12.
Η ομιλία για τον Νάγκιτα
42.
Έτσι έχω ακούσει -
Κάποτε ο Ευλογημένος περιπλανιόταν στους Κοσάλα με μια μεγάλη Κοινότητα μοναχών και έφτασε σε ένα βραχμανικό χωριό των Κοσάλα που ονομαζόταν Ιτσχανάνγκαλα.
Εκεί ο Ευλογημένος διέμενε στην Ιτσχανάνγκαλα, στο δασώδες άλσος της Ιτσχανάνγκαλα.
Οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες της Ιτσχανάνγκαλα άκουσαν -
«Ο ασκητής Γκόταμα, γιος των Σάκυα, που αναχώρησε από την οικογένεια των Σάκυα, έφτασε στην Ιτσχανάνγκαλα και διαμένει στην Ιτσχανάνγκαλα, στο δασώδες άλσος της Ιτσχανάνγκαλα.
Και για αυτόν τον αξιότιμο Γκόταμα έχει διαδοθεί αυτή η καλή φήμη:
'Πράγματι αυτός ο Ευλογημένος είναι ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, ο τέλειος στην αληθινή γνώση και στην καλή συμπεριφορά... κ.λπ...
ο Φωτισμένος, ο Ευλογημένος'.
Αυτός αυτόν τον κόσμο μαζί με τους θεούς... κ.λπ...
είναι πράγματι καλό να δει κανείς τέτοιους Άξιους'».
Τότε οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες της Ιτσχανάνγκαλα, αφού πέρασε εκείνη η νύχτα, παίρνοντας άφθονη στερεά και μαλακή τροφή, πήγαν στο δασώδες άλσος της Ιτσχανάνγκαλα·
αφού πλησίασαν, στάθηκαν στο εξωτερικό πρόπυλο της πόρτας με δυνατές φωνές και μεγάλες κραυγές.
Εκείνη την περίοδο ο σεβάσμιος Νάγκιτα ήταν ο συνοδός του Ευλογημένου. Τότε ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στον σεβάσμιο Νάγκιτα: «Ποιοι είναι αυτοί, Νάγκιτα, με τις δυνατές φωνές και τις μεγάλες κραυγές, σαν ψαράδες σε αρπαγή ψαριών, θα έλεγα;» «Αυτοί, σεβάσμιε κύριε, είναι οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες της Ιτσχανάνγκαλα, που παίρνοντας άφθονη στερεά και μαλακή τροφή, στέκονται στο εξωτερικό πρόπυλο της πόρτας για τον ίδιο τον Ευλογημένο και την Κοινότητα των μοναχών». «Μη με συναντήσει η φήμη, Νάγκιτα, και μη με συναντήσει η φήμη. Όποιος, Νάγκιτα, δεν αποκτά κατά βούληση, δεν αποκτά χωρίς δυσκολία, δεν αποκτά χωρίς κόπο αυτή την ευτυχία της απάρνησης, την ευτυχία της αποστασιοποίησης, την ευτυχία της γαλήνης, την ευτυχία της ανώτατης φώτισης, που εγώ αποκτώ κατά βούληση, αποκτώ χωρίς δυσκολία, αποκτώ χωρίς κόπο, αυτός θα συναινούσε σε εκείνη την ακάθαρτη ευτυχία, την ευτυχία της υπνηλίας, την ευτυχία του υλικού κέρδους, της τιμής και της φήμης».
«Ας αποδεχθεί τώρα, σεβάσμιε κύριε, ο Ευλογημένος· ας αποδεχθεί ο Καλότυχος· τώρα είναι ο χρόνος για αποδοχή, σεβάσμιε κύριε, του Ευλογημένου. Όπου κι αν πάει τώρα, σεβάσμιε κύριε, ο Ευλογημένος, προς τα εκεί θα κλίνουν οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες, οι κάτοικοι των κωμοπόλεων και οι κάτοικοι της υπαίθρου. Όπως, σεβάσμιε κύριε, όταν ο ουρανός βρέχει με μεγάλες σταγόνες, τα νερά κυλούν κατά την κλίση· ακριβώς έτσι, σεβάσμιε κύριε, όπου κι αν πάει τώρα ο Ευλογημένος, προς τα εκεί θα κλίνουν οι βραχμάνοι και οι οικοδεσπότες, οι κάτοικοι των κωμοπόλεων και οι κάτοικοι της υπαίθρου. Για ποιο λόγο; Διότι πράγματι, σεβάσμιε κύριε, τέτοια είναι η ηθική και η σοφία του Ευλογημένου».
