Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
Khuddakanikāye
Itivuttakapāḷi
1.
Ekakanipāto
1.
Paṭhamavaggo
1.
Lobhasuttaṃ
1.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Lobhaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Taṃ lobhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;
Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.
2.
Dosasuttaṃ
2.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Dosaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Taṃ dosaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;
Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.
3.
Mohasuttaṃ
3.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Mohaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Taṃ mohaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;
Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.
4.
Kodhasuttaṃ
4.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Kodhaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Taṃ kodhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;
Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.
5.
Makkhasuttaṃ
5.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Makkhaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Taṃ makkhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;
Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.
6.
Mānasuttaṃ
6.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Ekadhammaṃ, bhikkhave, pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāya. Katamaṃ ekadhammaṃ? Mānaṃ, bhikkhave, ekadhammaṃ pajahatha; ahaṃ vo pāṭibhogo anāgāmitāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Taṃ mānaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;
Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.
7.
Sabbapariññāsuttaṃ
7.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Sabbaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Sabbañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Sa ve sabbapariññā so, sabbadukkhamupaccagā’’ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.
8.
Mānapariññāsuttaṃ
8.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Mānaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Mānañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Mānaṃ aparijānantā, āgantāro punabbhavaṃ.
Te mānaganthābhibhuno, sabbadukkhamupaccagu’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.
9.
Lobhapariññāsuttaṃ
9.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Lobhaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Lobhañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Taṃ lobhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;
Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.
10.
Dosapariññāsuttaṃ
10.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Dosaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Dosañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Taṃ dosaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;
Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.
Paṭhamo vaggo niṭṭhito.
Tassuddānaṃ -
Mānato rāgadosā puna dve, pakāsitā vaggamāhu paṭhamanti.
2.
Dutiyavaggo
1.
Mohapariññāsuttaṃ
11.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Mohaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Mohañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Taṃ mohaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;
Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.
2.
Kodhapariññāsuttaṃ
12.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Kodhaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Kodhañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Taṃ kodhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;
Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.
3.Makkhapariññāsuttaṃ
13.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Makkhaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ tattha cittaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Makkhañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ tattha cittaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Taṃ makkhaṃ sammadaññāya, pajahanti vipassino;
Pahāya na punāyanti, imaṃ lokaṃ kudācana’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.
4.
Avijjānīvaraṇasuttaṃ
14.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekanīvaraṇampi samanupassāmi yena nīvaraṇena nivutā pajā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsaranti yathayidaṃ, bhikkhave, avijjānīvaraṇaṃ. Avijjānīvaraṇena hi, bhikkhave, nivutā pajā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsarantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Saṃsaranti ahorattaṃ, yathā mohena āvutā.
Na te puna saṃsaranti, hetu tesaṃ na vijjatī’’ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.
5.
Taṇhāsaṃyojanasuttaṃ
15.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekasaṃyojanampi samanupassāmi yena saṃyojanena saṃyuttā sattā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsaranti yathayidaṃ, bhikkhave, taṇhāsaṃyojanaṃ. Taṇhāsaṃyojanena hi, bhikkhave, saṃyuttā sattā dīgharattaṃ sandhāvanti saṃsarantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattati.
Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.
6.
Paṭhamasekhasuttaṃ
16.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Sekhassa, bhikkhave, bhikkhuno appattamānasassa anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānassa viharato ajjhattikaṃ aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ bahūpakāraṃ yathayidaṃ, bhikkhave, yoniso manasikāro. Yoniso, bhikkhave, bhikkhu manasi karonto akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāvetī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Natthañño evaṃ bahukāro, uttamatthassa pattiyā;
Yoniso padahaṃ bhikkhu, khayaṃ dukkhassa pāpuṇe’’ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.
7.
Dutiyasekhasuttaṃ
17.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Sekhassa, bhikkhave, bhikkhuno appattamānasassa anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānassa viharato bāhiraṃ aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ bahūpakāraṃ yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamitto, bhikkhave, bhikkhu akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāvetī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Karaṃ mittānaṃ vacanaṃ, sampajāno patissato;
Pāpuṇe anupubbena, sabbasaṃyojanakkhaya’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.
8.
