4.
Mahāvaggo
1.
Ambasakkarapetavatthu
Disvāna petaṃ nagarassa bāhiraṃ, tattheva pucchittha taṃ kāraṇatthiko.
Asitapītakhāyitavatthabhogā, paricārikā sāpi imassa natthi.
Daṭṭhumpi te dāni na taṃ labhanti, virājitatto hi janena tena.
Atthañca disvā parivārayanti, bahū mittā uggatattassa honti.
Ussāvabindūva palimpamāno, ajja suve jīvitassūparodho.
‘Atha tvaṃ kena vaṇṇena vadesi yakkha, jīva bho jīvitameva seyyo’’’ti.
Disvā ca me kāruññamahosi rāja, mā pāpadhammo nirayaṃ patāyaṃ.
Upapajjati dukkaṭakammakārī, mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ bhayānakaṃ.
Ekantadukkhaṃ kaṭukaṃ bhayānakaṃ, ekantatibbaṃ nirayaṃ patāyaṃ.
Tasmā ahaṃ santike na bhaṇāmi, mā me kato jīvitassūparodho’’.
Okāsakammaṃ sace no karosi, pucchāma taṃ no na ca kujjhitabba’’nti.
Akāmā saddheyyavacoti katvā, pucchassu maṃ kāmaṃ yathā visayha’’nti.
Disvāva taṃ nopi ce saddaheyyaṃ, kareyyāsi me yakkha niyassakamma’’nti.
Aññatthiko no ca paduṭṭhacitto, yaṃ te sutaṃ asutañcāpi dhammaṃ;
Sabbampi akkhissaṃ yathā pajānanti.
Yānaṃ idaṃ abbhutaṃ dassaneyyaṃ, kissetaṃ kammassa ayaṃ vipāko’’ti.
Gosīsamekāhaṃ pasannacitto, setaṃ gahetvā narakasmiṃ nikkhipiṃ.
Yānaṃ idaṃ abbhutaṃ dassaneyyaṃ, tasseva kammassa ayaṃ vipāko’’ti.
Yakkhiddhipattosi mahānubhāvo, naggo cāsi kissa ayaṃ vipāko’’ti.
Tasseva kammassa ayaṃ vipāko, dibbo me vaṇṇo satataṃ pabhāsati.
Tasseva kammassa ayaṃ vipāko, dibbo me gandho satataṃ pavāyati.
Khiḍḍatthiko no ca paduṭṭhacitto, tenamhi naggo kasirā ca vuttī’’ti.
Akīḷamāno pana yo karoti, kiṃ tassa kammassa vipākamāhū’’ti.
Kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ, asaṃsayaṃ te nirayaṃ upenti.
Kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ, asaṃsayaṃ te sugatiṃ upentī’’ti.
Kiṃ vāhaṃ disvā abhisaddaheyyaṃ, ko vāpi maṃ saddahāpeyya eta’’nti.
Kalyāṇapāpe ubhaye asante, siyā nu sattā sugatā duggatā vā.
Nāhesuṃ sattā sugatā duggatā vā, hīnā paṇītā ca manussaloke.
Tasmā hi sattā sugatā duggatā vā, hīnā paṇītā ca manussaloke.
Tā devatāyo paricārayanti, paccanti bālā dvayataṃ apassino.
Acchādanaṃ sayanamathannapānaṃ, tenamhi naggo kasirā ca vuttī’’ti.
Ācikkha me tvaṃ yadatthi hetu, saddhāyikaṃ hetuvaco suṇomā’’ti.
Guttindriyo saṃvutapātimokkho, sītibhūto uttamadiṭṭhipatto.
Puññassa khettaṃ araṇavihārī, devamanussānañca dakkhiṇeyyo.
Nirūpadhī sabbapapañcakhīṇo, tisso vijjā anuppatto jutimā.
Jānanti taṃ yakkhabhūtā anejaṃ, kalyāṇadhammaṃ vicarantaṃ loke.
Paṭiggahītāni ca tāni assu, mamañca passetha sannaddhadussa’’nti.
