49.
Paṃsukūlavaggo
1.
Paṃsukūlasaññakattheraapadānaṃ
1.
Paṃsukūlaṃ ṭhapetvāna, vihāraṃ pāvisī jino.
2.
Maṇḍalaggaṃ gahetvāna, kānanaṃ pāvisiṃ ahaṃ.
3.
Cāpaṃ tattheva nikkhippa, sire katvāna añjaliṃ.
4.
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, paṃsukūlaṃ avandahaṃ.
5.
Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ.
6.
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
7.
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
8.
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlasaññako thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Paṃsukūlasaññakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2.
Buddhasaññakattheraapadānaṃ
9.
Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe.
10.
Tesāhaṃ mante vācemi, rattindivamatandito.
11.
Tamandhakāraṃ nāsetvā, ñāṇālokaṃ pavattayi.
12.
Sutvāna te etamatthaṃ, ārocesuṃ mamaṃ tadā.
13.
Tassānuvattati jano, lābho amhaṃ na vijjati.
Yaṃnūnāhaṃ buddhaseṭṭhaṃ, passeyyaṃ lokanāyakaṃ.
15.
Assamā abhinikkhamma, sisse āmantayiṃ ahaṃ.
Vāyasānaṃ yathā khīraṃ, dullabho lokanāyako.
17.
Ubhosu vijjamānesu, savanañca sudullabhaṃ.
18.
Etha sabbe gamissāma, sammāsambuddhasantikaṃ.
19.
Te jaṭā bhārabharitā, nikkhamuṃ vipinā tadā.
20.
Āsattidosarahitā, asambhītāva kesarī.
21.
Uñchāya caramānā te, buddhaseṭṭhamupāgamuṃ.
22.
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
23.
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
24.
25.
26.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Buddhasaññakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3.
Bhisadāyakattheraapadānaṃ
27.
Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā.
28.
Rattambaradharo buddho, gacchati anilañjase.
29.
Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.
Madhuṃ bhisehi savati, khīraṃ sappiṃ muḷālibhi.
31.
Tato kāruṇiko satthā, oruhitvā mahāyaso.
32.
Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ.
33.
Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’.
34.
Bhikkhamādāya sambuddho, ambarenāgamā jino.
35.
Bhisaṃ rukkhe lagetvāna, mama dānamanussariṃ.
36.
Ākāso abhinādittha, asaniyā phalantiyā.
37.
Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahuṃ.
38.
Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramiṃ ahaṃ.
39.
Sāyapātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
40.
Bhoge me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
41.
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
42.
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
43.
44.
45.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisadāyako thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Bhisadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4.
Ñāṇathavikattheraapadānaṃ
46.
Uttamatthaṃ gavesanto, vasāmi vipine tadā.
47.
Anvesanto ācariyaṃ, vasāmi ekako ahaṃ.
48.
Catusaccaṃ pakāseti, uddharanto mahājanaṃ.
49.
Aṭṭhavasse atikkante, assosiṃ lokanāyakaṃ.
50.
Khāribhāraṃ gahetvāna, nikkhamiṃ vipinā ahaṃ.
51.
Anupubbena candavatiṃ, tadāhaṃ upasaṅkamiṃ.
52.
Uddharanto bahū satte, deseti amataṃ padaṃ.
53.
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
54.
Parāyano patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo.
Ekavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.
55.
Natthañño tārako loke, tavuttaritaro mune.
56.
Natveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave.
57.
Natveva tava paññāya, pamāṇamatthi cakkhuma.
58.
Natveva tava sabbaññu, sīlaṃ sakkā pametave.
59.
Parimeyyāni etāni, appameyyosi cakkhuma’.
60.
Añjaliṃ paggahetvāna, tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā.
61.
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
62.
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
63.
Sahassakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati.
64.
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
65.
Anūnamanasaṅkappo, tikkhapañño bhavissati’.
66.
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
67.
Jātiyā sattavassena, arahattaṃ phusissati.
68.
Etthantare na jānāmi, cetanaṃ amanoramaṃ.
69.
Bhoge me ūnatā natthi, phalaṃ ñāṇassa thomane.
70.
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
71.
Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ ñāṇassa thomane.
72.
73.
74.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇathaviko thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Ñāṇathavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5.
Candanamāliyattheraapadānaṃ
75.
Asītikoṭiyo hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
76.
Vacīduccaritaṃ hitvā, nadīkūle vasāmahaṃ.
77.
Nāhaṃ jānāmi buddhoti, akāsiṃ paṭisantharaṃ.
78.
‘Devatānusi gandhabbo, adu sakko purindado.
79.
Virocesi disā sabbā, udayaṃ sūriyo yathā.
80.
Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ;
Nāmagottaṃ pavedehi, saṃsayaṃ apanehi me’.
81.
Brahmabhāvo ca me natthi, etesaṃ uttamo ahaṃ.
82.
Sabbe kilese jhāpetvā, patto sambodhimuttamaṃ’.
