3.
Subhūtivaggo
1.
Subhūtittheraapadānaṃ
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.
Ekākiyo adutiyo, vasāmi nisabhe tadā.
Pavattaṃva supātāhaṃ, upajīvāmi tāvade.
Ārādhemi sakaṃ cittaṃ, vivajjemi anesanaṃ.
Sayaṃva paccavekkhāmi, ekaggo taṃ damemahaṃ.
Muyhase mohanīye ca, nikkhamassu vanā tuvaṃ.
7.
Mā kho visuddhaṃ dūsesi, nikkhamassu vanā tuvaṃ.
8.
Ubhopi mā virādhesi, nikkhamassu vanā tuvaṃ.
9.
Neva gāme araññe vā, na hi taṃ kaṭṭhasammataṃ.
10.
Ubhato muttako ajja, nikkhamassu vanā tuvaṃ.
11.
Saddhādhuraṃ vahisi me, kosajjabahulāya ca.
12.
Ākaḍḍhitvāna isayo, codayissanti taṃ sadā.
13.
Saṃvāsaṃ alabhanto hi, kathaṃ jīvihisi tuvaṃ.
14.
Balī nāgo upagantvā, yūthā nīharate gajaṃ.
15.
Dukkhito vimano hoti, pajjhāyanto pavedhati.
16.
Tehi tvaṃ nissaṭo santo, sukhaṃ sātaṃ na lacchasi.
17.
Ḍayhasi pariḷāhena, gajo yūthāva nissaṭo.
18.
Tathā sīlavihīno tvaṃ, na jhāyissasi katthaci.
19.
Mattikaṃ pettikañcāpi, natthi te nihitaṃ dhanaṃ.
20.
Evaṃ jīvihisi gehe, sādhu te taṃ na ruccati.
21.
Nānādhammakathaṃ katvā, pāpā cittaṃ nivārayiṃ’.
22.
Tiṃsavassasahassāni, vipine me atikkamuṃ.
23.
Padumuttarasambuddho, āgacchi mama santikaṃ.
Rūpenāsadiso buddho, ākāse caṅkamī tadā.
25.
Ñāṇenāsadiso buddho, ākāse caṅkamī tadā.
26.
Gajarājāva dappito.
Lāsito byaggharājāva, ākāse caṅkamī tadā.
27.
Maṇi yathā jotiraso, ākāse caṅkamī tadā.
28.
Majjhanhikeva sūriyo, ākāse caṅkamī tadā.
29.
‘Devo nu kho ayaṃ satto, udāhu manujo ayaṃ.
30.
Api mantapadaṃ atthi, ayaṃ satthā bhavissati’.
31.
Nānāpupphañca gandhañca, sannipātesahaṃ tadā.
32.
Narasārathinaṃ aggaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ.
33.
Hāsayanto mamaṃ cittaṃ, nisīda kusumāsane’.
34.
Sattarattindivaṃ buddho, pavare kusumāsane.
35.
Vuṭṭhahitvā samādhimhā, satthā loke anuttaro;
Mama kammaṃ pakittento, idaṃ vacanamabravi.
36.
Imaṃ satiṃ bhāvayitvā, pūrayissasi mānasaṃ.
37.
Asītikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi;
Sahassakkhattuṃ cakkavattī, rājā raṭṭhe bhavissasi.
38.
Anubhossasi taṃ sabbaṃ, buddhānussatiyā phalaṃ.
39.
Bhoge te ūnatā natthi, buddhānussatiyā phalaṃ.
40.
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
41.
Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi.
42.
Subhūti nāma nāmena, hessati satthu sāvako.
43.
Tathāraṇavihāre ca, dvīsu agge ṭhapessati’.
44.
Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare.
45.
Sadā bhāvemi mudito, buddhānussatimuttamaṃ.
46.
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
47.
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ.
48.
Anubhomi susampattiṃ, buddhānussatiyā phalaṃ.
49.
Bhoge me ūnatā natthi, buddhānussatiyā phalaṃ.
50.
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhānussatiyā phalaṃ.
51.
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā subhūti thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Subhūtittherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2.
Upavānattheraapadānaṃ
Jalitvā aggikkhandhova, sambuddho parinibbuto.
53.
Citaṃ katvāna sukataṃ, sarīraṃ abhiropayuṃ.
54.
Sadevamānusā sabbe, buddhathūpaṃ akaṃsu te.
55.
Tatiyā rūpiyamayā, catutthī phalikāmayā.
56.
Chaṭṭhā masāragallassa, sabbaratanamayūpari.
Sabbasoṇṇamayo thūpo, uddhaṃ yojanamuggato.
58.
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino.
59.
Imamhi buddhathūpamhi, kassāma kañcukaṃ mayaṃ.
60.
Thūpo dviyojanubbedho, timiraṃ byapahanti so.
61.
