9.
Η ομιλία στον Ουπάλι
99.
Τότε ο σεβάσμιος Ουπάλι πλησίασε τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Ουπάλι είπε στον Ευλογημένο:
«Επιθυμώ, σεβάσμιε κύριε, να συχνάζω σε απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση».
«Δύσκολο πράγματι, Ουπάλι, να αντέξει κανείς τα απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση. Δύσκολη η μοναξιά, δύσκολο να ευχαριστηθεί κανείς τη μοναχικότητα. Θα έλεγα ότι τα δάση αρπάζουν τον νου ενός μοναχού που δεν επιτυγχάνει αυτοσυγκέντρωση. Όποιος, Ουπάλι, θα έλεγε έτσι - 'εγώ χωρίς να επιτυγχάνω αυτοσυγκέντρωση θα συχνάζω σε απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση', γι' αυτόν αναμένεται - 'θα βυθιστεί ή θα επιπλεύσει'.
«Όπως, Ουπάλι, μια μεγάλη λίμνη νερού. Τότε θα ερχόταν ένας ελέφαντας επτά πήχεων ή επτάμισι πήχεων. Θα σκεφτόταν - 'Γιατί να μην μπω σε αυτή τη λίμνη νερού και να παίξω το παιχνίδι του πλυσίματος των αυτιών και να παίξω το παιχνίδι του πλυσίματος της πλάτης. Αφού παίξω το παιχνίδι του πλυσίματος των αυτιών και αφού παίξω το παιχνίδι του πλυσίματος της πλάτης, αφού κάνω μπάνιο και πιω και βγω, να φύγω όπου θέλω'. Αυτός αφού έμπαινε σε εκείνη τη λίμνη νερού θα έπαιζε το παιχνίδι του πλυσίματος των αυτιών και θα έπαιζε το παιχνίδι του πλυσίματος της πλάτης· αφού έπαιζε το παιχνίδι του πλυσίματος των αυτιών και αφού έπαιζε το παιχνίδι του πλυσίματος της πλάτης, αφού έκανε μπάνιο και έπινε και έβγαινε, θα έφευγε όπου ήθελε. Για ποιο λόγο; Ένα μεγάλο σώμα, Ουπάλι, βρίσκει πάτημα στα βαθιά.
«Τότε θα ερχόταν ένας λαγός ή μια γάτα. Θα σκεφτόταν - 'Ποιος είμαι εγώ, ποιος είναι ο ελέφαντας! Γιατί να μην μπω σε αυτή τη λίμνη νερού και να παίξω το παιχνίδι του πλυσίματος των αυτιών και να παίξω το παιχνίδι του πλυσίματος της πλάτης· αφού παίξω το παιχνίδι του πλυσίματος των αυτιών και αφού παίξω το παιχνίδι του πλυσίματος της πλάτης, αφού κάνω μπάνιο και πιω και βγω, να φύγω όπου θέλω'. Αυτός θα πηδούσε σε εκείνη τη λίμνη νερού βιαστικά χωρίς αναλογισμό. Γι' αυτό αναμένεται - 'θα βυθιστεί ή θα επιπλεύσει'. Για ποιο λόγο; Ένα μικρό σώμα, Ουπάλι, δεν βρίσκει πάτημα στα βαθιά. Ακριβώς έτσι, Ουπάλι, όποιος θα έλεγε έτσι - 'εγώ χωρίς να επιτυγχάνω αυτοσυγκέντρωση θα συχνάζω σε απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση', γι' αυτόν αναμένεται - 'θα βυθιστεί ή θα επιπλεύσει'.