83.
‘Yadi buddhoti sabbaññū, nisīda tvaṃ mahāmune.
84.
‘‘Pattharitvā jinacammaṃ, adāsi satthuno ahaṃ.
85.
Khippaṃ pabbatamāruyha, ambassa phalamaggahiṃ.
86.
Khippaṃ paggayha taṃ sabbaṃ, upetvā lokanāyakaṃ.
87.
Candanaṃ anulimpitvā, avandiṃ satthuno ahaṃ.
88.
Ajinamhi nisīditvā, sumedho lokanāyako.
89.
‘Iminā phaladānena, gandhamālehi cūbhayaṃ.
90.
Anūnamanasaṅkappo, vasavattī bhavissati.
91.
Bhavissati cakkavattī, cāturanto mahiddhiko.
92.
Hessati sabbasovaṇṇaṃ, nānāratanabhūsitaṃ.
93.
Sabbattha pūjito hutvā, devatte atha mānuse.
94.
Agārā abhinikkhamma, anagārī bhavissati;
Abhiññāpāragū hutvā, nibbāyissatināsavo’.
95.
Mama nijjhāyamānassa, pakkāmi anilañjase.
96.
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
97.
Bhoge me ūnatā natthi, yamhi gabbhe vasāmahaṃ.
98.
Mātuyā mama chandena, nibbattati yadicchakaṃ.
99.
Oropitamhi kesamhi, arahattamapāpuṇiṃ.
100.
Tiṃsakappasahassamhi, mama kammamanussariṃ.
101.
Tava sāsanamāgamma, pattomhi acalaṃ padaṃ.
102.
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
103.
104.
105.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā candanamāliyo thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Candanamāliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6.
Dhātupūjakattheraapadānaṃ
106.
Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ.
107.
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ.
108.
109.
110.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhātupūjako thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Dhātupūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7.
Pulinuppādakattheraapadānaṃ
111.
Tattha me caṅkamo āsi, amanussehi māpito.
112.
Uttamatthaṃ gavesanto, vipinā nikkhamiṃ tadā.
113.
Sakakammābhipasutā, vasanti vipine tadā.
114.
Nānāpupphaṃ samānetvā, taṃ cetiyamapūjayiṃ.
115.
Sabbe sissā samāgantvā, etamatthaṃ pucchiṃsu maṃ.
116.
Mayampi ñātumicchāma, puṭṭho ācikkha no tuvaṃ’.
117.
Te kho ahaṃ namassāmi, buddhaseṭṭhe mahāyase’.
118.
Kathaṃvaṇṇā kathaṃsīlā, kīdisā te mahāyasā’.
Nettā gopakhumā tesaṃ, jiñjukā phalasannibhā.
120.
Na tesaṃ jāṇu nadati, sandhisaddo na suyyati.
121.
Paṭhamaṃ dakkhiṇaṃ pādaṃ, buddhānaṃ esa dhammatā.
122.
Nevukkaṃsenti attānaṃ, no ca vambhenti pāṇinaṃ.
123.
Anattukkaṃsakā buddhā, buddhānaṃ esa dhammatā.
124.
Chappakāraṃ pakampenti, kevalaṃ vasudhaṃ imaṃ.
125.
Pavassati mahāmegho, buddhānaṃ esa dhammatā.
126.
Vaṇṇato anatikkantā, appameyyā tathāgatā’.
127.
Tathā ca paṭipajjiṃsu, yathāsatti yathābalaṃ’.
128.
Saddahantā mama vākyaṃ, buddhasakkatamānasā.
129.
Uppajji mātukucchimhi, dasasahassi kampatha.
130.
Sabbe sissā samāgantvā, āgacchuṃ mama santike.
131.
Susumārova saḷati, kiṃ vipāko bhavissati.
132.
So dāni bhagavā satthā, mātukucchimupāgami.
133.
Uyyojetvā sake sisse, pallaṅkamābhujiṃ ahaṃ.
134.
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
135.
Kaḷevarañca me gayha, citakaṃ abhiropayuṃ.
136.
Sokasallaparetā te, vikkandiṃsu samāgatā.
137.
‘Ahaṃ ācariyo tumhaṃ, mā socittha sumedhasā.
138.
Mā vo pamattā ahuttha, khaṇo vo paṭipādito’.
139.
Aṭṭhārasa ca kappāni, devaloke ramāmahaṃ.
140.
Anekasatakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.
141.
Duggatiṃ nābhijānāmi, uppādassa idaṃ phalaṃ.
142.
Tathevāhampi samaye, pupphitomhi mahesinā.
143.
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
144.
Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.
145.
146.
147.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinuppādako thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Pulinuppādakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
8.
Taraṇiyattheraapadānaṃ
148.
Vinatā nadiyā tīraṃ, upāgacchi tathāgato.
149.
Buddhaṃ tāretukāmohaṃ, upesiṃ lokanāyakaṃ.
150.
Ahaṃ taṃ tārayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’.
151.
