2.
Dukanipāto
1.
Paṭhamavaggo
1.
Uttarattheragāthā
Uppajjanti ca te khandhā, cavanti aparāparaṃ.
Nissaṭo sabbakāmehi, patto me āsavakkhayo’’ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttaro thero gāthāyo abhāsitthāti.
2.
Piṇḍolabhāradvājattheragāthā
Āhāraṭṭhitiko samussayo, iti disvāna carāmi esanaṃ.
Sukhumaṃ sallaṃ durubbahaṃ, sakkāro kāpurisena dujjaho’’ti.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā piṇḍolabhāradvājo thero gāthāyo abhāsitthāti.
3.
Valliyattheragāthā
Dvārena anupariyeti, ghaṭṭayanto muhuṃ muhuṃ.
Niggahītosi paññāya, neva dūraṃ gamissatī’’ti.
... Valliyo thero...
4.
Gaṅgātīriyattheragāthā
Chavasittova me patto, paṃsukūlañca cīvaraṃ.
Tatiye antaravassamhi, tamokhandho padālito’’ti.
... Gaṅgātīriyo thero...
5.
Ajinattheragāthā
Appaññātoti naṃ bālā, avajānanti ajānatā.
Pāpadhammopi ce hoti, so nesaṃ hoti sakkato’’ti.
... Ajino thero...
6.
Meḷajinattheragāthā
Na kaṅkhamabhijānāmi, sabbaññūaparājite.
Magge paṭipadāyaṃ vā, kaṅkhā mayhaṃ na vijjatī’’ti.
... Meḷajino thero...
7.
Rādhattheragāthā
Evaṃ abhāvitaṃ cittaṃ, rāgo samativijjhati.
Evaṃ subhāvitaṃ cittaṃ, rāgo na samativijjhatī’’ti.
... Rādho thero...
8.
Surādhattheragāthā
Pahīno jālasaṅkhāto, bhavanetti samūhatā.
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo’’ti.
... Surādho thero...
9.
Gotamattheragāthā
Sadā ve rakkhitabbāsu, yāsu saccaṃ sudullabhaṃ.
Gacchāma dāni nibbānaṃ, yattha gantvā na socatī’’ti.
... Gotamo thero...
10.
Vasabhattheragāthā
Suhataṃ hanti attānaṃ, vītaṃseneva pakkhimā.
Yasmiṃ pāpāni kammāni, sa ve kaṇho sujampatī’’ti.
... Vasabho thero...
Vaggo paṭhamo niṭṭhito.
Tassuddānaṃ -
Ajino ca meḷajino, rādho surādho gotamo;
Vasabhena ime honti, dasa therā mahiddhikāti.
2.
Dutiyavaggo
1.
Mahācundattheragāthā
Paññāya atthaṃ jānāti, ñāto attho sukhāvaho.
Sace ratiṃ nādhigaccheyya tattha, saṅghe vase rakkhitatto satimā’’ti.
... Mahācundo thero...
2.
Jotidāsattheragāthā
Manusse uparundhanti, pharusūpakkamā janā;
Tepi tattheva kīranti, na hi kammaṃ panassati.
Tassa tasseva dāyādo, yaṃ yaṃ kammaṃ pakubbatī’’ti.
... Jotidāso thero...
3.
Heraññakānittheragāthā
Āyu khīyati maccānaṃ, kunnadīnaṃva odakaṃ.
Pacchāssa kaṭukaṃ hoti, vipāko hissa pāpako’’ti.
... Heraññakānitthero...
4.
Somamittattheragāthā
Evaṃ kusītamāgamma, sādhujīvīpi sīdati;
Tasmā taṃ parivajjeyya, kusītaṃ hīnavīriyaṃ.
Niccaṃ āraddhavīriyehi, paṇḍitehi sahāvase’’ti.
... Somamitto thero...
5.
Sabbamittattheragāthā
Jano janena heṭhīyati, heṭheti ca jano janaṃ.
Janaṃ ohāya gacchaṃ taṃ, heṭhayitvā bahuṃ jana’’nti.
... Sabbamitto thero...
6.
Mahākāḷattheragāthā
Bāhañca bhetvā aparañca bāhaṃ, sīsañca bhetvā dadhithālakaṃva;
Esā nisinnā abhisandahitvā.
Tasmā pajānaṃ upadhiṃ na kayirā, māhaṃ puna bhinnasiro sayissa’’nti.
... Mahākāḷo thero...
7.
Tissattheragāthā
Lābhī annassa pānassa, vatthassa sayanassa ca.
Appalābho anavassuto, sato bhikkhu paribbaje’’ti.