«Όπως, Ουπάλι, ένα μικρό παιδί, ανόητο, ξαπλωμένο ανάσκελα, παίζει με τα δικά του ούρα και περιττώματα. Τι νομίζεις, Ουπάλι, δεν είναι αυτό ολοκληρωμένο και πλήρες παιχνίδι αδαούς;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Αυτός λοιπόν, Ουπάλι, ο πρίγκιπας, αργότερα, ακολουθώντας την ανάπτυξη, ακολουθώντας την ωρίμανση των ικανοτήτων, με όποια παιχνίδια των παιδιών υπάρχουν, δηλαδή - παιχνίδι με μικρό αλέτρι, παιχνίδι με ξυλάκια, παιχνίδι με κούκλες, παιχνίδι με ανεμόμυλο, παιχνίδι με μικρά μέτρα, παιχνίδι με μικρά καρότσια, παιχνίδι με μικρά τόξα, με αυτά παίζει. Τι νομίζεις, Ουπάλι, δεν είναι αυτό το παιχνίδι ανώτερο και πιο εξαίσιο από το προηγούμενο παιχνίδι;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Αυτός λοιπόν, Ουπάλι, ο πρίγκιπας, αργότερα, ακολουθώντας την ανάπτυξη, ακολουθώντας την ωρίμανση των ικανοτήτων, προικισμένος και εφοδιασμένος με τα πέντε είδη αισθησιακής ηδονής, απολαμβάνει τη ζωή με υλικές μορφές αντιληπτές από το μάτι, επιθυμητές, ελκυστικές, ευχάριστες, αγαπημένες, συνδεδεμένες με αισθησιακή ηδονή, δελεαστικές· με ήχους αντιληπτούς από το αυτί... με οσμές αντιληπτές από τη μύτη... με γεύσεις αντιληπτές από τη γλώσσα... με απτά αντικείμενα αντιληπτά από το σώμα, επιθυμητά, ελκυστικά, ευχάριστα, αγαπημένα, συνδεδεμένα με αισθησιακή ηδονή, δελεαστικά. Τι νομίζεις, Ουπάλι, δεν είναι αυτό το παιχνίδι ανώτερο και πιο εξαίσιο από τα προηγούμενα παιχνίδια;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Εδώ όμως, Ουπάλι, ο Τατχάγκατα εγείρεται στον κόσμο, ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, ο τέλειος στην αληθινή γνώση και στην καλή συμπεριφορά, ο Καλότυχος, ο γνώστης του κόσμου, ο ανυπέρβλητος οδηγός των ανθρώπων που πρέπει να εκπαιδευτούν, ο Διδάσκαλος θεών και ανθρώπων, ο Φωτισμένος, ο Ευλογημένος. Αυτός, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση αυτόν τον κόσμο μαζί με τους θεούς, τον Μάρα, τον Βράχμα, αυτή τη γενιά μαζί με τους ασκητές και τους βραχμάνους, μαζί με τους θεούς και τους ανθρώπους, τον διακηρύσσει. Αυτός διδάσκει τη Διδασκαλία που είναι καλή στην αρχή, καλή στη μέση, καλή στο τέλος, με νόημα και φρασεολογία, και φανερώνει την άγια ζωή ολοκληρωμένη και αγνή.
Αυτή τη Διδασκαλία την ακούει ένας οικοδεσπότης ή ο γιος ενός οικοδεσπότη ή κάποιος που γεννήθηκε σε κάποια άλλη οικογένεια. Αφού ακούσει αυτή τη Διδασκαλία, αποκτά πίστη στον Τατχάγκατα. Προικισμένος με αυτή την απόκτηση πίστης, σκέφτεται έτσι: "Η οικογενειακή ζωή είναι εγκλεισμός, ένα μονοπάτι σκόνης· η αναχώρηση είναι σαν τον ανοιχτό ουρανό. Δεν είναι εύκολο για κάποιον που ζει εντός οικίας να ακολουθήσει την άγια ζωή απόλυτα ολοκληρωμένη, απόλυτα αγνή, γυαλισμένη σαν κοχύλι. Γιατί να μην ξυρίσω τα μαλλιά και τα γένια μου, να ντυθώ με ώχρινα ρούχα και να εγκαταλείψω την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή;'
«Και αργότερα, εγκαταλείποντας είτε λίγα είτε πολλά πλούτη, εγκαταλείποντας είτε μικρό είτε μεγάλο κύκλο συγγενών, αφού ξύρισε τα μαλλιά και τα γένια του και ντύθηκε με ώχρινα ρούχα, αναχωρεί από την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή.
