Loading...

Paliverse

Search Ask PaliVerse Signin

The PaliVerse Project

The Universe of Buddha's Wisdom
100%
Font family
Theme
Navigation & Search

Hello ,How can i help you ?

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Khuddakanikāye

Jātakapāḷi

(Paṭhamo bhāgo)

1.

Ekakanipāto

1.

Apaṇṇakavaggo

1.

Apaṇṇakajātakaṃ

1.Commentaries

Apaṇṇakaṃ ṭhānameke, dutiyaṃ āhu takkikā;

Etadaññāya medhāvī, taṃ gaṇhe yadapaṇṇakanti.

Apaṇṇakajātakaṃ paṭhamaṃ.

2.

Vaṇṇupathajātakaṃ

2.Commentaries

Akilāsuno vaṇṇupathe khaṇantā, udaṅgaṇe tattha papaṃ avinduṃ;

Evaṃ munī vīriya balūpapanno, akilāsu vinde hadayassa santinti.

Vaṇṇupathajātakaṃ dutiyaṃ.

3.

Serivavāṇijajātakaṃ

3.Commentaries

Idha ce naṃ virādhesi, saddhammassa niyāmataṃ;

Ciraṃ tvaṃ anutappesi, serivāyaṃva vāṇijoti.

Serivavāṇijajātakaṃ tatiyaṃ.

4.

Cūḷaseṭṭhijātakaṃ

4.Commentaries

Appakenapi medhāvī, pābhatena vicakkhaṇo;

Samuṭṭhāpeti attānaṃ, aṇuṃ aggiṃva sandhamanti.

Cūḷa seṭṭhijātakaṃ catutthaṃ.

5.

Taṇḍulanāḷijātakaṃ

5.Commentaries

Kimagghati taṇḍulanāḷikāya, assāna mūlāya vadehi rāja;

Bārāṇasiṃ santarabāhirato, ayamagghati taṇḍulanāḷikāti.

Taṇḍulanāḷijātakaṃ pañcamaṃ.

6.

Devadhammajātakaṃ

6.Commentaries

Hiriottappasampannā, sukkadhammasamāhitā;

Santo sappurisā loke, devadhammāti vuccareti.

Devadhammajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

7.

Kaṭṭhahārijātakaṃ

7.Commentaries

Putto tyāhaṃ mahārāja, tvaṃ maṃ posa janādhipa;

Aññepi devo poseti, kiñca devo sakaṃ pajanti.

Kaṭṭhahāri jātakaṃ sattamaṃ.

8.

Gāmaṇijātakaṃ

8.Commentaries

Api ataramānānaṃ, phalāsāva samijjhati;

Vipakkabrahmacariyosmi, evaṃ jānāhi gāmaṇīti.

Gāmaṇijātakaṃ aṭṭhamaṃ.

9.

Maghadevajātakaṃ

9.Commentaries

Uttamaṅgaruhā mayhaṃ, ime jātā vayoharā;

Pātubhūtā devadūtā, pabbajjāsamayo mamāti.

Maghadeva jātakaṃ navamaṃ.

10.

Sukhavihārijātakaṃ

10.Commentaries

Yañca aññe na rakkhanti, yo ca aññe na rakkhati;

Sa ve rāja sukhaṃ seti, kāmesu anapekkhavāti.

Sukhavihārijātakaṃ dasamaṃ.

Apaṇṇakavaggo paṭhamo.

Tassuddānaṃ -

Varāpaṇṇaka vaṇṇupatha serivaro, suvicakkhaṇa taṇḍulanāḷikassā;

Hiri puttavaruttagāmaṇinā, yo ca na rakkhati tena dasāti.

2.

Sīlavaggo

11.

Lakkhaṇamigajātakaṃ

11.Commentaries

Hoti sīlavataṃ attho, paṭisanthāra vuttinaṃ;

Lakkhaṇaṃ passa āyantaṃ, ñātisaṅghapurakkhataṃ;

Atha passasimaṃ kāḷaṃ, suvihīnaṃva ñātibhīti.

Lakkhaṇamigajātakaṃ paṭhamaṃ.

12.