Yo majja kaṅkhaṃ vicikicchitañca, diṭṭhīvisūkāni vinodayeyyā’’ti.
Dhammiṃ kathaṃ bhāsati saccanāmo, sakasmimācerake appamatto’’ti.
Paṭiggahitāni ca tāni assu, tuvañca passemu sannaddhadussa’’nti.
Tato ca kāle upasaṅkamitvā, tattheva passāhi raho nisinna’’nti.
So taṃ nagaraṃ upasaṅkamitvā, vāsūpagacchittha sake nivesane.
Viceyya peḷāto ca yugāni aṭṭha, gāhāpayī dāsagaṇena licchavi.
Paṭikkantaṃ gocarato nivattaṃ, sītibhūtaṃ rukkhamūle nisinnaṃ.
‘‘Vesāliyaṃ licchavihaṃ bhadante, jānanti maṃ licchavi ambasakkaro.
Teneva atthena idhāgatosmi, yathā ahaṃ attamano bhaveyya’’nti.
Pattāni bhijjanti ca te nivesane, saṅghāṭiyo cāpi vidālayanti.
Etādisaṃ pabbajitā vihesaṃ, tayā kataṃ samaṇā pāpuṇanti.
Andhassa daṇḍaṃ sayamādiyāsi, etādiso kadariyo asaṃvuto tuvaṃ;
Atha tvaṃ kena vaṇṇena kimeva disvā,
Amhehi saha saṃvibhāgaṃ karosī’’ti.
Khiḍḍatthiko no ca paduṭṭhacitto, etampi me dukkaṭameva bhante.
Daharo yuvā nagganiyassa bhāgī, kiṃ su tato dukkhatarassa hoti.
Paṭigaṇha bhante vatthayugāni aṭṭha, yakkhassimā gacchantu dakkhiṇāyo’’ti.
Paṭigaṇhāmi te vatthayugāni aṭṭha, yakkhassimā gacchantu dakkhiṇāyo’’ti.
‘Paṭiggahitāni ca tāni assu, yakkhañca passetha sannaddhadussaṃ’.
Alaṅkataṃ sādhunivatthadussaṃ, parivāritaṃ yakkhamahiddhipattaṃ.
Kammañca disvāna mahāvipākaṃ, sandiṭṭhikaṃ cakkhunā sacchikatvā.
Na cāpi me kiñci adeyyamatthi, tuvañca me yakkha bahūpakāro’’ti.
Svāhaṃ karissāmi tayāva sakkhiṃ, amānuso mānusakena saddhi’’nti.
Yācāmi taṃ pañjaliko bhavitvā, icchāmi taṃ yakkha punāpi daṭṭhu’’nti.
Tvaṃ neva maṃ lacchasi dassanāya, disvā ca taṃ nopi ca ālapissaṃ.
Opānabhūto samaṇabrāhmaṇānaṃ, evaṃ mamaṃ lacchasi dassanāya.
Yato nidānaṃ akarimha sakkhiṃ, maññāmi sūlāvutakassa kāraṇā.
Sakkacca dhammāni samācaranto, mucceyya so nirayā ca tamhā;
Kammaṃ siyā aññatra vedanīyaṃ.
Sayaṃ mukhenūpanisajja puccha, so te akkhissati etamatthaṃ.
So te sutaṃ asutañcāpi dhammaṃ,
Sabbampi akkhissati yathā pajāna’’nti.
Pakkāmi so licchavīnaṃ sakāsaṃ, atha bravi parisaṃ sannisinnaṃ.
Sūlāvuto puriso luddakammo, paṇīhitadaṇḍo anusattarūpo.
Tāhaṃ mocayissāmi dāni, yathāmatiṃ anujānātu saṅgho’’ti.
Yathā pajānāsi tathā karohi, yathāmatiṃ anujānāti saṅgho’’ti.
‘Mā bhāyi sammā’ti ca taṃ avoca, tikicchakānañca upaṭṭhapesi.
Sayaṃ mukhenūpanisajja licchavi, tatheva pucchittha naṃ kāraṇatthiko.