«Έχοντας αναχωρήσει έτσι, έχοντας επιτύχει την εξάσκηση και τον τρόπο ζωής των μοναχών, έχοντας εγκαταλείψει τον φόνο έμβιων όντων, απέχει από τον φόνο έμβιων όντων. Έχει αφήσει το ραβδί και το μαχαίρι, είναι ευσυνείδητος, γεμάτος συμπόνια, και διαμένει επιδιώκοντας το καλό όλων των έμβιων όντων.
«Έχοντας εγκαταλείψει τη λήψη του μη δοσμένου, απέχει από τη λήψη του μη δοσμένου. Παίρνει μόνο ό,τι του δίνεται, περιμένει μόνο ό,τι του δίνεται· και διαμένει με ειλικρίνεια χωρίς σκέψεις κλοπής.
«Έχοντας εγκαταλείψει τη μη αγνή ζωή, ζει αγνή ζωή, μένοντας μακριά και απέχοντας από τη σεξουαλική πράξη, τη συνήθη πρακτική των χωρικών.
«Έχοντας εγκαταλείψει το ψέμα, απέχει από το ψέμα. Λέει την αλήθεια, είναι αφοσιωμένος στην αλήθεια, είναι αξιόπιστος, έμπιστος, δεν εξαπατά τον κόσμο.
Έχοντας εγκαταλείψει τη διχαστική ομιλία, απέχει από τη διχαστική ομιλία. Δεν επαναλαμβάνει αλλού αυτά που άκουσε εδώ για να διχάσει εκείνους, ούτε επαναλαμβάνει εδώ αυτά που άκουσε αλλού για να διχάσει αυτούς. Έτσι είναι αυτός που ενώνει αυτούς που είναι διχασμένοι, που ενθαρρύνει αυτούς που είναι ενωμένοι, που απολαμβάνει την αρμονία, χαίρεται με την αρμονία, ευχαριστιέται με την αρμονία· εκφράζει λόγια που δημιουργούν αρμονία.
Έχοντας εγκαταλείψει τη σκληρή ομιλία, απέχει από τη σκληρή ομιλία. Εκφράζει λόγια που είναι απαλά, ευχάριστα στο αυτί, στοργικά, που πηγαίνουν στην καρδιά, ευγενικά, αρεστά και ευχάριστα στους πολλούς.
«Έχοντας εγκαταλείψει τη φλυαρία, απέχει από τη φλυαρία. Μιλάει την κατάλληλη στιγμή, εκφράζει αυτό που είναι πραγματικό, μιλάει για το όφελος, για τη Διδασκαλία και την Πειθαρχία. Τα λόγια του είναι πολύτιμα, έγκαιρα, λογικά, μετρημένα και γεμάτα νόημα.
