5.
Η ομιλία για την άγνοια ως συνθήκη
35.
Διέμενε στη Σαβάτθι... κ.λπ...
«Με την άγνοια ως συνθήκη, μοναχοί, υπάρχουν δραστηριότητες·
με τις δραστηριότητες ως συνθήκη υπάρχει συνείδηση... κ.λπ...
έτσι υπάρχει η προέλευση αυτού του ολόκληρου συνόλου του υπαρξιακού πόνου».
Όταν αυτό ειπώθηκε, κάποιος μοναχός είπε στον Ευλογημένο:
«Ποιο άραγε, σεβάσμιε κύριε, είναι το γήρας και ο θάνατος, και ποιανού είναι αυτό το γήρας και ο θάνατος;»
«Δεν είναι κατάλληλη ερώτηση», είπε ο Ευλογημένος - «ποιο είναι το γήρας και ο θάνατος, και ποιανού είναι αυτό το γήρας και ο θάνατος», μοναχέ, όποιος θα έλεγε έτσι, ή «άλλο είναι το γήρας και ο θάνατος και κάποιου άλλου είναι αυτό το γήρας και ο θάνατος», μοναχέ, όποιος θα έλεγε έτσι, και τα δύο αυτά έχουν το ίδιο νόημα και μόνο η φρασεολογία είναι διαφορετική.
Μοναχέ, αν υπάρχει η άποψη «η ψυχή είναι το ίδιο με το σώμα», δεν υπάρχει βίωση της άγιας ζωής.
Μοναχέ, αν υπάρχει η άποψη «η ψυχή είναι κάτι άλλο και το σώμα κάτι άλλο», δεν υπάρχει βίωση της άγιας ζωής.
Μη προσεγγίζοντας αυτά τα δύο άκρα, μοναχέ, ο Τατχάγκατα διδάσκει τη Διδασκαλία μέσω της μέσης οδού -
«με τη γέννηση ως συνθήκη υπάρχει γήρας και θάνατος».
«Ποια άραγε, σεβάσμιε κύριε, είναι η γέννηση, και ποιανού είναι αυτή η γέννηση;» «Δεν είναι κατάλληλη ερώτηση», είπε ο Ευλογημένος - «ποια είναι η γέννηση, και ποιανού είναι αυτή η γέννηση», μοναχέ, όποιος θα έλεγε έτσι, ή «άλλη είναι η γέννηση και κάποιου άλλου είναι αυτή η γέννηση», μοναχέ, όποιος θα έλεγε έτσι, και τα δύο αυτά έχουν το ίδιο νόημα και μόνο η φρασεολογία είναι διαφορετική. Μοναχέ, αν υπάρχει η άποψη «η ψυχή είναι το ίδιο με το σώμα», δεν υπάρχει βίωση της άγιας ζωής. Μοναχέ, αν υπάρχει η άποψη «η ψυχή είναι κάτι άλλο και το σώμα κάτι άλλο», δεν υπάρχει βίωση της άγιας ζωής. Μη προσεγγίζοντας αυτά τα δύο άκρα, μοναχέ, ο Τατχάγκατα διδάσκει τη Διδασκαλία μέσω της μέσης οδού - «με το γίγνεσθαι ως συνθήκη υπάρχει γέννηση».
«Ποιο άραγε, σεβάσμιε κύριε, είναι το γίγνεσθαι, και ποιανού είναι αυτό το γίγνεσθαι;» «Δεν είναι κατάλληλη ερώτηση», είπε ο Ευλογημένος - «ποιο είναι το γίγνεσθαι, και ποιανού είναι αυτό το γίγνεσθαι», μοναχέ, όποιος θα έλεγε έτσι, ή «άλλο είναι το γίγνεσθαι και κάποιου άλλου είναι αυτό το γίγνεσθαι», μοναχέ, όποιος θα έλεγε έτσι, και τα δύο αυτά έχουν το ίδιο νόημα και μόνο η φρασεολογία είναι διαφορετική. Μοναχέ, αν υπάρχει η άποψη «η ψυχή είναι το ίδιο με το σώμα», δεν υπάρχει βίωση της άγιας ζωής· μοναχέ, αν υπάρχει η άποψη «η ψυχή είναι κάτι άλλο και το σώμα κάτι άλλο», δεν υπάρχει βίωση της άγιας ζωής. Μη προσεγγίζοντας αυτά τα δύο άκρα, μοναχέ, ο Τατχάγκατα διδάσκει τη Διδασκαλία μέσω της μέσης οδού - «με την προσκόλληση ως συνθήκη υπάρχει γίγνεσθαι»... κ.λπ... «με την επιθυμία ως συνθήκη υπάρχει προσκόλληση»... «με το αίσθημα ως συνθήκη υπάρχει επιθυμία»... «με την επαφή ως συνθήκη υπάρχει αίσθημα»... «με τις έξι αισθητήριες βάσεις ως συνθήκη υπάρχει επαφή»... «με τη νοητικότητα και υλικότητα ως συνθήκη υπάρχουν οι έξι αισθητήριες βάσεις»... «με τη συνείδηση ως συνθήκη υπάρχει νοητικότητα και υλικότητα»... «με τις δραστηριότητες ως συνθήκη υπάρχει συνείδηση».