Ettāvatā vīsatirattimattā, yato āvuto neva jīvati na mato.
Siyā nu kho kāraṇaṃ kiñcideva, yena so nirayaṃ no vajeyya.
Na tesaṃ kammānaṃ vināsamatthi, avedayitvā idha byantibhāvo’’ti.
Mucceyya so nirayā ca tamhā, kammaṃ siyā aññatra vedanīya’’nti.
Anusāsa maṃ ovada bhūripañña, yathā ahaṃ no nirayaṃ vajeyya’’nti.
Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyassu.
Amajjapo mā ca musā abhāṇī, sakena dārena ca hohi tuṭṭho;
Imañca ariyaṃ aṭṭhaṅgavarenupetaṃ, samādiyāhi kusalaṃ sukhudrayaṃ.
Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, vatthasenāsanāni ca;
Dadāhi ujubhūtesu, vippasannena cetasā.
Tappehi annapānena, sadā puññaṃ pavaḍḍhati.
Muñca tuvaṃ nirayā ca tamhā, kammaṃ siyā aññatra vedanīya’’nti.
Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyāmi.
Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho;
Imañca ariyaṃ aṭṭhaṅgavarenupetaṃ, samādiyāmi kusalaṃ sukhudrayaṃ.
Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, vatthasenāsanāni ca.
Dadāmi na vikampāmi, buddhānaṃ sāsane rato’’ti.
Saddho mudū kārakaro ca bhikkhu, saṅghañca sakkacca tadā upaṭṭhahi.
Bhikkhuñca āgamma kappitakuttamaṃ, ubhopi sāmaññaphalāni ajjhaguṃ.
Sūlāvuto aggaphalaṃ aphassayi, phalaṃ kaniṭṭhaṃ pana ambasakkaro’’ti.
Ambasakkarapetavatthu paṭhamaṃ.
2.
Serīsakapetavatthu
Yathā kathaṃ itaritarena cāpi, subhāsitaṃ tañca suṇātha sabbe.
So modamānova sake vimāne, amānuso mānuse ajjhabhāsīti.
Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, vaṅkaṃbhayā naṭṭhamanā manussā.
Aññatra paṃsūhi ca vālukāhi ca, tatāhi uṇhāhi ca dāruṇāhi ca.
Luddānamāvāsamidaṃ purāṇaṃ, bhūmippadeso abhisattarūpo.
Anupaviṭṭhā sahasā samacca, lobhā bhayā atha vā sampamūḷhā’’’ti.
Te yāmase sindhusovīrabhūmiṃ, dhanatthikā uddayaṃ patthayānā.
Etena vegena āyāma sabbe, rattiṃ maggaṃ paṭipannā vikāle.
Suduggame vaṇṇupathassa majjhe, disaṃ na jānāma pamūḷhacittā.
Tatuttariṃ jīvitamāsamānā, disvā patītā sumanā udaggā’’ti.
Nadiyo pana pabbatānañca duggā, puthuddisā gacchatha bhogahetu.
Yaṃ vo sutaṃ vā atha vāpi diṭṭhaṃ, accherakaṃ taṃ vo suṇoma tātā’’ti.
Atītamānussakameva sabbaṃ, disvā na tappāma anomavaṇṇaṃ.
Dumā cime niccaphalūpapannā, atīva gandhā surabhiṃ pavāyanti.
Masāragallā sahalohitaṅgā, thambhā ime jotirasāmayāse.
Ratanantaraṃ kañcanavedimissaṃ, tapanīyapaṭṭehi ca sādhuchannaṃ.
Daḷho ca vaggu ca susaṅgato ca, atīva nijjhānakhamo manuñño.
Murajaālambaratūriyaghuṭṭho, abhivanditosi thutivandanāya.
Acintiyo sabbaguṇūpapanno, rājā yathā vessavaṇo naḷinyā.
Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, ācikkha ko nāma tuvaṃsi yakkho’’ti.
Imaṃ padesaṃ abhipālayāmi, vacanakaro vessavaṇassa rañño’’ti.
Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, kathaṃ tayā laddhamidaṃ manuñña’’nti.