«Αυτός απέχει από το να βλάπτει σπόρους και φυτά. Τρώει μόνο ένα γεύμα την ημέρα, απέχει από το φαγητό τη νύχτα και σε ακατάλληλες ώρες. Απέχει από το να παρακολουθεί χορό, τραγούδι, μουσική και θεάματα, απέχει από το να φορά γιρλάντες, να χρησιμοποιεί αρώματα και καλλυντικά και να στολίζεται, απέχει από ψηλά και μεγάλα κρεβάτια, απέχει από το να δέχεται χρυσό και ασήμι, απέχει από το να δέχεται ωμά σιτηρά, απέχει από το να δέχεται ωμό κρέας, απέχει από το να δέχεται γυναίκες και κορίτσια, απέχει από το να δέχεται δούλους και δούλες, απέχει από το να δέχεται κατσίκες και πρόβατα, απέχει από το να δέχεται κοτόπουλα και γουρούνια, απέχει από το να δέχεται ελέφαντες, βόδια, άλογα και φοράδες, απέχει από το να δέχεται χωράφια και γη, απέχει από αποστολές και μεταφορές μηνυμάτων, απέχει από την αγορά και πώληση, απέχει από το να εξαπατά με ψεύτικες ζυγαριές, ψεύτικα μέταλλα και ψεύτικα μέτρα, απέχει από τη δωροδοκία, την εξαπάτηση, την απάτη και την ανεντιμότητα, απέχει από τον ακρωτηριασμό, τη δολοφονία, τη φυλάκιση, τη ληστεία, το πλιάτσικο και τη βία.
Αυτός είναι ικανοποιημένος με χιτώνα για να καλύπτει το σώμα του, με προσφερόμενη τροφή για να γεμίζει την κοιλιά του. Όπου κι αν πηγαίνει, φεύγει παίρνοντας μαζί του μόνο αυτά, όπως ακριβώς ένα φτερωτό πουλί όπου κι αν πετά, πετά μόνο με το φορτίο των φτερών του. Ακριβώς έτσι ένας μοναχός είναι ικανοποιημένος με χιτώνα για να καλύπτει το σώμα του, με προσφερόμενη τροφή για να γεμίζει την κοιλιά του. Όπου κι αν πηγαίνει, φεύγει παίρνοντας μαζί του μόνο αυτά. Αυτός, προικισμένος με αυτό το ευγενές σύνολο ηθικής, βιώνει εσωτερικά την ευτυχία που είναι χωρίς σφάλμα.
Αυτός, έχοντας δει μια μορφή με το μάτι, δεν συλλαμβάνει το χαρακτηριστικό της ούτε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Επειδή αν παρέμενε με την οφθαλμική ικανότητα ασυγκράτητη, η πλεονεξία, η δυσαρέσκεια και οι κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις θα τον κατέκλυζαν, ακολουθεί την αυτοσυγκράτησή της· προστατεύει την οφθαλμική ικανότητα, επιτυγχάνει αυτοσυγκράτηση στην οφθαλμική ικανότητα. Έχοντας ακούσει έναν ήχο με το αυτί... έχοντας μυρίσει μια οσμή με τη μύτη... έχοντας γευτεί μια γεύση με τη γλώσσα... έχοντας αγγίξει ένα απτό αντικείμενο με το σώμα... έχοντας αντιληφθεί ένα νοητικό φαινόμενο με τον νου, δεν συλλαμβάνει το χαρακτηριστικό του ούτε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Επειδή αν παρέμενε με τη νοητική ικανότητα ασυγκράτητη, η πλεονεξία, η δυσαρέσκεια και οι κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις θα τον κατέκλυζαν, ακολουθεί την αυτοσυγκράτησή της· προστατεύει τη νοητική ικανότητα, επιτυγχάνει αυτοσυγκράτηση στη νοητική ικανότητα. Αυτός, προικισμένος με αυτή την ευγενή αυτοσυγκράτηση των ικανοτήτων, βιώνει εσωτερικά την αμόλυντη ευτυχία.
Αυτός ενεργεί με πλήρη επίγνωση όταν προχωρεί και όταν επιστρέφει, ενεργεί με πλήρη επίγνωση όταν κοιτάζει μπροστά και όταν κοιτάζει γύρω, ενεργεί με πλήρη επίγνωση όταν λυγίζει και όταν τεντώνει, ενεργεί με πλήρη επίγνωση όταν φορά τον διπλό χιτώνα, το κύπελλο και τον χιτώνα, ενεργεί με πλήρη επίγνωση όταν τρώει, πίνει, μασά και γεύεται, ενεργεί με πλήρη επίγνωση όταν αφοδεύει και ουρεί, ενεργεί με πλήρη επίγνωση όταν περπατά, στέκεται, κάθεται, κοιμάται, είναι ξύπνιος, μιλά και σιωπά.