Abhirūhitvā me piṭṭhiṃ, aṭṭhāsi lokanāyako.
152.
Sukhaṃ me tādisaṃ natthi, phuṭṭhe pādatale yathā.
153.
Nadītīramhi ṭhatvāna, imā gāthā abhāsatha.
154.
Ayañca kacchapo rājā, tāresi mama paññavā.
155.
Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati.
156.
Ekāsane nisīditvā, kaṅkhāsotaṃ tarissati.
157.
Sammādhāre pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ.
158.
Sammādhāre pavacchante, phalaṃ maṃ tosayissati’.
159.
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
160.
Duggatiṃ nābhijānāmi, taraṇāya idaṃ phalaṃ.
161.
162.
163.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇiyo thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Taraṇiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
9.
Dhammaruciyattheraapadānaṃ
164.
‘Aparimeyye ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.
165.
Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.
166.
Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso.
167.
Ānando nāma nāmena, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.
168.
Citto āḷavako ceva, aggā hessantupāsakā.
169.
Bodhi imassa vīrassa, assatthoti pavuccati’.
170.
Āmoditā naramarū, namassanti katañjalī.
Sutvā byākaraṇaṃ seṭṭhaṃ, sumedhassa mahāmune.
172.
Pabbajantañca taṃ vīraṃ, sahāva anupabbajiṃ.
173.
Suddhājīvo sato vīro, jinasāsanakārako.
174.
Niyojito anācāre, sumaggā paridhaṃsito.
175.
Pacchā tena kumittena, payutto mātughātanaṃ.
176.
Tato cuto mahāvīciṃ, upapanno sudāruṇaṃ.
177.
Na puno addasaṃ vīraṃ, sumedhaṃ narapuṅgavaṃ.
178.
Disvāhaṃ sāgare nāvaṃ, gocaratthamupāgamiṃ.
179.
Gotamoti mahāghosaṃ, sutvā tehi udīritaṃ.
180.
Sāvatthiyaṃ kule iddhe, jāto brāhmaṇajātiyaṃ.
181.
Disvāhaṃ lokapajjotaṃ, jātiyā sattavassiko.
182.
Upemi buddhaṃ tikkhattuṃ, rattiyā divasassa ca.
183.
Tatohaṃ avacaṃ buddhaṃ, pubbakammapabhāvitaṃ.
Ahamajjasupekkhanaṃ vata, tava passāmi nirupamaṃ viggahaṃ.
Suciraṃ amalaṃ visodhitaṃ, nayanaṃ ñāṇamayaṃ mahāmune.
Punarajjasamāgato tayā, na hi nassanti katāni gotama.
187.
188.
189.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammaruciyo thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Dhammaruciyattherassāpadānaṃ navamaṃ.
10.
Sālamaṇḍapiyattheraapadānaṃ
190.
Sālapupphehi sañchanno, vasāmi vipine tadā.
191.
Vivekakāmo sambuddho, sālavanamupāgami.
192.
Mūlaphalaṃ gavesanto, āhiṇḍāmi vane tadā.
193.
Sunisinnaṃ samāpannaṃ, virocantaṃ mahāvane.
194.
Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā, sālapupphehi chādayiṃ.
195.
Tattha cittaṃ pasādetvā, buddhaseṭṭhamavandahaṃ.
196.
Yugamattaṃ pekkhamāno, nisīdi purisuttamo.
197.
Vasīsatasahassehi, upagacchi vināyakaṃ.
198.
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sitaṃ pātukarī jino.
199.
Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, apucchittha mahāmuniṃ.
200.
Kāraṇe vijjamānamhi, satthā pātukare sitaṃ’.
201.
Tassa kammaṃ saritvāna, sitaṃ pātukariṃ ahaṃ.
202.
Devaloke manusse vā, okāsova na sammati.
203.
Yāvatā parisā tassa, sālacchannā bhavissati.
204.
Ramissati sadā santo, puññakammasamāhito.
205.
Sālassa pupphavasso ca, pavassissati tāvade.
206.
Idhāpi sālacchadanaṃ, sabbakālaṃ dharissati.
207.
Parivāressanti maṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
208.
Puññakammena saṃyuttaṃ, vassate sabbakālikaṃ.
209.
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
210.
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
211.
Citake jhāyamānassa, chadanaṃ tattha hessati’.
212.
Parisāya dhammaṃ desesi, tappento dhammavuṭṭhiyā.
213.
Saṭṭhi ca sattakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
214.
Idhāpi sālacchadanaṃ, maṇḍapassa idaṃ phalaṃ.
215.
Idhāpi sālacchadanaṃ, hessati sabbakālikaṃ.
216.
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
217.
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
218.
219.
220.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Sālamaṇḍapiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
Paṃsukūlavaggo ekūnapaññāsamo.
Tassuddānaṃ -
Candanī dhātupūjī ca, pulinuppādakopi ca.
Satāni dve honti gāthā, ūnavīsatimeva ca.