Saṅghabhedasuttaṃ
18.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Ekadhammo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Katamo ekadhammo? Saṅghabhedo. Saṅghe kho pana, bhikkhave, bhinne aññamaññaṃ bhaṇḍanāni ceva honti, aññamaññaṃ paribhāsā ca honti, aññamaññaṃ parikkhepā ca honti, aññamaññaṃ pariccajanā ca honti. Tattha appasannā ceva nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hotī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Vaggārāmo adhammaṭṭho, yogakkhemā padhaṃsati;
Saṅghaṃ samaggaṃ bhetvāna, kappaṃ nirayamhi paccatī’’ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Aṭṭhamaṃ.
9.
Saṅghasāmaggīsuttaṃ
19.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Ekadhammo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamo ekadhammo? Saṅghasāmaggī. Saṅghe kho pana, bhikkhave, samagge na ceva aññamaññaṃ bhaṇḍanāni honti, na ca aññamaññaṃ paribhāsā honti, na ca aññamaññaṃ parikkhepā honti, na ca aññamaññaṃ pariccajanā honti. Tattha appasannā ceva pasīdanti, pasannānañca bhiyyobhāvo hotī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Samaggarato dhammaṭṭho, yogakkhemā na dhaṃsati;
Saṅghaṃ samaggaṃ katvāna, kappaṃ saggamhi modatī’’ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.
10.
Paduṭṭhacittasuttaṃ
20.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ paduṭṭhacittaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi - ‘imamhi cāyaṃ samaye puggalo kālaṅkareyya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’. Taṃ kissa hetu? Cittaṃ hissa, bhikkhave, paduṭṭhaṃ. Cetopadosahetu kho pana, bhikkhave, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Etamatthañca byākāsi, buddho bhikkhūna santike.
Nirayaṃ upapajjeyya, cittaṃ hissa padūsitaṃ.
Cetopadosahetu hi, sattā gacchanti duggati’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dasamaṃ.
Dutiyo vaggo niṭṭhito.
Tassuddānaṃ -
Bhedo sāmaggipuggalo, vaggamāhu dutiyanti vuccatīti.
3.
Tatiyavaggo
1.
Pasannacittasuttaṃ
21.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ pasannacittaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi - ‘imamhi cāyaṃ samaye puggalo kālaṃ kareyya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’. Taṃ kissa hetu? Cittaṃ hissa, bhikkhave, pasannaṃ. Cetopasādahetu kho pana, bhikkhave, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Etamatthañca byākāsi, buddho bhikkhūna santike.
Sugatiṃ upapajjeyya, cittaṃ hissa pasāditaṃ.
Cetopasādahetu hi, sattā gacchanti suggati’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.
2.
Mettasuttaṃ
22.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Mā, bhikkhave, puññānaṃ bhāyittha. Sukhassetaṃ, bhikkhave, adhivacanaṃ iṭṭhassa kantassa piyassa manāpassa yadidaṃ puññāni. Abhijānāmi kho panāhaṃ, bhikkhave, dīgharattaṃ katānaṃ puññānaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ piyaṃ manāpaṃ vipākaṃ paccanubhūtaṃ. Satta vassāni mettacittaṃ bhāvetvā satta saṃvaṭṭavivaṭṭakappe nayimaṃ lokaṃ punarāgamāsiṃ. Saṃvaṭṭamāne sudaṃ, bhikkhave, kappe ābhassarūpago homi; vivaṭṭamāne kappe suññaṃ brahmavimānaṃ upapajjāmi.
‘‘Tatra sudaṃ, bhikkhave, brahmā homi mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī. Chattiṃsakkhattuṃ kho panāhaṃ, bhikkhave, sakko ahosiṃ devānamindo; anekasatakkhattuṃ rājā ahosiṃ cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato. Ko pana vādo padesarajjassa!
‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi - ‘kissa nu kho me idaṃ kammassa phalaṃ, kissa kammassa vipāko, yenāhaṃ etarahi evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi - ‘tiṇṇaṃ kho me idaṃ kammānaṃ phalaṃ, tiṇṇaṃ kammānaṃ vipāko, yenāhaṃ etarahi evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvoti, seyyathidaṃ - dānassa, damassa, saññamassā’’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Dānañca samacariyañca, mettacittañca bhāvaye.
Abyāpajjhaṃ sukhaṃ lokaṃ, paṇḍito upapajjatī’’ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Dutiyaṃ.
3.