«Μη με συναντήσει η φήμη, Νάγκιτα, και μη με συναντήσει η φήμη. Όποιος, Νάγκιτα, δεν αποκτά κατά βούληση, δεν αποκτά χωρίς δυσκολία, δεν αποκτά χωρίς κόπο αυτή την ευτυχία της απάρνησης, την ευτυχία της αποστασιοποίησης, την ευτυχία της γαλήνης, την ευτυχία της ανώτατης φώτισης, που εγώ αποκτώ κατά βούληση, αποκτώ χωρίς δυσκολία, αποκτώ χωρίς κόπο, αυτός θα συναινούσε σε εκείνη την ακάθαρτη ευτυχία, την ευτυχία της υπνηλίας, την ευτυχία του υλικού κέρδους, της τιμής και της φήμης.
«Εδώ εγώ, Νάγκιτα, βλέπω έναν μοναχό που διαμένει κοντά σε χωριό να κάθεται αυτοσυγκεντρωμένος. Σε μένα, Νάγκιτα, έρχεται αυτή η σκέψη: 'Τώρα αυτόν τον σεβάσμιο θα τον εξυπηρετήσει ο επιστάτης του μοναστηριού ή ο δόκιμος και θα τον αποσπάσει από εκείνη την αυτοσυγκέντρωση'. Γι' αυτό εγώ, Νάγκιτα, δεν είμαι ικανοποιημένος με εκείνον τον μοναχό για τη διαμονή κοντά σε χωριό. Εδώ όμως εγώ, Νάγκιτα, βλέπω έναν δασόβιο μοναχό να κάθεται στο δάσος νυστάζοντας. Σε μένα, Νάγκιτα, έρχεται αυτή η σκέψη: 'Τώρα αυτός ο σεβάσμιος, αφού απομακρύνει αυτή την κούραση του ύπνου, θα στρέψει τον νου στην αντίληψη του δάσους με ενότητα'. Γι' αυτό εγώ, Νάγκιτα, είμαι ικανοποιημένος με εκείνον τον μοναχό για τη διαμονή στο δάσος.
«Εδώ όμως εγώ, Νάγκιτα, βλέπω έναν δασόβιο μοναχό να κάθεται στο δάσος μη αυτοσυγκεντρωμένος. Σε μένα, Νάγκιτα, έρχεται αυτή η σκέψη: 'Τώρα αυτός ο σεβάσμιος είτε θα αυτοσυγκεντρώσει τον μη αυτοσυγκεντρωμένο νου, είτε θα διαφυλάξει τον αυτοσυγκεντρωμένο νου'. Γι' αυτό εγώ, Νάγκιτα, είμαι ικανοποιημένος με εκείνον τον μοναχό για τη διαμονή στο δάσος.
«Εδώ όμως εγώ, Νάγκιτα, βλέπω έναν δασόβιο μοναχό να κάθεται στο δάσος αυτοσυγκεντρωμένος. Σε μένα, Νάγκιτα, έρχεται αυτή η σκέψη: 'Τώρα αυτός ο σεβάσμιος είτε θα απελευθερώσει τον μη απελευθερωμένο νου, είτε θα διαφυλάξει τον απελευθερωμένο νου'. Γι' αυτό εγώ, Νάγκιτα, είμαι ικανοποιημένος με εκείνον τον μοναχό για τη διαμονή στο δάσος.
«Εδώ όμως εγώ, Νάγκιτα, βλέπω έναν μοναχό που διαμένει στα όρια του χωριού, αποδέκτη των αναγκαίων ειδών χιτώνων, προσφερόμενης τροφής, καταλύματος και φαρμάκων για ασθενείς. Αυτός, επιθυμώντας εκείνο το υλικό κέρδος, την τιμή και τη φήμη, εγκαταλείπει την απομόνωση, εγκαταλείπει τα απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση· αφού πάει σε χωριά, κωμοπόλεις και βασιλικές πρωτεύουσες, εγκαθίσταται. Γι' αυτό εγώ, Νάγκιτα, δεν είμαι ικανοποιημένος με εκείνον τον μοναχό για τη διαμονή κοντά σε χωριό.
«Εδώ όμως εγώ, Νάγκιτα, βλέπω έναν δασόβιο μοναχό, αποδέκτη των αναγκαίων ειδών χιτώνων, προσφερόμενης τροφής, καταλύματος και φαρμάκων για ασθενείς. Αυτός, αφού αποβάλει εκείνο το υλικό κέρδος, την τιμή και τη φήμη, δεν εγκαταλείπει την απομόνωση, δεν εγκαταλείπει τα απομακρυσμένα καταλύματα σε δάση και βαθιά δάση. Γι' αυτό εγώ, Νάγκιτα, είμαι ικανοποιημένος με εκείνον τον μοναχό για τη διαμονή στο δάσος. Όταν εγώ, Νάγκιτα, ταξιδεύοντας στον κεντρικό δρόμο δεν βλέπω κανέναν μπροστά ή πίσω, νιώθω άνετα, Νάγκιτα, εκείνη τη στιγμή, ακόμη και για αφόδευση και ούρηση». Δωδέκατη.