου του εσωτερικά.

«Μπορεί κάποιος να πει για τον σεβάσμιο βασιλιά που τελεί μια μεγάλη θυσία - "Ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα τελεί μια μεγάλη θυσία. Όμως ο βραχμάνος ιερέας του δεν είναι καλής καταγωγής και από τις δύο πλευρές, από τη μητέρα και από τον πατέρα, με αγνή γενεαλογία μέχρι την έβδομη γενιά προγόνων, ακατηγόρητος και αδιάβλητος όσον αφορά την καταγωγή· και όμως ο σεβάσμιος βασιλιάς τελεί μια τέτοια μεγάλη θυσία". Έτσι δεν υπάρχει δίκαιη κατηγορία εναντίον του σεβάσμιου βασιλιά. Ο βραχμάνος ιερέας του σεβάσμιου βασιλιά είναι καλής καταγωγής και από τις δύο πλευρές, από τη μητέρα και από τον πατέρα, με αγνή γενεαλογία μέχρι την έβδομη γενιά προγόνων, ακατηγόρητος και αδιάβλητος όσον αφορά την καταγωγή. Ας το γνωρίζει αυτό ο σεβάσμιος βασιλιάς, ας προσφέρει ο σεβάσμιος, ας δίνει ο σεβάσμιος, ας χαίρεται ο σεβάσμιος, ας γαληνεύσει ο σεβάσμιος τον νου του εσωτερικά.

«Μπορεί κάποιος να πει για τον σεβάσμιο βασιλιά που τελεί μια μεγάλη θυσία - "Ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα τελεί μια μεγάλη θυσία. Όμως ο βραχμάνος ιερέας του δεν είναι απαγγελέας, γνώστης των μάντρα, που έχει διαβεί στην άλλη όχθη των τριών Βεδών μαζί με τα λεξικά και τα τελετουργικά, με την ανάλυση των συλλαβών, με την ιστορία ως πέμπτη, ειδικός στη γραμματική και τη σύνταξη, πλήρως καταρτισμένος στην κοσμική γνώση και στα χαρακτηριστικά του μεγάλου ανθρώπου... κ.λπ... όμως ο βραχμάνος ιερέας του δεν είναι ηθικός, με ώριμη ηθική, προικισμένος με ηθική ωριμότητα... κ.λπ... όμως ο βραχμάνος ιερέας του δεν είναι σοφός, ικανός, ευφυής, πρώτος ή δεύτερος μεταξύ αυτών που κρατούν την κουτάλα της θυσίας, και όμως ο σεβάσμιος βασιλιάς τελεί τέτοιου είδους μεγάλη θυσία". Έτσι δεν υπάρχει δίκαιη κατηγορία εναντίον του σεβάσμιου βασιλιά. Ο βραχμάνος ιερέας του σεβάσμιου βασιλιά είναι σοφός, ικανός, ευφυής, πρώτος ή δεύτερος μεταξύ αυτών που κρατούν την κουτάλα της θυσίας. Με αυτό ας γνωρίζει ο σεβάσμιος βασιλιάς, ας προσφέρει ο σεβάσμιος, ας δίνει ο σεβάσμιος, ας χαίρεται ο σεβάσμιος, ας γαληνεύσει ο σεβάσμιος τον νου του εσωτερικά». Με αυτούς τους δεκαέξι τρόπους, βραχμάνε, ο βραχμάνος ιερέας φώτισε, παρακίνησε, ενθάρρυνε και ευχαρίστησε τον νου του βασιλιά Μαχαβιτζίτα που τελούσε μια μεγάλη θυσία.