Αυτός, προικισμένος με αυτό το ευγενές σύνολο ηθικής, προικισμένος με αυτή την ευγενή αυτοσυγκράτηση των ικανοτήτων, προικισμένος με αυτή την ευγενή μνήμη και ενσυνειδητότητα, αναζητά ένα απομονωμένο κατάλυμα - ένα δάσος, τη βάση ενός δένδρου, ένα βουνό, μια χαράδρα, μια σπηλιά στο βουνό, ένα νεκροταφείο, ένα βαθύ δάσος, ένα ανοιχτό μέρος, έναν σωρό από άχυρα. Αυτός, έχοντας πάει στο δάσος ή στη βάση ενός δένδρου ή σε μια άδεια οικία, κάθεται διασταυρώνοντας τα πόδια του, κρατώντας το σώμα του ευθύ, εδραιώνοντας τη μνήμη μπροστά στο πρόσωπο.
Αυτός, έχοντας εγκαταλείψει την πλεονεξία στον κόσμο, διαμένει με νου απαλλαγμένο από πλεονεξία, καθαρίζει τη συνείδηση από την πλεονεξία. Έχοντας εγκαταλείψει τον θυμό και τη μοχθηρία, διαμένει με νου χωρίς κακία, γεμάτος συμπόνια για την ευημερία όλων των έμβιων όντων, καθαρίζει τη συνείδηση από τον θυμό και τη μοχθηρία. Έχοντας εγκαταλείψει τη νωθρότητα και την υπνηλία, διαμένει απαλλαγμένος από νωθρότητα και υπνηλία, με αντίληψη του φωτός, μνήμων και με πλήρη επίγνωση, καθαρίζει τη συνείδηση από τη νωθρότητα και την υπνηλία. Έχοντας εγκαταλείψει την ανησυχία και την τύψη, διαμένει χωρίς ανησυχία, με εσωτερικά γαλήνιο νου, καθαρίζει τη συνείδηση από την ανησυχία και την τύψη. Έχοντας εγκαταλείψει τη σκεπτικιστική αμφιβολία, διαμένει έχοντας διαβεί τη σκεπτικιστική αμφιβολία, χωρίς αμφιβολία για τις καλές νοητικές καταστάσεις, καθαρίζει τη συνείδηση από τη σκεπτικιστική αμφιβολία.
«Αυτός, έχοντας εγκαταλείψει αυτά τα πέντε νοητικά εμπόδια, τις ακαθαρσίες του νου που εξασθενίζουν τη σοφία, αποστασιοποιημένος από τις ηδονές, αποστασιοποιημένος από τις φαύλες νοητικές καταστάσεις, έχοντας επιτύχει την πρώτη διαλογιστική έκσταση, που συνοδεύεται από λογισμό και συλλογισμό, με αγαλλίαση και ευτυχία που γεννιούνται από την αποστασιοποίηση, διαμένει. Τι νομίζεις, Ουπάλι, δεν είναι αυτή η διαμονή ανώτερη και πιο εξαίσια από τις προηγούμενες διαμονές;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Και αυτό επίσης, Ουπάλι, οι μαθητές μου βλέποντας τη Διδασκαλία στον εαυτό τους, συχνάζουν σε απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση, αλλά δεν διαμένουν ακόμα έχοντας επιτύχει τον δικό τους σκοπό.
«Επιπλέον, Ουπάλι, ένας μοναχός, με τον κατευνασμό του λογισμού και του συλλογισμού... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στη δεύτερη διαλογιστική έκσταση. Τι νομίζεις, Ουπάλι, δεν είναι αυτή η διαμονή ανώτερη και πιο εξαίσια από τις προηγούμενες διαμονές;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Και αυτό επίσης, Ουπάλι, οι μαθητές μου βλέποντας τη Διδασκαλία στον εαυτό τους, συχνάζουν σε απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση, αλλά δεν διαμένουν ακόμα έχοντας επιτύχει τον δικό τους σκοπό.