Sakehi kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ manuñña’’nti.
Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā, kathaṃ tayā laddhamidaṃ vimāna’’nti.
Natthikadiṭṭhi kadariyo pāpadhammo, ucchedavādī ca tadā ahosiṃ.
So me tadā dhammakathaṃ abhāsi, diṭṭhivisūkāni vinodayī me.
Pāṇātipātā virato ahosiṃ, loke adinnaṃ parivajjayissaṃ;
Amajjapo no ca musā abhāṇiṃ, sakena dārena ca ahosi tuṭṭho.
Teheva kammehi apāpakehi, puññehi me laddhamidaṃ vimāna’’nti.
Yahiṃ yahiṃ gacchati puññakammo, tahiṃ tahiṃ modati kāmakāmī.
Tahiṃ tahiṃ gacchati pāpakammo, na muccati duggatiyā kadācī’’ti.
Janassimassa tuyhañca kumāra, appaccayo kena nu kho ahosī’’ti.
Te sampavāyanti imaṃ vimānaṃ, divā ca ratto ca tamaṃ nihantvā.
Mānussakaṃ vassasataṃ atītaṃ, yadagge kāyamhi idhūpapanno.
Āyukkhayā puññakkhayā cavissaṃ, teneva sokena pamucchitosmī’’ti.
Ye cāpi kho ittaramupapannā, te nūna soceyyuṃ parittapuññā’’ti.
Tumhe ca kho tātā mayānuguttā, yenicchakaṃ tena paletha sotthi’’nti.
Yathāpayogā paripuṇṇacāgā, kāhāma serīsamahaṃ uḷāra’’nti.
Pāpāni kammāni vivajjayātha, dhammānuyogañca adhiṭṭhahātha.
Saddho ca cāgī ca supesalo ca, vicakkhaṇo santusito mutīmā.
Vebhūtikaṃ pesuṇaṃ no kareyya, saṇhañca vācaṃ sakhilaṃ bhaṇeyya.
So mātaraṃ pitarañcāpi jantu, dhammena poseti ariyavutti.
Mātāpitūnañca yo accayena, nekkhammapoṇo carissati brahmacariyaṃ.
So tādiso sukatakammakārī, dhamme ṭhito kinti labhetha dukkhaṃ.
Aññatra teniha bhasmī bhavetha, andhākulā vippanaṭṭhā araññe;
Taṃ khippamānena lahuṃ parena, sukho have sappurisena saṅgamo’’ti.
Mayampi naṃ daṭṭhukāmamha yakkha, yassānukampāya idhāgatosi;
Lābhā hi tassa yassa tuvaṃ pihesī’’ti.
Jānātha naṃ tumhākaṃ pesiyo so, mā kho naṃ hīḷittha supesalo so’’ti.
Mayampi naṃ pūjayissāma yakkha, sutvāna tuyhaṃ vacanaṃ uḷāra’’nti.
Sabbeva te ālambantu vimānaṃ, passantu puññānaṃ phalaṃ kadariyā’’ti.
Sabbeva te ālambiṃsu vimānaṃ, masakkasāraṃ viya vāsavassa.
Pāṇātipātā paṭiviratā ahesuṃ, loke adinnaṃ parivajjayiṃsu;
Amajjapā no ca musā bhaṇiṃsu, sakena dārena ca ahesuṃ tuṭṭhā.
Pakkāmi sattho anumodamāno, yakkhiddhiyā anumato punappunaṃ.
Yathāpayogā paripuṇṇalābhā, paccāgamuṃ pāṭaliputtamakkhataṃ.
Ānandī vittā sumanā patītā, akaṃsu serīsamahaṃ uḷāraṃ;
Serīsakaṃ te pariveṇaṃ māpayiṃsu.
Ekassa atthāya upāsakassa, sabbeva sattā sukhitā ahesunti.
Serīsakapetavatthu dutiyaṃ.
Bhāṇavāraṃ tatiyaṃ niṭṭhitaṃ.
3.