345. «Σε εκείνη τη θυσία, βραχμάνε, ούτε αγελάδες σφάχτηκαν, ούτε κατσίκια και πρόβατα σφάχτηκαν, ούτε κοτόπουλα και χοίροι σφάχτηκαν, ούτε διάφορα έμβια όντα υπέστησαν σφαγή, ούτε δέντρα κόπηκαν για στύλους θυσίας, ούτε χόρτα κουσά θερίστηκαν για ιερό στρώμα. Και όσοι ήταν δούλοι ή υπηρέτες ή εργάτες, αυτοί δεν έκαναν τις προετοιμασίες απειλούμενοι με ρόπαλα, ούτε απειλούμενοι με φόβο, ούτε με δακρυσμένα πρόσωπα κλαίγοντας. Αλλά όσοι ήθελαν, αυτοί έκαναν, όσοι δεν ήθελαν, αυτοί δεν έκαναν· ό,τι ήθελαν, αυτό έκαναν, ό,τι δεν ήθελαν, αυτό δεν έκαναν. Με βουτυρέλαιο, λάδι, βούτυρο, γιαούρτι, μέλι και μελάσα εκείνη η θυσία ολοκληρώθηκε.

346. «Τότε, βραχμάνε, οι πολεμιστές που ακολουθούσαν τον βασιλιά, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου, οι υπουργοί και οι αυλικοί, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου, οι πλούσιοι βραχμάνοι, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου, οι εύποροι οικοδεσπότες, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου, παίρνοντας άφθονα αγαθά, πλησίασαν τον βασιλιά Μαχαβιτζίτα και είπαν - 'Αυτά τα άφθονα αγαθά, Μεγαλειότατε, έχουν φερθεί αφιερωμένα μόνο στη Μεγαλειότητά σας· ας τα δεχθεί η Μεγαλειότητά σας'. 'Αρκεί, αγαπητοί, και εγώ έχω άφθονα αγαθά που έχουν συγκεντρωθεί με δίκαιο φόρο· ας είναι αυτά δικά σας, και πάρτε ακόμα περισσότερα από εδώ'. Αυτοί, απορριφθέντες από τον βασιλιά, αποχώρησαν στο πλάι και σκέφτηκαν μαζί έτσι - 'Δεν είναι πρέπον για εμάς να επιστρέψουμε αυτά τα αγαθά πάλι στα δικά μας σπίτια. Ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα τελεί μια μεγάλη θυσία, ας γίνουμε κι εμείς συμμέτοχοι στη θυσία'.

347. «Τότε, βραχμάνε, ανατολικά του περιφραγμένου χώρου θυσίας, οι πολεμιστές που ακολουθούσαν τον βασιλιά, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου, ξεκίνησαν προσφορές. Νότια του περιφραγμένου χώρου θυσίας, οι υπουργοί και οι αυλικοί, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου, ξεκίνησαν προσφορές. Δυτικά του περιφραγμένου χώρου θυσίας, οι πλούσιοι βραχμάνοι, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου, ξεκίνησαν προσφορές. Βόρεια του περιφραγμένου χώρου θυσίας, οι εύποροι οικοδεσπότες, τόσο οι κάτοικοι των κωμοπόλεων όσο και οι κάτοικοι της υπαίθρου, ξεκίνησαν προσφορές.

«Και σε εκείνες τις θυσίες, βραχμάνε, ούτε αγελάδες σφάχτηκαν, ούτε κατσίκια και πρόβατα σφάχτηκαν, ούτε κοτόπουλα και χοίροι σφάχτηκαν, ούτε διάφορα έμβια όντα υπέστησαν σφαγή, ούτε δέντρα κόπηκαν για στύλους θυσίας, ούτε χόρτα κουσά θερίστηκαν για ιερό στρώμα. Και όσοι ήταν δούλοι ή υπηρέτες ή εργάτες, αυτοί δεν έκαναν τις προετοιμασίες απειλούμενοι με ρόπαλα, ούτε απειλούμενοι με φόβο, ούτε με δακρυσμένα πρόσωπα κλαίγοντας. Αλλά όσοι ήθελαν, αυτοί έκαναν, όσοι δεν ήθελαν, αυτοί δεν έκαναν· ό,τι ήθελαν, αυτό έκαναν, ό,τι δεν ήθελαν, αυτό δεν έκαναν. Με βουτυρέλαιο, λάδι, βούτυρο, γιαούρτι, μέλι και μελάσα εκείνες οι θυσίες ολοκληρώθηκαν.