Ubhayatthasuttaṃ
23.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bhāvito bahulīkato ubho atthe samadhigayha tiṭṭhati - diṭṭhadhammikañceva atthaṃ samparāyikañca. Katamo ekadhammo? Appamādo kusalesu dhammesu. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato ubho atthe samadhigayha tiṭṭhati - diṭṭhadhammikañceva atthaṃ samparāyikañcā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Appamatto ubho atthe, adhigaṇhāti paṇḍito.
Atthābhisamayā dhīro, paṇḍitoti pavuccatī’’ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Tatiyaṃ.
4.
Aṭṭhipuñjasuttaṃ
24.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Ekapuggalassa, bhikkhave, kappaṃ sandhāvato saṃsarato siyā evaṃ mahā aṭṭhikaṅkalo aṭṭhipuñjo aṭṭhirāsi yathāyaṃ vepullo pabbatoः sace saṃhārako assa, sambhatañca na vinasseyyā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Siyā pabbatasamo rāsi, iti vuttaṃ mahesinā.
Uttaro gijjhakūṭassa, magadhānaṃ giribbaje.
Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;
Ariyañcaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.
Dukkhassantakaro hoti, sabbasaṃyojanakkhayā’’ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Catutthaṃ.
5.
Musāvādasuttaṃ
25.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Ekadhammaṃ atītassa, bhikkhave, purisapuggalassa nāhaṃ tassa kiñci pāpakammaṃ akaraṇīyanti vadāmi. Katamaṃ ekadhammaṃ? Yadidaṃ bhikkhave, sampajānamusāvādo’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Vitiṇṇaparalokassa, natthi pāpaṃ akāriya’’nti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Pañcamaṃ.
6.
Dānasuttaṃ
26.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Evañce, bhikkhave, sattā jāneyyuṃ dānasaṃvibhāgassa vipākaṃ yathāhaṃ jānāmi, na adatvā bhuñjeyyuṃ, na ca nesaṃ maccheramalaṃ cittaṃ pariyādāya tiṭṭheyya. Yopi nesaṃ assa carimo ālopo carimaṃ kabaḷaṃ, tatopi na asaṃvibhajitvā bhuñjeyyuṃ, sace nesaṃ paṭiggāhakā assu. Yasmā ca kho, bhikkhave, sattā na evaṃ jānanti dānasaṃvibhāgassa vipākaṃ yathāhaṃ jānāmi, tasmā adatvā bhuñjanti, maccheramalañca nesaṃ cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Vipākaṃ saṃvibhāgassa, yathā hoti mahapphalaṃ.
Dajjuṃ kālena ariyesu, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
Ito cutā manussattā, saggaṃ gacchanti dāyakā.
Vipākaṃ saṃvibhāgassa, anubhonti amaccharā’’ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Chaṭṭhaṃ.
7.
Mettābhāvanāsuttaṃ
27.
Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ -
‘‘Yāni kānici, bhikkhave, opadhikāni puññakiriyavatthūni sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ. Mettāyeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati ca.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci tārakarūpānaṃ pabhā sabbā tā candiyā pabhāya kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, candapabhāyeva tā adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave, yāni kānici opadhikāni puññakiriyavatthūni sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, mettāyeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati ca.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, vassānaṃ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave, yāni kānici opadhikāni puññakiriyavatthūni sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, mettāyeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati ca.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṃ osadhitārakā bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave, yāni kānici opadhikāni puññakiriyavatthūni sabbāni tāni mettāya cetovimuttiyā kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, mettāyeva tāni cetovimutti adhiggahetvā bhāsate ca tapate ca virocati cā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati -
Tanū saṃyojanā honti, passato upadhikkhayaṃ.
Sabbe ca pāṇe manasānukampaṃ, pahūtamariyo pakaroti puññaṃ.
Assamedhaṃ purisamedhaṃ, sammāpāsaṃ vājapeyyaṃ niraggaḷaṃ.
Candappabhā tāragaṇāva sabbe.
Mettaṃso sabbabhūtesu, veraṃ tassa na kenacī’’ti.
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Sattamaṃ.
Tatiyo vaggo niṭṭhito.
Tassuddānaṃ -
Sampajānamusāvādo, dānañca mettabhāvanā.
Ekadhammesu suttantā, sattavīsatisaṅgahāti.
Ekakanipāto niṭṭhito.