Manussā ceva devā ca, buddhathūpaṃ akaṃsu te.
62.
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino.
63.
Ekato sannipātetvā, buddhathūpaṃ achādayuṃ.
64.
Tiyojanasamubbiddhaṃ, ālokakaraṇaṃ tadā.
65.
Manussā devā nāgā ca, buddhathūpaṃ akaṃsu te.
66.
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.
67.
Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ.
68.
Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.
69.
Manussā ceva devā ca, nāgā ca garuḷā tathā.
Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ.
70.
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino;
Ratanehi chādessāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.
71.
Pañcayojanamubbiddho, thūpo obhāsate tadā.
72.
Manussā devā nāgā ca, garuḷā kumbhaaṇḍakā.
73.
‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā.
74.
Phalikāhi chādessāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.
75.
Cha yojanāni ubbiddho, thūpo obhāsate tadā.
76.
‘Manujā devatā nāgā, garuḷā kumbhayakkhakā.
77.
Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.
78.
Sabbasoṇṇamayaṃ thūpaṃ, gandhabbā kārayuṃ tadā.
79.
Rattindivā na ñāyanti, āloko hoti sabbadā.
80.
Samantā yojanasate, padīpopi na pajjali.
81.
Na te thūpamāruhanti, ambare ukkhipanti te.
82.
Dhajaṃ vā pupphadāmaṃ vā, abhiropeti uttari.
83.
Evaṃ passitvā gacchantā, sabbe gacchanti suggatiṃ.
84.
Pāṭiheraṃ daṭṭhukāmā, thūpaṃ pūjenti mānusā.
85.
Āmoditaṃ janaṃ disvā, evaṃ cintesahaṃ tadā.
86.
Imā ca janatā tuṭṭhā, kāraṃ kubbaṃ na tappare.
87.
Tassa dhammesu dāyādo, bhavissāmi anāgate’.
Veḷagge ālagetvāna, dhajaṃ ukkhipimambare.
89.
Vāteritaṃ dhajaṃ disvā, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ.
90.
Taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā, vipākaṃ pucchahaṃ dhaje.
91.
‘Tassa dhajassa vipākaṃ, anubhossasi sabbadā.
92.
Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
93.
Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
94.
Vicittavatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā.
95.
Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
96.
Asītikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi.
97.
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
98.
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
99.
Puññakammena saṃyutto, brahmabandhu bhavissasi.
100.
Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi.
101.
Upavānoti nāmena, hessasi satthu sāvako’.
102.
Sumutto saravegova kilese jhāpayī mama.
103.
Tiyojanāni samantā, ussīsanti dhajā sadā.
104.
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhajadānassidaṃ phalaṃ.
105.
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upavāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Upavānattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3.
Tisaraṇagamaniyattheraapadānaṃ
Andhā mātā pitā mayhaṃ, te posemi ahaṃ tadā.
107.
Posento mātāpitaro, pabbajjaṃ na labhāmahaṃ.
Etādise bhave jāte, natthi koci vināyako.
109.
Sakkā uddharituṃ attā, puññakāmena jantunā.
110.
Tena kammena sukatena, paṭimokkhāmi duggatiṃ.
111.
Tamahaṃ upagantvāna, saraṇagamanaṃ gahiṃ.
112.
Tāvatā saraṇagamanaṃ, paripuṇṇaṃ agopayiṃ.
113.
Tena kammena sukatena, tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
Yaṃ desaṃ upapajjāmi, aṭṭha hetū labhāmahaṃ.
115.
Sabbe devānuvattanti, amitabhogaṃ labhāmahaṃ.
116.
Mittānaṃ acalo homi, yaso abbhuggato mamaṃ.
117.
Dibbasukhaṃ anubhaviṃ, accharāhi purakkhato.
118.
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
119.
Pure sāvatthiyaṃ jāto, mahāsāle suaḍḍhake.
120.
Hasakhiḍḍasamaṅgīhaṃ, saṅghārāmaṃ upāgamiṃ.
121.
So me dhammamadesesi, saraṇañca adāsi me.
122.
Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.
123.
Upasampādayi buddho, guṇamaññāya cakkhumā.
124.
Tato me sukataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha.
125.
Anubhotvā yasaṃ sabbaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ.
126.
Ahaṃ vo kathayissāmi, sāmaṃ diṭṭhaṃ padaṃ mama.
127.
Amatā vāditā bherī, sokasallavinodanā.
128.
Adhikāraṃ kareyyātha, passayissatha nibbutiṃ.
129.
Buddhe cittaṃ pasādetvā, dukkhassantaṃ karissatha.
130.
Aciraṃ arahattaṃ vo, sabbepi pāpuṇissatha.
131.
Sāvako te mahāvīra, saraṇo vandati satthuno’.
132.
Duggatiṃ nābhijānāmi, saraṇaṃ gamane phalaṃ.
133.