Nigrodhamigajātakaṃ

12.Commentaries

Nigrodhameva seveyya, na sākhamupasaṃvase;

Nigrodhasmiṃ mataṃ seyyo, yañce sākhasmi jīvitanti.

Nigrodhamigajātakaṃ dutiyaṃ.

13.

Kaṇḍijātakaṃ

13.Commentaries

Dhiratthu kaṇḍinaṃ sallaṃ, purisaṃ gāḷhavedhinaṃ;

Dhiratthu taṃ janapadaṃ, yatthitthī pariṇāyikā;

Te cāpi dhikkitā sattā, ye itthīnaṃ vasaṃgatāti.

Kaṇḍijātakaṃ tatiyaṃ.

14.

Vātamigajātakaṃ

14.Commentaries

Na kiratthi rasehi pāpiyo, āvāsehi va santhavehi vā;

Vātamigaṃ gahananissitaṃ, vasamānesi rasehi sañjayoti.

Vātamigajātakaṃ catutthaṃ.

15.

Kharādiyajātakaṃ

15.Commentaries

Aṭṭhakkhuraṃ kharādiye, migaṃ vaṅkātivaṅkinaṃ;

Sattahi kālātikkantaṃ, na naṃ ovaditussaheti.

Kharādiyajātakaṃ pañcamaṃ.

16.

Tipallatthamigajātakaṃ

16.Commentaries

Migaṃ tipallattha manekamāyaṃ, aṭṭhakkhuraṃ aḍḍharattāpapāyiṃ;

Ekena sotena chamāssasanto, chahi kalāhitibhoti bhāgineyyoti.

Tipallatthamigajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

17.

Mālutajātakaṃ

17.Commentaries

Kāḷe vā yadi vā juṇhe, yadā vāyati māluto;

Vātajāni hi sītāni, ubhotthamaparājitāti.

Mālutajātakaṃ sattamaṃ.

18.

Matakabhattajātakaṃ

18.Commentaries

Evaṃ ce sattā jāneyyuṃ, dukkhāyaṃ jātisambhavo;

Na pāṇo pāṇinaṃ haññe, pāṇaghātī hi socatīti.

Matakabhattajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

19.

Āyācitabhattajātakaṃ

19.Commentaries

Sace mucce pecca mucce, muccamāno hi bajjhati;

Na hevaṃ dhīrā muccanti, mutti bālassa bandhananti.

Āyācitabhattajātakaṃ navamaṃ.

20.

Naḷapānajātakaṃ

20.Commentaries

Disvā padamanuttiṇṇaṃ, disvānotaritaṃ padaṃ;

Naḷena vāriṃ pissāma, neva maṃ tvaṃ vadhissasīti.

Naḷapānajātakaṃ dasamaṃ.

Sīlavaggo dutiyo.

Tassuddānaṃ -

Atha lakkhaṇa sākha dhiratthu puna, na kiratthi rasehi kharādiyā;

Atibhoti vara māluta pāṇa, muccena naḷaavhayanena bhavanti dasāti.

3.

Kuruṅgavaggo

21.

Kuruṅgamigajātakaṃ

21.Commentaries

Ñātametaṃ kuruṅgassa, yaṃ tvaṃ sepaṇṇi siyyasi;

Aññaṃ sepaṇṇi gacchāmi, na me te ruccate phalanti.

Kuruṅgamigajātakaṃ paṭhamaṃ.

22.

Kukkurajātakaṃ

22.Commentaries

Ye kukkurā rājakulamhi vaddhā, koleyyakā vaṇṇabalūpapannā;

Teme na vajjhā mayamasma vajjhā, nāyaṃ saghaccā dubbalaghātikāyanti.

Kukkurajātakaṃ dutiyaṃ.

23.

Gojānīyajātakaṃ

23.Commentaries

Api passena semāno, sallebhi sallalīkato;

Seyyova vaḷavā gojo, yuñja maññeva sārathīti.

Gojānīya jātakaṃ tatiyaṃ.

24.

Ājaññajātakaṃ

24.Commentaries

Yadā yadā yattha yadā, yattha yattha yadā yadā;

Ājañño kurute vegaṃ, hāyanti tattha vāḷavāti.

