6.
Η ομιλία στον Σάλχα
196.
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Βεσάλι, στο Μεγάλο Δάσος, στην Αίθουσα με το Αετωματικό Στέγαστρο.
Τότε ο Σάλχα ο Λίτσαβι και ο Αμπάγια ο Λίτσαβι πήγαν εκεί όπου ήταν ο Ευλογημένος·
αφού πλησίασαν, απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισαν στο πλάι.
Καθισμένος στο πλάι, ο Σάλχα ο Λίτσαβι είπε στον Ευλογημένο:
«Υπάρχουν, σεβάσμιε κύριε, κάποιοι ασκητές και βραχμάνοι που διακηρύσσουν τη διάβαση της νοητικής πλημμύρας με δύο πράγματα - εξαιτίας του εξαγνισμού της ηθικής και εξαιτίας του αυστηρού ασκητισμού και της αποστροφής. Εδώ, σεβάσμιε κύριε, τι λέει ο Ευλογημένος;»
«Τον εξαγνισμό της ηθικής, Σάλχα, εγώ λέω ότι είναι μία από τις ιδιότητες της ασκητικής ζωής. Εκείνοι, Σάλχα, οι ασκητές και βραχμάνοι που υποστηρίζουν τον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή, που θεωρούν τον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή ως ουσία, που διαμένουν προσκολλημένοι στον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή, αυτοί είναι ανίκανοι για τη διάβαση της νοητικής πλημμύρας. Και εκείνοι, Σάλχα, οι ασκητές και βραχμάνοι με μη αγνή σωματική συμπεριφορά, με μη αγνή λεκτική συμπεριφορά, με μη αγνή νοητική συμπεριφορά, με μη αγνό βιοπορισμό, αυτοί είναι ανίκανοι για γνώση και ενόραση, για την ανυπέρβλητη ανώτατη φώτιση.
«Όπως, Σάλχα, ένας άνθρωπος που θέλει να διασχίσει ένα ποτάμι, παίρνοντας ένα κοφτερό τσεκούρι θα εισερχόταν στο δάσος. Αυτός εκεί θα έβλεπε ένα μεγάλο νεαρό δέντρο σάλα, ευθύ, νεαρό, χωρίς να προκαλεί αμφιβολία. Αυτόν θα τον έκοβε στη ρίζα· αφού τον έκοβε στη ρίζα θα τον έκοβε στην κορυφή· αφού το έκοβε στην κορυφή θα καθάριζε καλά τα κλαδιά και τα φύλλα· αφού καθάριζε καλά τα κλαδιά και τα φύλλα θα το πελεκούσε με τσεκούρια· αφού το πελεκούσε με τσεκούρια θα το πελεκούσε με σκεπάρνια· αφού το πελεκούσε με σκεπάρνια θα το ξύστριζε με ξύστρα· αφού το ξύστριζε με ξύστρα θα το τρίβε με πέτρα· αφού το έτριβε με πέτρα θα προσπαθούσε να διασχίσει το ποτάμι.
«Τι νομίζεις, Σάλχα, είναι άραγε ικανός εκείνος ο άνθρωπος να διασχίσει το ποτάμι;» «Όχι, Σεβάσμιε Κύριε». «Για ποιο λόγο;» «Επειδή, σεβάσμιε κύριε, εκείνο το νεαρό δέντρο σάλα είναι εξωτερικά καλά επεξεργασμένο αλλά εσωτερικά μη καθαρό. Γι' αυτό αναμένεται - το νεαρό δέντρο σάλα θα βυθιστεί, ο άνθρωπος θα φτάσει σε συμφορά και καταστροφή».
«Ακριβώς έτσι, Σάλχα, εκείνοι οι ασκητές και βραχμάνοι που υποστηρίζουν τον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή, που θεωρούν τον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή ως ουσία, που διαμένουν προσκολλημένοι στον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή, αυτοί είναι ανίκανοι για τη διάβαση της νοητικής πλημμύρας. Και εκείνοι, Σάλχα, οι ασκητές και βραχμάνοι με μη αγνή σωματική συμπεριφορά, με μη αγνή λεκτική συμπεριφορά, με μη αγνή νοητική συμπεριφορά, με μη αγνό βιοπορισμό, αυτοί είναι ανίκανοι για γνώση και ενόραση, για την ανυπέρβλητη ανώτατη φώτιση.
«Εκείνοι όμως, Σάλχα, οι ασκητές και βραχμάνοι που δεν υποστηρίζουν τον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή, που δεν θεωρούν τον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή ως ουσία, που δεν διαμένουν προσκολλημένοι στον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή, αυτοί είναι ικανοί για τη διάβαση της νοητικής πλημμύρας. Και εκείνοι, Σάλχα, οι ασκητές και βραχμάνοι με αγνή σωματική συμπεριφορά, με αγνή λεκτική συμπεριφορά, με αγνή νοητική συμπεριφορά, με αγνό βιοπορισμό, αυτοί είναι ικανοί για γνώση και ενόραση, για την ανυπέρβλητη ανώτατη φώτιση.
