1.
Η ομιλία για την άκρη του νυχιού
74.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Σαβάτθι, στο άλσος του Τζέτα, στο μοναστήρι του Ανάθαπίντικα.
Τότε ο Ευλογημένος, αφού τοποθέτησε λίγη σκόνη στην άκρη του νυχιού του, απευθύνθηκε στους μοναχούς:
«Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι περισσότερο, αυτή η λίγη σκόνη που τοποθέτησα στην άκρη του νυχιού μου, ή αυτή η μεγάλη γη;»
«Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι περισσότερο, δηλαδή η μεγάλη γη. Ασήμαντη είναι η λίγη σκόνη που τοποθέτησε ο Ευλογημένος στην άκρη του νυχιού του. Σε σύγκριση με τη μεγάλη γη, η λίγη σκόνη που τοποθέτησε ο Ευλογημένος στην άκρη του νυχιού του δεν φτάνει ούτε σε ένα εκατοστό κλάσμα, δεν φτάνει ούτε σε ένα χιλιοστό κλάσμα, δεν φτάνει ούτε σε ένα εκατομμυριοστό κλάσμα». «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, για τον ευγενή μαθητή, το άτομο τέλειο στην ορθή άποψη, αυτόν που έχει πλήρως συνειδητοποιήσει, αυτό ακριβώς είναι περισσότερο το σύνολο του υπαρξιακού πόνου, δηλαδή αυτό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί· ασήμαντο είναι αυτό που απομένει. Σε σύγκριση με το προηγούμενο σύνολο του υπαρξιακού πόνου που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί, δεν φτάνει ούτε σε ένα εκατοστό κλάσμα, δεν φτάνει ούτε σε ένα χιλιοστό κλάσμα, δεν φτάνει ούτε σε ένα εκατομμυριοστό κλάσμα, δηλαδή το να έχει κανείς επτά επαναγεννήσεις το μέγιστον. Τόσο μεγάλης σημασίας, μοναχοί, είναι η πλήρης κατανόηση της διδασκαλίας· τόσο μεγάλης σημασίας είναι η απόκτηση του οφθαλμού της διδασκαλίας». Πρώτο.