Nandakapetavatthu
Moriyānaṃ upaṭṭhānaṃ gantvā, suraṭṭhaṃ punarāgamā.
Addasa maggaṃ ramaṇīyaṃ, petānaṃ taṃ vaṇṇupathaṃ.
‘‘Ayaṃ maggo ramaṇīyo, khemo sovatthiko sivo;
Iminā sārathi yāma, suraṭṭhānaṃ santike ito’’.
Ubbiggarūpo puriso, soraṭṭhaṃ etadabravi.
Purato dissati maggo, pacchato ca na dissati.
Amānuso vāyati gandho, ghoso suyyati dāruṇo’’.
‘‘Kummaggaṃ paṭipannamhā, bhiṃsanaṃ lomahaṃsanaṃ;
Purato dissati maggo, pacchato ca na dissati.
Amānuso vāyati gandho, ghoso suyyati dāruṇo’’.
Addasa nigrodhaṃ ramaṇīyaṃ, pādapaṃ chāyāsampannaṃ;
Nīlabbhavaṇṇasadisaṃ, meghavaṇṇasirīnibhaṃ.
Nīlabbhavaṇṇasadiso, meghavaṇṇasirīnibho’’.
Nīlabbhavaṇṇasadiso, meghavaṇṇasirīnibho’’.
Nīlabbhavaṇṇasadiso, meghavaṇṇasirīnibho.
Nisīdi rukkhamūlasmiṃ, sāmacco saparijjano;
Pūraṃ pānīyasarakaṃ, pūve vitte ca addasa.
Upasaṅkamitvā rājānaṃ, soraṭṭhaṃ etadabravi.
Pivatu devo pānīyaṃ, pūve khāda arindama’’.
Pūve khāditvā pitvā ca, soraṭṭho etadabravi.
Ajānantā taṃ pucchāma, kathaṃ jānemu taṃ maya’’nti.
Peto ahaṃ mahārāja, suraṭṭhā idha māgato’’ti.
Kena te brahmacariyena, ānubhāvo ayaṃ tavā’’ti.
Amaccā pārisajjā ca, brāhmaṇo ca purohito.
Micchādiṭṭhi ca dussīlo, kadariyo paribhāsako.
Aññesaṃ dadamānānaṃ, antarāyakaro ahaṃ.
Natthi ācariyo nāma, adantaṃ ko damessati.
Natthi balaṃ vīriyaṃ vā, kuto uṭṭhānaporisaṃ.
Laddheyyaṃ labhate macco, niyatipariṇāmajaṃ.
Natthi dinnaṃ natthi hutaṃ, sunihitaṃ na vijjati.
Na koci kañci hanati, sattannaṃ vivaramantare.
Yojanānaṃ sataṃ pañca, ko jīvaṃ chettumarahati.
Evameva ca so jīvo, nibbeṭhento palāyati.
Evameva ca so jīvo, aññaṃ bondiṃ pavisati.
Evameva ca so jīvo, aññaṃ bondiṃ pavisati.
Ye bālā ye ca paṇḍitā, saṃsāraṃ khepayitvāna;
Dukkhassantaṃ karissare.
Jino sabbaṃ pajānāti’, sammūḷhā itarā pajā.
Micchādiṭṭhi ca dussīlo, kadariyo paribhāsako.
Ekantakaṭukaṃ ghoraṃ, nirayaṃ papatissahaṃ.
Ayopākārapariyantaṃ, ayasā paṭikujjitaṃ.
Samantā yojanasataṃ, pharitvā tiṭṭhati sabbadā.
Lakkho eso mahārāja, satabhāgavassakoṭiyo.
Micchādiṭṭhī ca dussīlā, ye ca ariyūpavādino.
Phalaṃ pāpassa kammassa, tasmā socāmahaṃ bhusaṃ.
Dhītā mayhaṃ mahārāja, uttarā bhaddamatthu te.
Saññatā saṃvibhāgī ca, vadaññū vītamaccharā.
Upāsikā sakyamunino, sambuddhassa sirīmato.
Okkhittacakkhu satimā, guttadvāro susaṃvuto.
