8.
Vāseṭṭhasuttaṃ
454.
Evaṃ me sutaṃ -
ekaṃ samayaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā icchānaṅgale paṭivasanti, seyyathidaṃ -
caṅkī brāhmaṇo, tārukkho brāhmaṇo, pokkharasāti brāhmaṇo, jāṇussoṇi brāhmaṇo, todeyyo brāhmaṇo, aññe ca abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā.
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājānaṃ māṇavānaṃ jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamantānaṃ anuvicarantānaṃ ayamantarākathā udapādi -
‘‘kathaṃ, bho, brāhmaṇo hotī’’ti?
Bhāradvājo māṇavo evamāha -
‘‘yato kho, bho, ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena -
ettāvatā kho, bho, brāhmaṇo hotī’’ti.
Vāseṭṭho māṇavo evamāha -
‘‘yato kho, bho, sīlavā ca hoti vattasampanno ca -
ettāvatā kho, bho, brāhmaṇo hotī’’ti.
Neva kho asakkhi bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ, na pana asakkhi vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ.
Atha kho vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ āmantesi -
‘‘ayaṃ kho, bho bhāradvāja, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato -
‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti.
Āyāma, bho bhāradvāja, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamissāma;
upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ etamatthaṃ pucchissāma.
Yathā no samaṇo gotamo byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti.
‘‘Evaṃ, bho’’ti kho bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi.
455.
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu.
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
Ekamantaṃ nisinno kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi -
Ahaṃ pokkharasātissa, tārukkhassāyaṃ māṇavo.
Padakasmā veyyākaraṇā, jappe ācariyasādisā;
Tesaṃ no jātivādasmiṃ, vivādo atthi gotama.
Ahañca kammunā brūmi, evaṃ jānāhi cakkhuma.
Bhavantaṃ puṭṭhumāgamā, sambuddhaṃ iti vissutaṃ.
Vandamānā namassanti, lokasmiṃ gotamaṃ.
Jātiyā brāhmaṇo hoti, udāhu bhavati kammunā;
Ajānataṃ no pabrūhi, yathā jānemu brāhmaṇa’’nti.
Anupubbaṃ yathātathaṃ;
Jātivibhaṅgaṃ pāṇānaṃ, aññamaññāhi jātiyo.
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
Evaṃ natthi manussesu, liṅgaṃ jātimayaṃ puthu.
Na mukhena na nāsāya, na oṭṭhehi bhamūhi vā.
Na soṇiyā na urasā, na sambādhe na methune.
Na jaṅghāhi na ūrūhi, na vaṇṇena sarena vā;
Liṅgaṃ jātimayaṃ neva, yathā aññāsu jātisu.
Vokārañca manussesu, samaññāya pavuccati.
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, kassako so na brāhmaṇo.
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, sippiko so na brāhmaṇo.
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, vāṇijo so na brāhmaṇo.
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, pessako so na brāhmaṇo.
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, coro eso na brāhmaṇo.
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yodhājīvo na brāhmaṇo.
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yājako so na brāhmaṇo.
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, rājā eso na brāhmaṇo.
Bhovādi nāma so hoti, sace hoti sakiñcano;
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Khantībalaṃ balānīkaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Dantaṃ antimasārīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Yo na limpati kāmesu, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Anokasārimappicchaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Yo na hanti na ghāteti, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Sādānesu anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Sāsaporiva āraggā, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Yāya nābhisajje kiñci, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Loke adinnaṃ nādeti, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Nirāsāsaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Amatogadhaṃ anuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Nandībhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī, anejo akathaṃkathī;
Anupādāya nibbuto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Kāmabhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Sabbayogavisaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Khīṇāsavaṃ arahantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Anejaṃ nhātakaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Atho jātikkhayaṃ patto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Sammuccā samudāgataṃ, tattha tattha pakappitaṃ.
Ajānantā no pabrunti, jātiyā hoti brāhmaṇo.
Kammunā brāhmaṇo hoti, kammunā hoti abrāhmaṇo.
Vāṇijo kammunā hoti, pessako hoti kammunā.
Yājako kammunā hoti, rājāpi hoti kammunā.
Paṭiccasamuppādadassā, kammavipākakovidā.
Kammanibandhanā sattā, rathassāṇīva yāyato.
Etena brāhmaṇo hoti, etaṃ brāhmaṇamuttamaṃ.
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, brahmā sakko vijānata’’nti.
461. Evaṃ vutte, vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā bhagavantaṃ etadavocuṃ - ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya - cakkhumanto rūpāni dakkhantīti - evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gate’’ti.
Vāseṭṭhasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ.