8.
Aṭṭhakanipāto
417.
Kaccānijātakaṃ (1)
Piṭṭhā tilā dhovasi taṇḍulāni, tilodano hehiti kissa hetu.
Dhammo mato tassa pahuttamajja, ahaṃ karissāmi susānamajjhe.
Sahassanetto atulānubhāvo, na miyyatī dhammavaro kadāci.
4.
Ye yeva dāni pāpā bhavanti, te teva dāni sukhitā bhavanti.
5.
Sā dāni sabbassa kulassa issarā, ahaṃ panamhi apaviddhā ekikā.
Yā taṃ vadhitvāna vijāyi puttaṃ, sahāva puttena karomi bhasmaṃ.
Ahañca putto suṇisā ca nattā, sammodamānā gharamāvasema.
Tuvañca putto suṇisā ca nattā, sammodamānā gharamāvasetha.
Putto ca nattā ca upaṭṭhahiṃsu, devānamindena adhiggahītāti.
Kaccānijātakaṃ paṭhamaṃ.
418.
Aṭṭhasaddajātakaṃ (2)
Āvāso bakarājassa, pettikaṃ bhavanaṃ mama;
Tyajja bhekena yāpema, okaṃ na vajahāmase.
Ko me putte kulāvakaṃ, mañca sotthiṃ karissati.
Khīṇabhakkho mahārāja, sāre na ramatī ghuṇo.
Attānaṃ ramayissāmi, dumasākhaniketinī.
Aggodakāni pissāmi, yūthassa purato vajaṃ.
Ānayī bharato luddo, bāhiko bhaddamatthu te.
Sā maṃ saṇhena mudunā, mā pādaṃ khali yasmani.
Ayamantimā pacchimā gabbhaseyyā, khīṇo me saṃsāro punabbhavāyāti.
Aṭṭhasaddajātakaṃ dutiyaṃ.
419.
Sulasājātakaṃ (3)
Sabbaṃ harassu bhaddante, mañca dāsīti sāvaya.
Na cāhaṃ abhijānāmi, ahantvā dhanamābhataṃ.
Na cāhaṃ abhijānāmi, aññaṃ piyataraṃ tayā.
Na hi dāni puna atthi, mama tuyhañca saṅgamo.
Itthīpi paṇḍitā hoti, tattha tattha vicakkhaṇā.
Itthīpi paṇḍitā hoti, lahuṃ atthaṃ vicintikā.
Migaṃ puṇṇāyateneva, sulasā sattukaṃ vadhi.
So haññati mandamati, corova girigabbhare.
Muccate sattusambādhā, sulasā sattukāmivāti.
Sulasājātakaṃ tatiyaṃ.
420.
Sumaṅgalajātakaṃ (4)
Aṭṭhānaso appatirūpamattano, parassa dukkhāni bhusaṃ udīraye.
Tadāyamatthoti sayaṃ avekkhiya, athassa daṇḍaṃ sadisaṃ nivesaye.
Yo daṇḍadhāro bhavatīdha issaro, sa vaṇṇagutto siriyā na dhaṃsati.
Avaṇṇasaṃyutā jahanti jīvitaṃ, ito vimuttāpi ca yanti duggatiṃ.
Te santisoraccasamādhisaṇṭhitā, vajanti lokaṃ dubhayaṃ tathāvidhā.
Nisedhayanto janataṃ tathāvidhaṃ, paṇemi daṇḍaṃ anukampa yoniso.
Akkodhano niccapasannacitto, anīgho tuvaṃ vassasatāni pālaya.
Sukhī anuppīḷa pasāsamediniṃ, ito vimuttopi ca yāhi suggatiṃ.
Nibbāpaye saṅkhubhitaṃ mahājanaṃ, mahāva megho salilena medininti.
Sumaṅgalajātakaṃ catutthaṃ.
421.
Gaṅgamālajātakaṃ (5)
Atha gāyasi vattāni, na taṃ tapati ātapo.
Atha gāyasi vattāni, na taṃ tapati ātapo.
Atthā hi vividhā rāja, te tapanti na ātapo.
Na taṃ saṅkappayissāmi, evaṃ kāma na hehisi.
Ahahā bālalapanā, parivajjetha jaggato.
Suladdhalābho vata māṇavassa, yo pabbajī kāmarāgaṃ pahāya.
Tapasā abhibhuyya gaṅgamāla, nāmenālapasajja brahmadattaṃ.
Yo sabbajanassa vanditohu, taṃ vandāma sarājikā samaccā.
Eso hi atari aṇṇavaṃ, yaṃ taritvā caranti vītasokāti.
Gaṅgamālajātakaṃ pañcamaṃ.
422.
Cetiyajātakaṃ (6)
Tasmā hi dhammaṃ na hane, mā tvaṃ dhammo hato hani.
Pūtikañca mukhaṃ vāti, sakaṭṭhānā ca dhaṃsati;
Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare.
Musā ce bhāsase rāja, bhūmiyaṃ tiṭṭha cetiya.
Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare.
Musā ce bhāsase rāja, bhūmiṃ pavisa cetiya.
Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare.
Musā ce bhāsase rāja, bhiyyo pavisa cetiya.
Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare.
Musā ce bhāsase rāja, bhiyyo pavisa cetiya.
Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare.
Musā ce bhāsase rāja, bhiyyo pavisa cetiya.
Yo jānaṃ pucchito pañhaṃ, aññathā naṃ viyākare.
Musā ce bhāsase rāja, bhiyyo pavisa cetiya.
Pāvekkhi pathaviṃ cecco, hīnatto patva pariyāyaṃ.
Aduṭṭhacitto bhāseyya, giraṃ saccūpasaṃhitanti.
Cetiyajātakaṃ chaṭṭhaṃ.
423.
Indriyajātakaṃ (7)
So pariccajjubho loke, jīvantova visussati.
Sosi patto sukhā dukkhaṃ, pāṭikaṅkha varaṃ sukhaṃ.
Sa kicchantaṃ sukhaṃ dhīro, yogaṃ samadhigacchati.
Na katañca niraṅkatvā, dhammā cavitumarahasi.
Ahāso atthalābhesu, atthabyāpatti abyatho.
Na yito kiñci pāpiyo, yo indriyānaṃ vasaṃ vaje.
Kammaṃ vijjañca dakkheyyaṃ, vivāhaṃ sīlamaddavaṃ;
Ete ca yase hāpetvā, nibbatto sehi kammehi.
Ariyadhammā apakkanto, yathā peto tathevahaṃ.
So sukhaṃ nādhigacchāmi, ṭhito bhāṇumatāmivāti.
Indriyajātakaṃ sattamaṃ.
424.
Ādittajātakaṃ (8)
Taṃ tassa hoti atthāya, no ca yaṃ tattha ḍayhati.
Nīharetheva dānena, dinnaṃ hoti sunīhataṃ.
Atikkamma so vetaraṇiṃ yamassa, dibbāni ṭhānāni upeti macco.
Appampi ce saddahāno dadāti, teneva so hoti sukhī parattha.
Etesu dinnāni mahapphalāni, bījāni vuttāni yathā sukhette.
Bhīruṃ pasaṃsanti na tattha sūraṃ, bhayā hi santo na karonti pāpaṃ.
Majjhimena ca devattaṃ, uttamena visujjhati.
Pubbeva hi pubbatareva santo, nibbānamevajjhagamuṃ sapaññāti.
Ādittajātakaṃ aṭṭhamaṃ.
425.
Aṭṭhānajātakaṃ (9)
Jambu tālaphalaṃ dajjā, atha nūna tadā siyā.
Hemantikaṃ pāvuraṇaṃ, atha nūna tadā siyā.
Daḷho ca avikampī ca, atha nūna tadā siyā.
Saggassārohaṇatthāya, atha nūna tadā siyā.
Rāhuñca paripāteyyuṃ, atha nūna tadā siyā.
Aṅgāre vāsaṃ kappeyyuṃ, atha nūna tadā siyā.
Kusalo naccagītassa, atha nūna tadā siyā.
Aññamaññaṃ pihayeyyuṃ, atha nūna tadā siyā.
Vassassa paṭighātāya, atha nūna tadā siyā.
Tuṇḍenādāya gaccheyya, atha nūna tadā siyā.
Ceṭo ādāya gaccheyya, atha nūna tadā siyāti.
Aṭṭhānajātakaṃ navamaṃ.
426.
Dīpijātakaṃ (10)
Sukhaṃ te ammā avaca, sukhakāmāva te mayaṃ.
Sājja mātulavādena, muñcitabbā nu maññasi.
Pacchato tuyhaṃ naṅguṭṭhaṃ, kathaṃ khvāhaṃ avakkamiṃ.
Tāvatā mayhaṃ naṅguṭṭhaṃ, kathaṃ kho tvaṃ vivajjayi.
Dīghaṃ duṭṭhassa naṅguṭṭhaṃ, sāmhi vehāyasāgatā.
Migasaṅgho palāyittha, bhakkho me nāsito tayā.
Galakaṃ anvāvamaddi, natthi duṭṭhe subhāsitaṃ.
Nikkamaṃ duṭṭhe yuñjetha, so ca sabbhiṃ na rañjatīti.
Dīpijātakaṃ dasamaṃ.
Aṭṭhakanipātaṃ niṭṭhitaṃ.
Tassuddānaṃ -
Atha aṅgāra cetiya devilinā, atha āditta gaṅgā daseḷakināti.