«Ποιες άραγε, σεβάσμιε κύριε, είναι οι δραστηριότητες, και ποιανού είναι αυτές οι δραστηριότητες;» «Δεν είναι κατάλληλη ερώτηση», είπε ο Ευλογημένος, «"ποιες είναι οι δραστηριότητες και ποιανού είναι αυτές οι δραστηριότητες", μοναχέ, όποιος θα έλεγε έτσι, ή "άλλες είναι οι δραστηριότητες και άλλου είναι αυτές οι δραστηριότητες", μοναχέ, όποιος θα έλεγε έτσι, και τα δύο αυτά έχουν το ίδιο νόημα και μόνο η φρασεολογία είναι διαφορετική. Μοναχέ, αν υπάρχει η άποψη «η ψυχή είναι το ίδιο με το σώμα», δεν υπάρχει βίωση της άγιας ζωής· μοναχέ, αν υπάρχει η άποψη «η ψυχή είναι κάτι άλλο και το σώμα κάτι άλλο», δεν υπάρχει βίωση της άγιας ζωής. Μη προσεγγίζοντας αυτά τα δύο άκρα, μοναχέ, ο Τατχάγκατα διδάσκει τη Διδασκαλία μέσω της μέσης οδού - "με την άγνοια ως συνθήκη υπάρχουν δραστηριότητες."»
«Αλλά ακριβώς, μοναχέ, από την πλήρη φθίση και παύση της άγνοιας, όποιες ήταν εκείνες οι στρεβλώσεις, οι παραπλανήσεις, οι σπασμωδικές κινήσεις, οποιεσδήποτε κι αν ήταν. "Ποιο είναι το γήρας και ο θάνατος, και ποιανού είναι αυτό το γήρας και ο θάνατος", ή "άλλο είναι το γήρας και ο θάνατος, και άλλου είναι αυτό το γήρας και ο θάνατος", ή "η ψυχή είναι το ίδιο με το σώμα", ή "η ψυχή είναι κάτι άλλο και το σώμα κάτι άλλο". Όλα αυτά έχουν εγκαταλειφθεί, οι ρίζες τους έχουν κοπεί, έχουν γίνει σαν κορμός φοίνικα, έχουν οδηγηθεί στην εξαφάνιση, έχουν τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον.
«Αλλά ακριβώς, μοναχέ, από την πλήρη φθίση και παύση της άγνοιας, όποιες ήταν εκείνες οι στρεβλώσεις, οι παραπλανήσεις, οι σπασμωδικές κινήσεις, οποιεσδήποτε κι αν ήταν. "Ποια είναι η γέννηση, και ποιανού είναι αυτή η γέννηση", ή "άλλη είναι η γέννηση, και άλλου είναι αυτή η γέννηση", ή "η ψυχή είναι το ίδιο με το σώμα", ή "η ψυχή είναι κάτι άλλο και το σώμα κάτι άλλο". Όλα αυτά έχουν εγκαταλειφθεί, οι ρίζες τους έχουν κοπεί, έχουν γίνει σαν κορμός φοίνικα, έχουν οδηγηθεί στην εξαφάνιση, έχουν τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον.
«Αλλά ακριβώς, μοναχέ, από την πλήρη φθίση και παύση της άγνοιας, όποιες ήταν εκείνες οι στρεβλώσεις, οι παραπλανήσεις, οι σπασμωδικές κινήσεις, οποιεσδήποτε κι αν ήταν. Ποιο είναι το γίγνεσθαι... κ.λπ... ποια είναι η προσκόλληση... ποια είναι η επιθυμία... ποιο είναι το αίσθημα... ποια είναι η επαφή... ποιες είναι οι έξι αισθητήριες βάσεις... ποια είναι η νοητικότητα και υλικότητα... ποια είναι η συνείδηση... κ.λπ...
«Αλλά ακριβώς, μοναχέ, από την πλήρη φθίση και παύση της άγνοιας, όποιες ήταν εκείνες οι στρεβλώσεις, οι παραπλανήσεις, οι σπασμωδικές κινήσεις, οποιεσδήποτε κι αν ήταν. "Ποιες είναι οι δραστηριότητες, και ποιανού είναι αυτές οι δραστηριότητες", ή "άλλες είναι οι δραστηριότητες, και άλλου είναι αυτές οι δραστηριότητες", ή "η ψυχή είναι το ίδιο με το σώμα", ή "η ψυχή είναι κάτι άλλο και το σώμα κάτι άλλο". Όλα αυτά έχουν εγκαταλειφθεί, οι ρίζες τους έχουν κοπεί, έχουν γίνει σαν κορμός φοίνικα, έχουν οδηγηθεί στην εξαφάνιση, έχουν τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον». Πέμπτο.