... Tisso thero...
8.
Kimilattheragāthā
Pahāyānappake bhoge, uñchāpattāgate ratā.
Ramanti dhammaratiyā, hitvāna lokiyaṃ rati’’nti.
... Kimilo thero...
9.
Nandattheragāthā
Uddhato capalo cāsiṃ, kāmarāgena aṭṭito.
Yoniso paṭipajjitvā, bhave cittaṃ udabbahi’’nti.
... Nando thero...
10.
Sirimattheragāthā
Moghaṃ pare pasaṃsanti, attā hi asamāhito.
Moghaṃ pare garahanti, attā hi susamāhito’’ti.
... Sirimā thero...
Vaggo dutiyo niṭṭhito.
Tassuddānaṃ -
Somamitto sabbamitto, kālo tisso ca kimilo;
Nando ca sirimā ceva, dasa therā mahiddhikāti.
3.
Tatiyavaggo
1.
Uttarattheragāthā
Bhāvitā mama bojjhaṅgā, patto me āsavakkhayo.
Bhāvayitvāna bojjhaṅge, nibbāyissaṃ anāsavo’’ti.
... Uttaro thero...
2.
Bhaddajittheragāthā
Tiriyaṃ soḷasubbedho, ubbhamāhu sahassadhā.
Anaccuṃ tattha gandhabbā, chasahassāni sattadhā’’ti.
... Bhaddajitthero...
3.
Sobhitattheragāthā
Pañca kappasatānāhaṃ, ekarattiṃ anussariṃ.
Pañca kappasatānāhaṃ, ekarattiṃ anussari’’nti.
... Sobhito thero...
4.
Valliyattheragāthā
Karissaṃ nāvarajjhissaṃ, passa vīriyaṃ parakkama.
Ahaṃ monena monissaṃ, gaṅgāsotova sāgara’’nti.
... Valliyo thero...
5.
Vītasokattheragāthā
Tato ādāsamādāya, sarīraṃ paccavekkhisaṃ.
Sabbe coḷā samucchinnā, natthi dāni punabbhavo’’ti.
... Vītasoko thero...
6.
Puṇṇamāsattheragāthā
Dhammādāsaṃ gahetvāna, ñāṇadassanamattano.
Ajjhattañca bahiddhā ca, tuccho kāyo adissathā’’ti.
... Puṇṇamāso thero...
7.
Nandakattheragāthā
Bhiyyo laddāna saṃvegaṃ, adīno vahate dhuraṃ.
Ājānīyaṃ maṃ dhāretha, puttaṃ buddhassa orasa’’nti.
... Nandako thero...
8.
Bharatattheragāthā
Sīhanādaṃ nadissāma, buddhaseṭṭhassa sammukhā.
So no attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo’’ti.
... Bharato thero...
9.
Bhāradvājattheragāthā
Vīrā vijitasaṅgāmā, jetvā māraṃ savāhaniṃ.
Ahañca vitto sumano, puttaṃ disvā anāsava’’nti.
... Bhāradvājo thero...
10.
Kaṇhadinnattheragāthā
Sutvāna paṭipajjissaṃ, añjasaṃ amatogadhaṃ.
Na cāhu na ca me bhavissati, na ca me etarahi vijjatī’’ti.
... Kaṇhadinno thero...
Vaggo tatiyo niṭṭhito.
Tassuddānaṃ -
Vītasoko ca yo thero, puṇṇamāso ca nandako;
Bharato bhāradvājo ca, kaṇhadinno mahāmunīti.
4.
Catutthavaggo
1.
Migasirattheragāthā
Vimuccamāno uggacchiṃ, kāmadhātuṃ upaccagaṃ.
Akuppā me vimuttīti, sabbasaṃyojanakkhayā’’ti.
... Migasiro thero...
2.
Sivakattheragāthā
Gahakāraṃ gavesanto, dukkhā jāti punappunaṃ.
Sabbā te phāsukā bhaggā, thūṇikā ca vidālitā;
Vimariyādikataṃ cittaṃ, idheva vidhamissatī’’ti.
... Sivako thero...
3.
Upavāṇattheragāthā
Sace uṇhodakaṃ atthi, munino dehi brāhmaṇa.
Apacitopaceyyānaṃ, tassa icchāmi hātave’’ti.
... Upavāṇo thero...
4.
Isidinnattheragāthā
Sārattarattā maṇikuṇḍalesu, puttesu dāresu ca te apekkhā.
Rāgañca tesaṃ na balatthi chettuṃ, tasmā sitā puttadāraṃ dhanañcā’’ti.