«Έτσι οι τέσσερις ομάδες συναίνεσης, ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα προικισμένος με οκτώ ιδιότητες, ο βραχμάνος ιερέας προικισμένος με τέσσερις ιδιότητες· και οι τρεις διακρίσεις - αυτή ονομάζεται, βραχμάνε, η τριπλή τελειότητα της θυσίας με δεκαέξι συμπληρώματα».

348. Όταν αυτό ειπώθηκε, οι βραχμάνοι έγιναν θορυβώδεις, με δυνατές φωνές και μεγάλες κραυγές - «Α, τι θυσία, α, τι τελειότητα θυσίας!» Αλλά ο βραχμάνος Κουταντάντα καθόταν σιωπηλός. Τότε οι βραχμάνοι είπαν στον βραχμάνο Κουταντάντα - «Γιατί ο αξιότιμος Κουταντάντα δεν εκφράζει ευχαριστίες για τα καλά ειπωμένα λόγια του ασκητή Γκόταμα ως καλά ειπωμένα;» «Εγώ, αγαπητοί, δεν αρνούμαι να εκφράσω ευχαριστίες για τα καλά ειπωμένα λόγια του ασκητή Γκόταμα ως καλά ειπωμένα. Να σπάσει το κεφάλι εκείνου που δεν θα εξέφραζε ευχαριστίες για τα καλά ειπωμένα λόγια του ασκητή Γκόταμα ως καλά ειπωμένα. Αλλά, αγαπητοί, έτσι σκέφτομαι - ο ασκητής Γκόταμα δεν λέει έτσι - 'έτσι έχω ακούσει' ή 'έτσι πρέπει να είναι'· αλλά ο ασκητής Γκόταμα - μιλά λέγοντας 'έτσι ήταν τότε, έτσι ήταν τότε'. Γι' αυτό, αγαπητοί, έτσι σκέφτομαι - 'σίγουρα ο ασκητής Γκόταμα εκείνη την περίοδο ήταν είτε ο βασιλιάς Μαχαβιτζίτα, ο κύριος της θυσίας, είτε ο βραχμάνος ιερέας, αυτός που τέλεσε εκείνη τη θυσία'. Γνωρίζει άμεσα ο αξιότιμος Γκόταμα ότι, αφού τέλεσε ή διηύθυνε μια τέτοια θυσία, με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο, επαναγεννήθηκε στον καλότυχο κόσμο, στον ευδαιμονικό κόσμο;» «Γνωρίζω άμεσα, βραχμάνε, ότι αφού τέλεσα ή διηύθυνα μια τέτοια θυσία, με την κατάρρευση του σώματος κατά τον θάνατο, επαναγεννήθηκα στον καλότυχο κόσμο, στον ευδαιμονικό κόσμο· εγώ εκείνη την περίοδο ήμουν ο βραχμάνος ιερέας, αυτός που τέλεσε εκείνη τη θυσία».

Η μόνιμη προσφορά και η ευνοϊκή θυσία

349. «Υπάρχει, αγαπητέ Γκόταμα, κάποια άλλη θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα;»

«Υπάρχει, βραχμάνε, κάποια άλλη θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα».

«Ποια είναι, αγαπητέ Γκόταμα, αυτή η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα;»

«Οι μόνιμες δωρεές, βραχμάνε, οι οικογενειακές θυσίες που δίνονται για χάρη ηθικών αναχωρητών· αυτή, βραχμάνε, είναι η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα».