‘Tamaddasa mahārāja, uttarā bhaddamatthu te’.
‘Pitā me kālaṅkato, bhante tassetaṃ upakappatu’.
Bhuñjāmi kāmakāmīhaṃ, rājā vessavaṇo yathā.
Sadevakassa lokassa, buddho aggo pavuccati;
Taṃ buddhaṃ saraṇaṃ gaccha, saputtadāro arindama.
Taṃ dhammaṃ saraṇaṃ gaccha, saputtadāro arindama.
Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito;
Taṃ saṅghaṃ saraṇaṃ gaccha, saputtadāro arindama.
Amajjapo mā ca musā abhāṇī, sakena dārena ca hohi tuṭṭho’’ti.
Karomi tuyhaṃ vacanaṃ, tvaṃsi ācariyo mama.
Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ.
Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho.
Vamāmi pāpikaṃ diṭṭhiṃ, buddhānaṃ sāsane rato’’.
Namo bhagavato katvā, pāmokkho rathamāruhīti.
Nandakapetavatthu tatiyaṃ.
4.
Revatīpetavatthu
Nessāma taṃ yattha thunanti duggatā, samappitā nerayikā dukhenā’’ti.
Paccekabāhāsu gahetvā revataṃ, pakkāmayuṃ devagaṇassa santike.
Kassetamākiṇṇajanaṃ vimānaṃ, suriyassa raṃsīriva jotamānaṃ.
Taṃ dissati suriyasamānavaṇṇaṃ, ko modati saggapatto vimāne’’ti.
Tassetamākiṇṇajanaṃ vimānaṃ, suriyassa raṃsīriva jotamānaṃ.
Taṃ dissati suriyasamānavaṇṇaṃ, so modati saggapatto vimāne’’ti.
Bhattu vimāne ramissāmi dānahaṃ, na patthaye nirayadassanāyā’’ti.
Na hi maccharī rosako pāpadhammo, saggūpagānaṃ labhati sahabyata’’nti.
Duggandhaṃ kimidaṃ mīḷhaṃ, kimetaṃ upavāyatī’’ti.
Yattha vassasahassāni, tuvaṃ paccasi revate’’ti.
Kena saṃsavako laddho, gambhīro sataporiso’’ti.
Musāvādena vañcesi, taṃ pāpaṃ pakataṃ tayā.
Tattha vassasahassāni, tuvaṃ paccasi revate.
Athopi kākoḷagaṇā samecca, saṅgamma khādanti viphandamāna’’nti.
Dānena samacariyāya, saṃyamena damena ca;
Yaṃ katvā sukhitā honti, na ca pacchānutappare’’ti.
Sayaṃ katānaṃ kammānaṃ, vipākaṃ anubhossasī’’ti.
‘Nikkhittadaṇḍesu dadātha dānaṃ, acchādanaṃ seyya mathannapānaṃ;
Na hi maccharī rosako pāpadhammo, saggūpagānaṃ labhati sahabyataṃ’.
Vadaññū sīlasampannā, kāhāmi kusalaṃ bahuṃ;
Dānena samacariyāya, saṃyamena damena ca.
Papañca udapānañca, vippasannena cetasā.
Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.
Na ca dāne pamajjissaṃ, sāmaṃ diṭṭhamidaṃ mayā’’ti.
Khipiṃsu niraye ghore, uddhaṃpādaṃ avaṃsiraṃ.
Vitathena ca sāmikaṃ vañcayitvā, paccāmahaṃ niraye ghorarūpe’’ti.
Revatīpetavatthu catutthaṃ.
5.
Ucchupetavatthu
Taṃ dāni me na paribhogameti, ācikkha bhante kissa ayaṃ vipāko.
Svāhaṃ chinnathāmo kapaṇo lālapāmi, kissa kammassa ayaṃ vipāko.
Rudato ca me assukā niggalanti, ācikkha bhante kissa ayaṃ vipāko.
Pucchāmi taṃ etamatthaṃ bhadante, kathaṃ nu ucchuparibhogaṃ labheyya’’nti.