... Isidinno thero...
5.
Sambulakaccānattheragāthā
Ekako cāhaṃ bherave bile viharāmi;
Tassa mayhaṃ ekakassa bherave bile viharato,
Natthi bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā.
Viharato natthi bhayaṃ vā, chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā’’ti.
... Sambulakaccāno thero...
6.
Nitakattheragāthā
Virattaṃ rajanīyesu, kuppanīye na kuppati;
Yassevaṃ bhāvitaṃ cittaṃ, kuto taṃ dukkhamessati.
Virattaṃ rajanīyesu, kuppanīye na kuppati;
Mamevaṃ bhāvitaṃ cittaṃ, kuto maṃ dukkhamessatī’’ti.
... Nitako thero...
7.
Soṇapoṭiriyattheragāthā
Paṭijaggitumevesā, ratti hoti vijānatā.
Saṅgāme me mataṃ seyyo, yañce jīve parājito’’ti.
... Soṇo poṭiriyo thero ...
8.
Nisabhattheragāthā
Saddhāya gharā nikkhamma, dukkhassantakaro bhave.
Kālañca paṭikaṅkhāmi, sampajāno patissato’’ti.
... Nisabho thero...
9.
Usabhattheragāthā
Nisinno hatthigīvāyaṃ, gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ.
Sohaṃ ditto tadā santo, patto me āsavakkhayo’’ti.
... Usabho thero...
10.
Kappaṭakurattheragāthā
Amataghaṭikāyaṃ dhammakaṭamatto, katapadaṃ jhānāni ocetuṃ.
Na hi tvaṃ kappaṭa mattamaññāsi, saṅghamajjhamhi pacalāyamānoti.
... Kappaṭakuro thero...
Vaggo catuttho niṭṭhito.
Tassuddānaṃ -
Isidinno ca kaccāno, nitako ca mahāvasī;
Poṭiriyaputto nisabho, usabho kappaṭakuroti.
5.
Pañcamavaggo
1.
Kumārakassapattheragāthā
Yattha etādisaṃ dhammaṃ, sāvako sacchikāhi’’ti.
Tesamayaṃ pacchimako, carimoyaṃ samussayo;
Jātimaraṇasaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.
... Kumārakassapo thero...
2.
Dhammapālattheragāthā
Jāgaro sa hi suttesu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ.
Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhāna sāsana’’nti.
... Dhammapālo thero...
3.
Brahmālittheragāthā
Pahīnamānassa anāsavassa, devāpi kassa pihayanti tādino’’ti.
Pahīnamānassa anāsavassa, devāpi mayhaṃ pihayanti tādino’’ti.
... Brahmāli thero...
4.
Mogharājattheragāthā
Hemantikasītakālarattiyo, bhikkhu tvaṃsi kathaṃ karissasi’’.
Palālacchannako seyyaṃ, yathaññe sukhajīvino’’ti.
... Mogharājā thero...
5.
Visākhapañcālaputtattheragāthā
Na cattavaṇṇaṃ parisāsu byāhare, anuddhato sammitabhāṇi subbato.
Saṃsevitavuddhasīlinā, nibbānaṃ na hi tena dullabha’’nti.
... Visākho pañcālaputto thero ...
6.
Cūḷakattheragāthā
Susaddalā cāpi mahāmahī ayaṃ, subyāpitambu suvalāhakaṃ nabhaṃ.
Susukkasukkaṃ nipuṇaṃ sududdasaṃ, phusāhi taṃ uttamamaccutaṃ pada’’nti.
... Cūḷako thero...
7.
Anūpamattheragāthā
Tena teneva vajasi, yena sūlaṃ kaliṅgaraṃ.
Satthā te dullabho laddho, mānatthe maṃ niyojayī’’ti.
... Anūpamo thero...
8.
Vajjitattheragāthā
Apassaṃ ariyasaccāni, andhabhūto puthujjano.
Sabbā gatī samucchinnā, natthi dāni punabbhavo’’ti.
... Vajjito thero...
9.
Sandhitattheragāthā
Ekaṃ buddhagataṃ saññaṃ, alabhitthaṃ patissato.
Tassā saññāya vāhasā, patto me āsavakkhayo’’ti.
... Sandhito thero...
Vaggo pañcamo niṭṭhito.
Tassuddānaṃ -
Mogharājā visākho ca, cūḷako ca anūpamo;
Vajjito sandhito thero, kilesarajavāhanoti.
Dukanipāto niṭṭhito.
Tatruddānaṃ -
Therā ekūnapaññāsaṃ, bhāsitā nayakovidāti.