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tisaraṇagamaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Tisaraṇagamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4.
Pañcasīlasamādāniyattheraapadānaṃ
Parakammāyane yutto, pabbajjaṃ na labhāmahaṃ.
Kena nu kho upāyena, visaṃyutto bhave ahaṃ.
Yaṃnūnāhaṃ pañcasīlaṃ, rakkheyyaṃ paripūrayaṃ.
137.
Tamahaṃ upasaṅkamma, pañcasikkhāpadaggahiṃ.
138.
Tāvatā pañcasīlāni, paripuṇṇāni gopayiṃ.
139.
‘Ratho sahassayutto te, mārisāyaṃ upaṭṭhito’.
140.
Tena kammena sukatena, tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
141.
Dibbasukhaṃ anubhaviṃ, accharāhi purakkhato.
142.
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
143.
Pure vesāliyaṃ jāto, mahāsāle suaḍḍhake.
144.
Mātā ca me pitā ceva, pañcasikkhāpadaggahuṃ.
145.
Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.
146.
Upasampādayi buddho, guṇamaññāya cakkhumā.
147.
Aparimeyye ito kappe, vinipātaṃ na gacchahaṃ.
Kappakoṭimpi kittento, kittaye ekadesakaṃ.
149.
Dīghāyuko mahābhogo, tikkhapañño bhavāmahaṃ.
150.
Bhavābhave saṃsaritvā, ete ṭhāne labhāmahaṃ.
151.
Bhavesu yadi rajjeyyuṃ, vipāko kīdiso bhave.
152.
Tena sīlenahaṃ ajja, mocayiṃ sabbabandhanā.
153.
Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcasīlānidaṃ phalaṃ.
154.
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pañcasīlasamādāniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Pañcasīlasamādāniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5.
Annasaṃsāvakattheraapadānaṃ
Kañcanagghiyasaṃkāsaṃ, bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ.
Alatthaṃ paramaṃ pītiṃ, disvā dantaṃ jutindharaṃ.
157.
Mahākāruṇiko loke, anumodi mamaṃ tadā.
158.
Buddhe cittaṃ pasādetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
159.
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ.
160.
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā annasaṃsāvako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Annasaṃsāvakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6.
Dhūpadāyakattheraapadānaṃ
161.
Kuṭidhūpaṃ mayā dinnaṃ, vippasannena cetasā.
162.
Sabbesampi piyo homi, dhūpadānassidaṃ phalaṃ.
163.
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhūpadānassidaṃ phalaṃ.
164.
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhūpadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Dhūpadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7.
Pulinapūjakattheraapadānaṃ
Purāṇapulinaṃ hitvā, suddhapulinamākiriṃ.
166.
Duggatiṃ nābhijānāmi, pulinadānassidaṃ phalaṃ.
167.
Mahāpulinanāmena, cakkavattī mahabbalo.
168.
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Pulinapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
8.
Uttiyattheraapadānaṃ
Sagocarappasutohaṃ, nadītitthaṃ agacchahaṃ.
Nadiṃ taritukāmo so, nadītitthaṃ upāgami.
171.
Upagantvāna sambuddhaṃ, imaṃ vācaṃ udīrayiṃ.
Pettikaṃ visayaṃ mayhaṃ, anukampa mahāmuni’.
Haṭṭho haṭṭhena cittena, tāresiṃ lokanāyakaṃ.
174.
Assāsesi mamaṃ tattha, amataṃ pāpuṇissasi.
175.
Dibbasukhaṃ anubhaviṃ, accharāhi purakkhato.
176.
Tīṇikkhattuṃ cakkavattī, mahiyā issaro ahuṃ.
177.
Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.
178.
Duggatiṃ nābhijānāmi, taraṇāya idaṃ phalaṃ.
179.
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Uttiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9.
Ekañjalikattheraapadānaṃ
Vipassiṃ satthavāhaggaṃ, naravaraṃ vināyakaṃ.
Disvā pasanno sumano, ekañjalimakāsahaṃ.
182.
Duggatiṃ nābhijānāmi, añjalissa idaṃ phalaṃ.
183.
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekañjaliko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Ekañjalikattherassāpadānaṃ navamaṃ.
10.
Khomadāyakattheraapadānaṃ
Teneva dāraṃ posemi, ropemi bījasampadaṃ.
185.
Ekaṃ khomaṃ mayā dinnaṃ, kusalatthāya satthuno.
186.
Duggatiṃ nābhijānāmi, khomadānassidaṃ phalaṃ.
187.
Sattaratanasampanno, catudīpamhi issaro.
188.
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā khomadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Khomadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
Tassuddānaṃ -
Annasaṃsāvako khomadāyī ca, daseva tatiye gaṇe;
Pañcālīsītisataṃ vuttā, gāthāyo sabbapiṇḍitā.
Subhūtivaggo tatiyo.
Catutthabhāṇavāraṃ.