8.
Η πρώτη ομιλία για την αυτοσυγκέντρωση
18.
Τότε αρκετοί μοναχοί πήγαν εκεί όπου ήταν ο Ευλογημένος·
αφού πλησίασαν, απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισαν στο πλάι.
Καθισμένοι στο πλάι, εκείνοι οι μοναχοί είπαν στον Ευλογημένο:
«Θα μπορούσε άραγε, σεβάσμιε κύριε, ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη, να μην έχει αντίληψη του νερού στο νερό, να μην έχει αντίληψη της φωτιάς στη φωτιά, να μην έχει αντίληψη του αέρα στον αέρα, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου του άπειρου χώρου στο επίπεδο του άπειρου χώρου, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου άπειρης συνείδησης στο επίπεδο άπειρης συνείδησης, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μηδαμινότητας στο επίπεδο της μηδαμινότητας, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης στο επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, να μην έχει αντίληψη αυτού του κόσμου σε αυτόν τον κόσμο, να μην έχει αντίληψη του μεταθανάτιου κόσμου στον μεταθανάτιο κόσμο· και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη· και όμως να έχει αντίληψη;»
«Θα μπορούσε, μοναχοί, ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη... κ.λπ... και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη· και όμως να έχει αντίληψη».
«Πώς όμως, σεβάσμιε κύριε, θα μπορούσε ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη... κ.λπ... και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη· και όμως να έχει αντίληψη;»
«Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός έχει αυτή την αντίληψη: 'Αυτό είναι γαλήνιο, αυτό είναι εξαίσιο, δηλαδή ο κατευνασμός όλων των δραστηριοτήτων, η παραίτηση από όλες τις προσκολλήσεις, η εξάλειψη της επιθυμίας, το μη πάθος, η παύση, το Νιμπάνα'. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, θα μπορούσε ένας μοναχός να επιτύχει τέτοια αυτοσυγκέντρωση ώστε να μην έχει αντίληψη της γης στη γη, να μην έχει αντίληψη του νερού στο νερό, να μην έχει αντίληψη της φωτιάς στη φωτιά, να μην έχει αντίληψη του αέρα στον αέρα, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου του άπειρου χώρου στο επίπεδο του άπειρου χώρου, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου άπειρης συνείδησης στο επίπεδο άπειρης συνείδησης, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μηδαμινότητας στο επίπεδο της μηδαμινότητας, να μην έχει αντίληψη του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης στο επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, να μην έχει αντίληψη αυτού του κόσμου σε αυτόν τον κόσμο, να μην έχει αντίληψη του μεταθανάτιου κόσμου στον μεταθανάτιο κόσμο· και αυτό που έχει ιδωθεί, ακουστεί, αισθανθεί, γνωστεί, επιτευχθεί, αναζητηθεί, εξερευνηθεί με τον νου, ακόμη και εκεί να μην έχει αντίληψη· και όμως να έχει αντίληψη». Όγδοη.