Ājaññajātakaṃ catutthaṃ.

25.

Titthajātakaṃ

25.Commentaries

Aññamaññehi titthehi, assaṃ pāyehi sārathi;

Accāsanassa puriso, pāyāsassapi tappatīti.

Titthajātakaṃ pañcamaṃ.

26.

Mahiḷāmukhajātakaṃ

26.Commentaries

Purāṇacorāna vaco nisamma, mahiḷāmukho pothayamanvacārī;

Susaññatānañhi vaco nisamma, gajuttamo sabbaguṇesu aṭṭhāti.

Mahiḷāmukhajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

27.

Abhiṇhajātakaṃ

27.Commentaries

Nālaṃ kabaḷaṃ padātave, na ca piṇḍaṃ na kuse na ghaṃsituṃ;

Maññāmi abhiṇhadassanā, nāgo snehamakāsi kukkureti.

Abhiṇhajātakaṃ sattamaṃ.

28.

Nandivisālajātakaṃ

28.Commentaries

Manuññameva bhāseyya, nāmanuññaṃ kudācanaṃ;

Manuññaṃ bhāsamānassa, garuṃ bhāraṃ udaddhari;

Dhanañca naṃ alābhesi, tena cattamano ahūti.

Nandivisālajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

29.

Kaṇhajātakaṃ

29.Commentaries

Yato yato garu dhuraṃ, yato gambhīravattanī;

Tadāssu kaṇhaṃ yuñjanti, svāssu taṃ vahate dhuranti.

Kaṇhajātakaṃ navamaṃ.

30.

Munikajātakaṃ

30.Commentaries

Mā munikassa pihayi, āturannāni bhuñjati;

Appossukko bhusaṃ khāda, etaṃ dīghāyulakkhaṇanti.

Munikajātakaṃ dasamaṃ.

Kuruṅgavaggo tatiyo.

Tassuddānaṃ -

Kuruṅgassa kukkuragojavaro, puna vāḷavassasirivhayano;

Mahiḷāmukhanāmanuññavaro, vahate dhura munikena dasāti.

4.

Kulāvakavaggo

31.

Kulāvakajātakaṃ

31.Commentaries

Kulāvakā mātali simbalismiṃ, īsāmukhena parivajjayassu;

Kāmaṃ cajāma asuresu pāṇaṃ, mā me dijā vikkulavā ahesunti.

Kulāvakajātakaṃ paṭhamaṃ.

32.

Naccajātakaṃ

32.Commentaries

Rudaṃ manuññaṃ rucirā ca piṭṭhi, veḷuriyavaṇṇūpanibhā ca gīvā;

Byāmamattāni ca pekhuṇāni, naccena te dhītaraṃ no dadāmīti.

Naccajātakaṃ dutiyaṃ.

33.

Sammodamānajātakaṃ

33.Commentaries

Sammodamānā gacchanti, jālamādāya pakkhino;

Yadā te vivadissanti, tadā ehinti me vasanti.

Sammodamānajātakaṃ tatiyaṃ.

34.

Macchajātakaṃ

34.Commentaries

Na maṃ sītaṃ na maṃ uṇhaṃ, na maṃ jālasmi bādhanaṃ;

Yañca maṃ maññate macchī, aññaṃ so ratiyā gatoti.

Macchajātakaṃ catutthaṃ.

35.

Vaṭṭakajātakaṃ

35.Commentaries

Santi pakkhā apatanā, santi pādā avañcanā;

Mātāpitā ca nikkhantā, jātaveda paṭikkamāti.

Vaṭṭakajātakaṃ pañcamaṃ.

36.

Sakuṇajātakaṃ

36.Commentaries

Yaṃ nissitā jagatiruhaṃ vihaṅgamā, svāyaṃ aggiṃ pamuñcati;

Disā bhajatha vakkaṅgā, jātaṃ saraṇato bhayanti.

Sakuṇajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

37.

Tittirajātakaṃ

37.Commentaries

Ye vuḍḍha mapacāyanti, narā dhammassa kovidā;

Diṭṭheva dhamme pāsaṃsā, samparāye ca suggatīti.