«Ποια είναι, αγαπητέ Γκόταμα, η αιτία και ποια η συνθήκη για την οποία αυτή η μόνιμη δωρεά, η οικογενειακή θυσία, είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα;»

«Οι Άξιοι, βραχμάνε, ή αυτοί που έχουν επιτύχει την οδό της Αξιότητας δεν πλησιάζουν μια τέτοια θυσία. Για ποιο λόγο; Διότι εκεί, βραχμάνε, φαίνονται χτυπήματα με ραβδιά και αρπαγές από τον λαιμό· για αυτό το λόγο οι Άξιοι ή αυτοί που έχουν επιτύχει την οδό της Αξιότητας δεν πλησιάζουν μια τέτοια θυσία. Αλλά οι μόνιμες δωρεές, βραχμάνε, οι οικογενειακές θυσίες που δίνονται για χάρη ηθικών αναχωρητών· μια τέτοια θυσία, βραχμάνε, πλησιάζουν οι Άξιοι ή αυτοί που έχουν επιτύχει την οδό της Αξιότητας. Για ποιο λόγο; Διότι εκεί, βραχμάνε, δεν φαίνονται χτυπήματα με ραβδιά ούτε αρπαγές από τον λαιμό· για αυτό το λόγο μια τέτοια θυσία πλησιάζουν οι Άξιοι ή αυτοί που έχουν επιτύχει την οδό της Αξιότητας. Αυτή, βραχμάνε, είναι η αιτία και αυτή η συνθήκη για την οποία αυτή η μόνιμη δωρεά, η οικογενειακή θυσία, είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα».

350. «Υπάρχει, αγαπητέ Γκόταμα, κάποια άλλη θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία;»

«Υπάρχει, βραχμάνε, κάποια άλλη θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία».

«Ποια είναι, αγαπητέ Γκόταμα, αυτή η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία;»

«Όποιος, βραχμάνε, χτίζει μοναστήρι αφιερωμένο στην Κοινότητα των τεσσάρων σημείων του ορίζοντα, αυτή, βραχμάνε, είναι η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία».

351. «Υπάρχει, αγαπητέ Γκόταμα, κάποια άλλη θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία, και από αυτή τη δωρεά μοναστηριού;»

«Υπάρχει, βραχμάνε, κάποια άλλη θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία, και από αυτή τη δωρεά μοναστηριού».

«Ποια είναι, αγαπητέ Γκόταμα, αυτή η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία, και από αυτή τη δωρεά μοναστηριού;»

«Όποιος, βραχμάνε, με γαλήνια συνείδηση καταφεύγει στον Βούδα ως καταφύγιο, καταφεύγει στη Διδασκαλία ως καταφύγιο, καταφεύγει στην Κοινότητα ως καταφύγιο· αυτή, βραχμάνε, είναι η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία, και από αυτή τη δωρεά μοναστηριού».

352. «Υπάρχει, αγαπητέ Γκόταμα, κάποια άλλη θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία, και από αυτή τη δωρεά μοναστηριού, και από αυτούς τους πηγαιμούς στο καταφύγιο;»

«Υπάρχει, βραχμάνε, κάποια άλλη θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία, και από αυτή τη δωρεά μοναστηριού, και από αυτούς τους πηγαιμούς στο καταφύγιο».

«Ποια είναι, αγαπητέ Γκόταμα, αυτή η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία, και από αυτή τη δωρεά μοναστηριού, και από αυτούς τους πηγαιμούς στο καταφύγιο;»

«Όποιος, βραχμάνε, με γαλήνια συνείδηση αναλαμβάνει τους κανόνες εξάσκησης - αποχή από το φόνο έμβιων όντων, αποχή από τη λήψη του μη δοσμένου, αποχή από τη λανθασμένη σεξουαλική συμπεριφορά, αποχή από την ψευδολογία, αποχή από τα οινοπνευματώδη ποτά, ηδύποτα και μεθυστικά που προξενούν απροσεξία. Αυτή, βραχμάνε, είναι η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία, και από αυτή τη δωρεά μοναστηριού, και από αυτούς τους πηγαιμούς στο καταφύγιο».