Ahañca taṃ etamatthaṃ vadāmi, sutvāna tvaṃ etamatthaṃ vijāna.
So ca taṃ paccāsanto kathesi, tassa tuvaṃ na kiñci ālapittha.
Tassa tuvaṃ piṭṭhito ucchuṃ adāsi, tassetaṃ kammassa ayaṃ vipāko.
Teneva tvaṃ attamano bhavissasi, haṭṭho cudaggo ca pamodito cā’’ti.
Teneva so attamano ahosi, haṭṭho cudaggo ca pamodito cāti.
Ucchupetavatthu pañcamaṃ.
6.
Kumārapetavatthu
Tattha āsuṃ dve kumārā, rājaputtāti me sutaṃ.
Paccuppannasukhe giddhā, na te passiṃsunāgataṃ.
Tedha ghosentyadissantā, pubbe dukkaṭamattano.
Nāsakkhimhā ca attānaṃ, parittaṃ kātuṃ sukhāvahaṃ.
Upapannā pettivisayaṃ, khuppipāsasamappitā.
Bhamanti khuppipāsāya, manussā unnatonatā.
Pahāya issaramadaṃ, bhave saggagato naro;
Kāyassa bhedā sappañño, saggaṃ so upapajjatī’’ti.
Kumārapetavatthu chaṭṭhaṃ.
7.
Rājaputtapetavatthu
Rūpe sadde rase gandhe, phoṭṭhabbe ca manorame.
Uyyāne paricaritvā, pavisanto giribbajaṃ.
Appicchaṃ hirisampannaṃ, uñche pattagate rataṃ.
Tassa pattaṃ gahetvāna, uccaṃ paggayha khattiyo.
‘‘Rañño kitavassāhaṃ putto, kiṃ maṃ bhikkhu karissasi’’.
Yaṃ rājaputto vedesi, nirayamhi samappito.
Bhusaṃ dukkhaṃ nigacchittho, niraye katakibbiso.
Uddhaṃpādo ṭhito ceva, ciraṃ bālo apaccatha.
Bhusaṃ dukkhaṃ nigacchittho, niraye katakibbiso.
Paccanti pāpakammantā, isimāsajja subbataṃ.
Khuppipāsahato nāma, peto āsi tato cuto.
Pahāya issaramadaṃ, nivātamanuvattaye.
Kāyassa bhedā sappañño, saggaṃ so upapajjatīti.
Rājaputtapetavatthu sattamaṃ.
8.
Gūthakhādakapetavatthu
Nissaṃsayaṃ pāpakammanto, kiṃ nu saddahase tuva’’nti.
Pāpakammaṃ karitvāna, petalokaṃ ito gato’’.
Kissa kammavipākena, idaṃ dukkhaṃ nigacchasī’’ti.
Ajjhosito mayhaṃ ghare, kadariyo paribhāsako.
Tassa kammavipākena, petalokaṃ ito gato’’ti.
Kāyassa bhedā duppañño, kiṃ nu pecca gatiṃ gato’’ti.
So ca paravisayaṃ patto, mameva paricārako.
Ahañca kho yaṃ hadāmi, etaṃ so upajīvatī’’ti.
Gūthakhādakapetavatthu aṭṭhamaṃ.
9.
Gūthakhādakapetivatthu
Nissaṃsayaṃ pāpakammantā, kiṃ nu saddahase tuva’’nti.
Pāpakammaṃ karitvāna, petalokaṃ ito gatā’’ti.
Kissa kammavipākena, idaṃ dukkhaṃ nigacchasī’’ti.
Ajjhosito mayhaṃ ghare, kadariyo paribhāsako.
Tassa kammavipākena, petalokaṃ ito gatā’’ti.
Kāyassa bhedā duppañño, kiṃ nu pecca gatiṃ gato’’ti.
So ca paravisayaṃ patto, mameva paricārako.
Ahañca kho yaṃ hadāmi, etaṃ so upajīvatī’’ti.
Gūthakhādakapetivatthu navamaṃ.
10.
Gaṇapetavatthu
Upphāsulikā kisikā, ke nu tumhettha mārisā’’ti.