«Όπως, Σάλχα, ένας άνθρωπος που θέλει να διασχίσει ένα ποτάμι, παίρνοντας ένα κοφτερό τσεκούρι θα εισερχόταν στο δάσος. Αυτός εκεί θα έβλεπε ένα μεγάλο νεαρό δέντρο σάλα, ευθύ, νεαρό, χωρίς να προκαλεί αμφιβολία. Αυτόν θα τον έκοβε στη ρίζα· αφού το έκοβε στη ρίζα θα το έκοβε στην κορυφή· αφού το έκοβε στην κορυφή θα καθάριζε καλά τα κλαδιά και τα φύλλα· αφού καθάριζε καλά τα κλαδιά και τα φύλλα θα το πελεκούσε με τσεκούρια· αφού το πελεκούσε με τσεκούρια θα το πελεκούσε με σκεπάρνια· αφού το πελεκούσε με σκεπάρνια, παίρνοντας ένα τρυπάνι θα καθάριζε καλά το εσωτερικό· αφού καθάριζε καλά το εσωτερικό θα το λείαινε με ξύστρα· αφού το ξύστριζε με ξύστρα θα το τρίβε με πέτρα· αφού το έτριβε με πέτρα θα έφτιαχνε πλοίο· αφού έφτιαχνε πλοίο θα έδενε κουπιά και πηδάλιο· αφού έδενε κουπιά και πηδάλιο θα διέσχιζε το ποτάμι.
«Τι νομίζεις, Σάλχα, είναι άραγε ικανός εκείνος ο άνθρωπος να διασχίσει το ποτάμι;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε». «Για ποιο λόγο;» «Επειδή, σεβάσμιε κύριε, εκείνο το νεαρό δέντρο σάλα είναι καλά επεξεργασμένο εξωτερικά, καλά καθαρισμένο εσωτερικά, φτιαγμένο πλοίο, δεμένο με κουπιά και πηδάλιο. Γι' αυτό αναμένεται - 'το πλοίο δεν θα βυθιστεί, ο άνθρωπος θα περάσει με ασφάλεια στην άλλη όχθη'».
«Ακριβώς έτσι, Σάλχα, εκείνοι οι ασκητές και βραχμάνοι που δεν υποστηρίζουν τον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή, που δεν θεωρούν τον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή ως ουσία, που δεν διαμένουν προσκολλημένοι στον αυστηρό ασκητισμό και την αποστροφή, αυτοί είναι ικανοί για τη διάβαση της νοητικής πλημμύρας. Και εκείνοι, Σάλχα, οι ασκητές και βραχμάνοι με αγνή σωματική συμπεριφορά, με αγνή λεκτική συμπεριφορά, με αγνή νοητική συμπεριφορά, με αγνό βιοπορισμό, αυτοί είναι ικανοί για γνώση και ενόραση, για την ανυπέρβλητη ανώτατη φώτιση. Όπως, Σάλχα, ένας επαγγελματίας πολεμιστής ακόμη κι αν γνωρίζει πολλά τεχνάσματα με βέλη· ωστόσο αυτός με τρεις ιδιότητες γίνεται άξιος για βασιλιά, χρήσιμος για βασιλιά, θεωρείται πράγματι ως μέρος του βασιλιά. Με ποιες τρεις; Ρίχνει μακριά και χτυπάει ακαριαία και συντρίβει μεγάλο σώμα.
Όπως, Σάλχα, ένας επαγγελματίας πολεμιστής ρίχνει μακριά· ακριβώς έτσι, Σάλχα, ο ευγενής μαθητής έχει ορθή αυτοσυγκέντρωση. Ο ευγενής μαθητής με ορθή αυτοσυγκέντρωση, Σάλχα, οποιαδήποτε ύλη παρελθούσα, μελλοντική ή παρούσα, εσωτερική ή εξωτερική, χονδροειδής ή λεπτοφυής, κατώτερη ή ανώτερη, μακριά ή κοντά, όλη την ύλη 'αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου' - έτσι αυτό βλέπει όπως πραγματικά είναι με ορθή σοφία. Οποιοδήποτε αίσθημα... κ.λπ... οποιαδήποτε αντίληψη... οποιεσδήποτε δραστηριότητες... οποιαδήποτε συνείδηση παρελθούσα, μελλοντική ή παρούσα, εσωτερική ή εξωτερική, χονδροειδής ή λεπτοφυής, κατώτερη ή ανώτερη, μακριά ή κοντά, όλη τη συνείδηση 'αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου' - έτσι αυτό βλέπει όπως πραγματικά είναι με ορθή σοφία.
«Όπως ακριβώς, Σάλχα, ένας επαγγελματίας πολεμιστής χτυπάει ακαριαία· ακριβώς έτσι, Σάλχα, ο ευγενής μαθητής έχει ορθή άποψη. Με ορθή άποψη, Σάλχα, ο ευγενής μαθητής κατανοεί όπως πραγματικά είναι: «αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος»... κ.λπ... κατανοεί όπως πραγματικά είναι: «αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου».
«Όπως ακριβώς, Σάλχα, ένας επαγγελματίας πολεμιστής συντρίβει μεγάλο σώμα· ακριβώς έτσι, Σάλχα, ο ευγενής μαθητής έχει ορθή απελευθέρωση. Με ορθή απελευθέρωση, Σάλχα, ο ευγενής μαθητής συντρίβει τη μεγάλη μάζα της άγνοιας». Έκτο.