353. «Υπάρχει, αγαπητέ Γκόταμα, κάποια άλλη θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία, και από αυτή τη δωρεά μοναστηριού, και από αυτούς τους πηγαιμούς στο καταφύγιο, και από αυτούς τους κανόνες εξάσκησης;»

«Υπάρχει, βραχμάνε, κάποια άλλη θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία, και από αυτή τη δωρεά μοναστηριού, και από αυτούς τους πηγαιμούς στο καταφύγιο, και από αυτούς τους κανόνες εξάσκησης».

«Ποια είναι, αγαπητέ Γκόταμα, αυτή η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τριπλή τελειότητα της θυσίας με τα δεκαέξι συμπληρώματα και από αυτή τη μόνιμη δωρεά, την οικογενειακή θυσία, και από αυτή τη δωρεά μοναστηριού, και από αυτούς τους πηγαιμούς στο καταφύγιο, και από αυτούς τους κανόνες εξάσκησης;»

«Εδώ, βραχμάνε, ο Τατχάγκατα εγείρεται στον κόσμο, ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος... κ.λπ... Έτσι, βραχμάνε, ένας μοναχός είναι τέλειος στην ηθική... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην πρώτη διαλογιστική έκσταση. Αυτή, βραχμάνε, είναι η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από τις προηγούμενες θυσίες... κ.λπ... τη δεύτερη διαλογιστική έκσταση... κ.λπ... την τρίτη διαλογιστική έκσταση... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην τέταρτη διαλογιστική έκσταση. Αυτή επίσης, βραχμάνε, είναι η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από τις προηγούμενες θυσίες. Κατευθύνει και στρέφει τον νου προς τη γνώση και την ενόραση... κ.λπ... αυτή επίσης, βραχμάνε, είναι η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από τις προηγούμενες θυσίες... κ.λπ... κατανοεί: 'δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο για αυτή την κατάσταση ύπαρξης'. Αυτή επίσης, βραχμάνε, είναι η θυσία που είναι λιγότερο επίπονη και λιγότερο κοπιαστική, αλλά με μεγαλύτερο καρπό και μεγαλύτερο όφελος από τις προηγούμενες θυσίες. Και, βραχμάνε, από αυτή την τελειότητα της θυσίας δεν υπάρχει άλλη τελειότητα θυσίας που να είναι υπέρτερη ή πιο εξαίσια».

Η δήλωση του Κουταντάντα ως λαϊκού ακολούθου

354. Όταν αυτό ειπώθηκε, ο βραχμάνος Κουταντάντα είπε στον Ευλογημένο: «Θαυμάσιο, αγαπητέ Γκόταμα, θαυμάσιο, αγαπητέ Γκόταμα! Όπως, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιος θα έστηνε όρθιο κάτι που είχε αναποδογυριστεί, ή θα αποκάλυπτε κάτι που ήταν κρυμμένο, ή θα έδειχνε τον δρόμο σε κάποιον που είχε χαθεί, ή θα κρατούσε μια λάμπα λαδιού στο σκοτάδι ώστε 'αυτοί που έχουν μάτια να δουν τα αντικείμενα'· έτσι ακριβώς η Διδασκαλία έχει φανερωθεί από τον αξιότιμο Γκόταμα με πολλούς τρόπους. Εγώ καταφεύγω στον αξιότιμο Γκόταμα ως καταφύγιο, και στη Διδασκαλία και στην Κοινότητα των μοναχών. Ας με θεωρεί ο αξιότιμος Γκόταμα λαϊκό ακόλουθο που έχει καταφύγει στο καταφύγιο εφ' όρου ζωής από σήμερα και στο εξής. Εγώ, αγαπητέ Γκόταμα, απελευθερώνω επτακόσιους ταύρους και επτακόσια νεαρά βόδια και επτακόσιες νεαρές αγελάδες και επτακόσιες κατσίκες και επτακόσια πρόβατα, τους χαρίζω τη ζωή· ας τρώνε πράσινα χορτάρια, ας πίνουν δροσερά νερά, και ας τους φυσά δροσερός άνεμος».

