1.
Η ομιλία για αυτόν που προσκολλάται
63.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Σαβάτθι, στο άλσος του Τζέτα, στο μοναστήρι του Ανάθαπίντικα.
Τότε κάποιος μοναχός πλησίασε τον Ευλογημένο·
αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, εκείνος ο μοναχός είπε στον Ευλογημένο:
«Καλώς, σεβάσμιε κύριε, ας μου διδάξει ο Ευλογημένος τη Διδασκαλία συνοπτικά, ώστε εγώ, αφού ακούσω τη Διδασκαλία του Ευλογημένου, να παραμείνω μόνος, αποτραβηγμένος, επιμελής, ενεργητικός, αποφασισμένος».
«Προσκολλώμενος, μοναχέ, είναι δέσμιος του Μάρα·
μη προσκολλώμενος είναι απελευθερωμένος από τον Κακό».
«Κατανοήθηκε, Ευλογημένε, κατανοήθηκε, Καλότυχε».
«Πώς όμως εσύ, μοναχέ, κατανοείς αναλυτικά το νόημα αυτού που ειπώθηκε συνοπτικά από εμένα;» «Στην ύλη, σεβάσμιε κύριε, προσκολλώμενος είναι δέσμιος του Μάρα· μη προσκολλώμενος είναι απελευθερωμένος από τον Κακό. Στο αίσθημα προσκολλώμενος είναι δέσμιος του Μάρα· μη προσκολλώμενος είναι απελευθερωμένος από τον Κακό. Στην αντίληψη... τις δραστηριότητες... στη συνείδηση προσκολλώμενος είναι δέσμιος του Μάρα· μη προσκολλώμενος είναι απελευθερωμένος από τον Κακό. Αυτού, σεβάσμιε κύριε, που ειπώθηκε συνοπτικά από τον Ευλογημένο, κατανοώ έτσι αναλυτικά το νόημα».
«Καλώς, καλώς, μοναχέ! Καλώς πράγματι εσύ, μοναχέ, κατανοείς αναλυτικά το νόημα αυτού που ειπώθηκε συνοπτικά από εμένα. Στην ύλη, μοναχέ, προσκολλώμενος είναι δέσμιος του Μάρα· μη προσκολλώμενος είναι απελευθερωμένος από τον Κακό. Το αίσθημα... την αντίληψη... τις δραστηριότητες... στη συνείδηση προσκολλώμενος είναι δέσμιος του Μάρα· μη προσκολλώμενος είναι απελευθερωμένος από τον Κακό. Αυτού λοιπόν, μοναχέ, που ειπώθηκε συνοπτικά από εμένα, έτσι αναλυτικά πρέπει να κατανοηθεί το νόημα».
Τότε εκείνος ο μοναχός, αφού χάρηκε και ευχαρίστησε για τα λόγια του Ευλογημένου, σηκώθηκε από τη θέση του, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο, τον περιήλθε κρατώντας τον στα δεξιά του και έφυγε. Τότε εκείνος ο μοναχός, μένοντας μόνος, αποτραβηγμένος, επιμελής, ενεργητικός, αποφασισμένος, σε σύντομο χρονικό διάστημα - για τον σκοπό που οι γιοι καλών οικογενειών σωστά αναχωρούν από την οικογενειακή ζωή στην άστεγη ζωή, αυτό το ανυπέρβλητο - τον τελικό στόχο της άγιας ζωής, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση στην παρούσα ζωή, έχοντας επιτύχει, παραμένει. Γνώρισε άμεσα: «η γέννηση έχει εξαλειφθεί, η άγια ζωή έχει βιωθεί, αυτό που έπρεπε να γίνει έχει γίνει, δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο για αυτή την κατάσταση ύπαρξης». Και εκείνος ο μοναχός έγινε ένας από τους Άξιους. Πρώτο.