Tittirajātakaṃ sattamaṃ.

38.

Bakajātakaṃ

38.Commentaries

Nāccantaṃ nikatippañño, nikatyā sukhamedhati;

Ārādheti nikatippañño, bako kakkaṭakāmivāti.

Bakajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

39.

Nandajātakaṃ

39.Commentaries

Maññe sovaṇṇayo rāsi, soṇṇamālā ca nandako;

Yattha dāso āmajāto, ṭhito thullāni gajjatīti.

Nandajātakaṃ navamaṃ.

40.

Khadiraṅgārajātakaṃ

40.Commentaries

Kāmaṃ patāmi nirayaṃ, uddhaṃpādo avaṃsiro;

Nānariyaṃ karissāmi, handa piṇḍaṃ paṭiggahāti.

Khadiraṅgārajātakaṃ dasamaṃ.

Kulāvakavaggo catuttho.

Tassuddānaṃ -

Sirimātali dhītara pakkhivaro, ratiyāgato mātāpitā ca puna;

Jagatīruha vuḍḍha sukakkaṭako, tathā nandakapiṇḍavarena dasāti.

5.

Atthakāmavaggo

41.

Losakajātakaṃ

41.Commentaries

Yo atthakāmassa hitānukampino, ovajjamāno na karoti sāsanaṃ;

Ajiyā pādamolamba, mittako viya socatīti.

Losakajātakaṃ paṭhamaṃ.

42.

Kapotajātakaṃ

42.Commentaries

Yo atthakāmassa hitānukampino, ovajjamāno na karoti sāsanaṃ;

Kapotakassa vacanaṃ akatvā, amittahatthatthagatova setīti.

Kapotajātakaṃ dutiyaṃ.

43.

Veḷukajātakaṃ

43.Commentaries

Yo atthakāmassa hitānukampino, ovajjamāno na karoti sāsanaṃ;

Evaṃ so nihato seti, veḷukassa yathā pitāti.

Veḷukajātakaṃ tatiyaṃ.

44.

Makasajātakaṃ

44.Commentaries

Seyyo amitto matiyā upeto, na tveva mitto mativippahīno;

Makasaṃ vadhissanti hi eḷamūgo, putto pitu abbhidā uttamaṅganti.

Makasajātakaṃ catutthaṃ.

45.

Rohiṇijātakaṃ

45.Commentaries

Seyyo amitto medhāvī, yañce bālānukampako;

Passa rohiṇikaṃ jammiṃ, mātaraṃ hantvāna socatīti.

Rohiṇijātakaṃ pañcamaṃ.

46.

Ārāmadūsakajātakaṃ

46.Commentaries

Na ve anatthakusalena, atthacariyā sukhāvahā;

Hāpeti atthaṃ dummedho, kapi ārāmiko yathāti.

Ārāmadūsakajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

47.

Vāruṇidūsakajātakaṃ

47.Commentaries

Na ve anatthakusalena, atthacariyā sukhāvahā;

Hāpeti atthaṃ dummedho, koṇḍañño vāruṇiṃ yathāti.

Vāruṇidūsakajātakaṃ sattamaṃ.

48.

Vedabbajātakaṃ

48.Commentaries

Anupāyena yo atthaṃ, icchati so vihaññati;

Cetā haniṃsu vedabbaṃ, sabbe te byasanamajjhagūti.

Vedabba jātakaṃ aṭṭhamaṃ.

49.

Nakkhattajātakaṃ

49.Commentaries

Nakkhattaṃ paṭimānentaṃ, attho bālaṃ upaccagā;

Attho atthassa nakkhattaṃ, kiṃ karissanti tārakāti.

Nakkhattajātakaṃ navamaṃ.

50.

Dummedhajātakaṃ

50.Commentaries

Dummedhānaṃ sahassena, yañño me upayācito;

Idāni khohaṃ yajissāmi, bahu adhammiko janoti.

Dummedhajātakaṃ dasamaṃ.

Atthakāmavaggo pañcamo.

Tassuddānaṃ -

Atha mittaka mātu kapotavaro, tathā veḷūka eḷamūgo rohiṇī;

Kapi vāruṇi cetacarā ca puna, tathā tāraka yaññavarena dasāti.