Η πραγμάτωση του καρπού της εισόδου στο ρεύμα

355. Τότε ο Ευλογημένος έκανε στον βραχμάνο Κουταντάντα μια σταδιακή ομιλία, δηλαδή, ομιλία για τη δωρεά, ομιλία για την ηθική, ομιλία για τον ευδαιμονικό κόσμο· φανέρωσε τον κίνδυνο, την ευτέλεια και τη μόλυνση των ηδονών, και το όφελος της απάρνησης. Όταν ο Ευλογημένος κατάλαβε ότι ο βραχμάνος Κουταντάντα είχε εύκαμπτη συνείδηση, μαλακή συνείδηση, συνείδηση απαλλαγμένη από νοητικά εμπόδια, ανυψωμένη συνείδηση, γαλήνια συνείδηση, τότε φανέρωσε τη διδαχή της Διδασκαλίας που είναι ιδιαίτερη στους Βούδες - τον υπαρξιακό πόνο, την προέλευση, την παύση, την οδό. Όπως ακριβώς ένα καθαρό ύφασμα, απαλλαγμένο από κηλίδες, θα δεχόταν τέλεια τη βαφή· ακριβώς έτσι, στον βραχμάνο Κουταντάντα, σε εκείνο ακριβώς το κάθισμα, εγέρθηκε ο οφθαλμός της Διδασκαλίας, χωρίς σκόνη, χωρίς ρύπο - «ό,τι έχει τη φύση της έγερσης, όλο αυτό έχει τη φύση της παύσης».

356. Τότε ο βραχμάνος Κουταντάντα, έχοντας δει τη Διδασκαλία, έχοντας επιτύχει τη Διδασκαλία, έχοντας κατανοήσει τη Διδασκαλία, έχοντας βυθιστεί στη Διδασκαλία, έχοντας διαβεί τη σκεπτικιστική αμφιβολία, έχοντας απαλλαγεί από τη σύγχυση, έχοντας επιτύχει αυτοπεποίθηση, μη εξαρτώμενος από άλλους στη διδαχή του Δασκάλου, είπε στον Ευλογημένο: «Ας αποδεχθεί ο αξιότιμος Γκόταμα το αυριανό γεύμα μου μαζί με την Κοινότητα των μοναχών». Ο Ευλογημένος αποδέχθηκε με σιωπή.

357. Τότε ο βραχμάνος Κουταντάντα, γνωρίζοντας τη συναίνεση του Ευλογημένου, σηκώθηκε από τη θέση του, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο, τον περιήλθε κρατώντας τον στα δεξιά του και έφυγε. Τότε ο βραχμάνος Κουταντάντα, αφού πέρασε εκείνη η νύχτα, έβαλε να ετοιμάσουν εξαίσια στερεά και μαλακή τροφή στον χώρο της θυσίας του και ανακοίνωσε στον Ευλογημένο την κατάλληλη ώρα - «Είναι η ώρα, αγαπητέ Γκόταμα· το γεύμα είναι έτοιμο».

358. Τότε ο Ευλογημένος, αφού ντύθηκε το πρωί και πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, μαζί με την Κοινότητα των μοναχών πήγε στον χώρο θυσίας του βραχμάνου Κουταντάντα· αφού έφτασε, κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα.

Τότε ο βραχμάνος Κουταντάντα ιδιοχείρως ικανοποίησε και περιποιήθηκε την Κοινότητα των μοναχών με επικεφαλής τον Βούδα με εξαίσια στερεά και μαλακή τροφή. Τότε ο βραχμάνος Κουταντάντα, όταν ο Ευλογημένος τελείωσε να τρώει και είχε απομακρύνει το χέρι του από το κύπελλο, πήρε κάποιο χαμηλό κάθισμα και κάθισε στο πλάι. Τον βραχμάνο Κουταντάντα που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος, αφού δίδαξε, παρακίνησε, ενθάρρυνε και ευχαρίστησε με μια ομιλία για το Ντάμμα, σηκώθηκε από τη θέση του και έφυγε.

Τέλος της ομιλίας Κουταντάντα, πέμπτη.