«Επιπλέον, Ουπάλι, ένας μοναχός, με την απαλλαγή από την αγαλλίαση... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην τρίτη διαλογιστική έκσταση. Τι νομίζεις, Ουπάλι, δεν είναι αυτή η διαμονή ανώτερη και πιο εξαίσια από τις προηγούμενες διαμονές;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Και αυτό επίσης, Ουπάλι, οι μαθητές μου βλέποντας τη Διδασκαλία στον εαυτό τους, συχνάζουν σε απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση, αλλά δεν διαμένουν ακόμα έχοντας επιτύχει τον δικό τους σκοπό.
«Επιπλέον, Ουπάλι, ένας μοναχός, με την εγκατάλειψη της ευχαρίστησης... κ.λπ... την τέταρτη διαλογιστική έκσταση... κ.λπ...
Επιπλέον, Ουπάλι, ένας μοναχός, με την πλήρη υπέρβαση των αντιλήψεων της υλικής μορφής, με την πάροδο των αντιλήψεων της αποστροφής, με τη μη προσοχή στις αντιλήψεις της ποικιλομορφίας, σκεπτόμενος 'άπειρος είναι ο χώρος', έχοντας επιτύχει το επίπεδο του άπειρου χώρου, διαμένει. Τι νομίζεις, Ουπάλι, δεν είναι αυτή η διαμονή ανώτερη και πιο εξαίσια από τις προηγούμενες διαμονές;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Και αυτό επίσης, Ουπάλι, οι μαθητές μου βλέποντας τη Διδασκαλία στον εαυτό τους, συχνάζουν σε απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση, αλλά δεν διαμένουν ακόμα έχοντας επιτύχει τον δικό τους σκοπό.
«Επιπλέον, Ουπάλι, ένας μοναχός, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο του άπειρου χώρου, σκεπτόμενος 'άπειρη είναι η συνείδηση', έχοντας επιτύχει το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, διαμένει... κ.λπ...
«Έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, σκεπτόμενος 'δεν υπάρχει τίποτε', έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μηδαμινότητας, διαμένει... κ.λπ...
«Έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της μηδαμινότητας, σκεπτόμενος 'αυτό είναι γαλήνιο, αυτό είναι υπέροχο', έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, διαμένει. Τι νομίζεις, Ουπάλι, δεν είναι αυτή η διαμονή ανώτερη και πιο εξαίσια από τις προηγούμενες διαμονές;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Και αυτό επίσης, Ουπάλι, οι μαθητές μου βλέποντας τη Διδασκαλία στον εαυτό τους, συχνάζουν σε απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση, αλλά δεν διαμένουν ακόμα έχοντας επιτύχει τον δικό τους σκοπό.
«Επιπλέον, Ουπάλι, ένας μοναχός, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, έχοντας επιτύχει την παύση της αντίληψης και του αισθήματος, διαμένει· και έχοντας δει με τη σοφία, οι νοητικές διαφθορές του έχουν εξαλειφθεί. Τι νομίζεις, Ουπάλι, δεν είναι αυτή η διαμονή ανώτερη και πιο εξαίσια από τις προηγούμενες διαμονές;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε».
«Και αυτό, Ουπάλι, οι μαθητές μου βλέποντας τη Διδασκαλία στον εαυτό τους συχνάζουν σε απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση, και διαμένουν έχοντας επιτύχει τον δικό τους σκοπό. Έλα λοιπόν εσύ, Ουπάλι, διαμένε στην Κοινότητα. Διαμένοντας στην Κοινότητα θα είσαι άνετα». Ένατη.