Pāpakammaṃ karitvāna, petalokaṃ ito gatā’’ti.
Kissa kammavipākena, petalokaṃ ito gatā’’ti.
Santesu deyyadhammesu, dīpaṃ nākamha attano.
Chāyaṃ upema uṇhesu, ātapo parivattati.
Etañca bhante arahāma, aññañca pāpakaṃ tato.
Aladdhāva nivattāma, aho no appapuññatā.
Uttānā paṭikirāma, avakujjā patāmase.
Uraṃ sīsañca ghaṭṭema, aho no appapuññatā.
Santesu deyyadhammesu, dīpaṃ nākamha attano.
Vadaññū sīlasampannā, kāhāma kusalaṃ bahu’’nti.
Gaṇapetavatthu dasamaṃ.
11.
Pāṭaliputtapetavatthu
Petā asurā athavāpi mānusā devā; Sayamaddasa kammavipākamattano,
Nessāmi taṃ pāṭaliputtamakkhataṃ; Tattha gantvā kusalaṃ karohi kammaṃ’’.
Karomi tuyhaṃ vacanaṃ, tvaṃsi ācariyo mama.
Sayamaddasaṃ kammavipākamattano, kāhāmi puññāni anappakānī’’ti.
Pāṭaliputtapetavatthu ekādasamaṃ.
12.
Ambavanapetavatthu
Supupphitā bhamaragaṇānukiṇṇā, kathaṃ tayā laddhā ayaṃ manuññā.
Supupphitaṃ bhamaragaṇānukiṇṇaṃ, kathaṃ tayā laddhamidaṃ vimānaṃ’’.
Dhītāya dinnadānena, tena me idha labbhati’’.
Dāsī ahaṃ ayyakulesu hutvā, suṇisā homi agārassa issarā’’ti.
Ambavanapetavatthu dvādasamaṃ.
13.
Akkharukkhapetavatthu
Ubhayaṃ tena dānena gacchati, jāgaratha māpamajjathā’’ti.
Akkharukkhapetavatthu terasamaṃ.
14.
Bhogasaṃharapetavatthu
Te aññe paribhuñjanti, mayaṃ dukkhassa bhāginī’’ti.
Bhogasaṃharapetavatthu cuddasamaṃ.
15.
Seṭṭhiputtapetavatthu
Niraye paccamānānaṃ, kadā anto bhavissati’’.
Tathā hi pakataṃ pāpaṃ, tuyhaṃ mayhañca mārisā.
Santesu deyyadhammesu, dīpaṃ nākamha attano.
Vadaññū sīlasampanno, kāhāmi kusalaṃ bahu’’nti.
Seṭṭhiputtapetavatthu pannarasamaṃ.
16.
Saṭṭhikūṭapetavatthu
Nissaṃsayaṃ pāpakammanto, kiṃ nu saddāyase tuva’’nti.
Pāpakammaṃ karitvāna, petalokaṃ ito gato.
Sīse mayhaṃ nipatanti, te bhindanti ca matthaka’’nti.
Kissa kammavipākena, idaṃ dukkhaṃ nigacchasi.
Sīse tuyhaṃ nipatanti, te bhindanti ca matthaka’’nti.
Nisinnaṃ rukkhamūlasmiṃ, jhāyantaṃ akutobhayaṃ.
Tassa kammavipākena, idaṃ dukkhaṃ nigacchisaṃ.
Sīse mayhaṃ nipatanti, te bhindanti ca matthaka’’nti.
Sīse tuyhaṃ nipatanti, te bhindanti ca matthaka’’nti.
Saṭṭhikūṭapetavatthu soḷasamaṃ.
Mahāvaggo catuttho niṭṭhito.
Tassuddānaṃ -
Dve kumārā duve gūthā, gaṇapāṭaliambavanaṃ.
Iti soḷasavatthūni, vaggo tena pavuccati.
Atha vagguddānaṃ -
Vatthūni ekapaññāsaṃ, catudhā bhāṇavārato.
Petavatthupāḷi niṭṭhitā.