Paṭhamo paṇṇāsako.

6.

Āsīsavaggo

51.Mahāsīlavajātakaṃ

51.Commentaries

Āsīsetheva puriso, na nibbindeyya paṇḍito;

Passāmi vohaṃ attānaṃ, yathā icchiṃ tathā ahūti.

Mahāsīlavajātakaṃ paṭhamaṃ.

52.

Cūḷajanakajātakaṃ

52.Commentaries

Vāyametheva puriso, na nibbindeyya paṇḍito;

Passāmi vohaṃ attānaṃ, udakā thalamubbhatanti.

Cūḷajanakajātakaṃ dutiyaṃ.

53.

Puṇṇapātijātakaṃ

53.Commentaries

Tatheva puṇṇā pātiyo, aññāyaṃ vattate kathā;

Ākāraṇena jānāmi, na cāyaṃ bhaddikā surāti.

Puṇṇapātijātakaṃ tatiyaṃ.

54.

Kiṃphalajātakaṃ

54.Commentaries

Nāyaṃ rukkho durāruho, napi gāmato ārakā;

Ākāraṇena jānāmi, nāyaṃ sāduphalo dumoti.

Kiṃphalajātakaṃ catutthaṃ.

55.

Pañcāvudhajātakaṃ

55.Commentaries

Yo alīnena cittena, alīnamanaso naro;

Bhāveti kusalaṃ dhammaṃ, yogakkhemassa pattiyā;

Pāpuṇe anupubbena, sabbasaṃyojanakkhayanti.

Pañcāvudhajātakaṃ pañcamaṃ.

56.

Kañcanakkhandhajātakaṃ

56.Commentaries

Yo pahaṭṭhena cittena, pahaṭṭhamanaso naro;

Bhāveti kusalaṃ dhammaṃ, yogakkhemassa pattiyā;

Pāpuṇe anupubbena, sabbasaṃyojanakkhayanti.

Kañcanakkhandhajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

57.

Vānarindajātakaṃ

57.Commentaries

Yassete caturo dhammā, vānarinda yathā tava;

Saccaṃ dhammo dhiti cāgo, diṭṭhaṃ so ativattatīti.

Vānarindajātakaṃ sattamaṃ.

58.

Tayodhammajātakaṃ

58.Commentaries

Yassete ca tayo dhammā, vānarinda yathā tava;

Dakkhiyaṃ sūriyaṃ paññā, diṭṭhaṃ so ativattatīti.

Tayodhammajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

59.

Bherivādakajātakaṃ

59.Commentaries

Dhame dhame nātidhame, atidhantañhi pāpakaṃ;

Dhantena hi sataṃ laddhaṃ, atidhantena nāsitanti.

Bherivādakajātakaṃ navamaṃ.

60.

Saṅkhadhamajātakaṃ

60.Commentaries

Dhame dhame nātidhame, atidhantañhi pāpakaṃ;

Dhantenādhigatā bhogā, te tāto vidhamī dhamanti.

Saṅkhadhamajātakaṃ dasamaṃ.

Āsīsavaggo chaṭṭho.

Tassuddānaṃ -

Yathā icchiṃ tathāhudakā thalā, sura sāduphalo ca alīnamano;

Sampahaṭṭhamano caturo ca tayo, sataladdhaka bhogadhanena dasāti.

7.

Itthivaggo

61.

Asātamantajātakaṃ

61.Commentaries

Asā lokitthiyo nāma, velā tāsaṃ na vijjati;

Sārattā ca pagabbhā ca, sikhī sabbaghaso yathā;

Tā hitvā pabbajissāmi, vivekamanubrūhayanti.

Asātamantajātakaṃ paṭhamaṃ.

62.

Aṇḍabhūtajātakaṃ

62.Commentaries

Yaṃ brāhmaṇo avādesi, vīṇaṃ samukhaveṭhito;

Aṇḍabhūtā bhatā bhariyā, tāsu ko jātu vissaseti.

Aṇḍabhūtajātakaṃ dutiyaṃ.

63.

Takkapaṇḍitajātakaṃ

63.Commentaries

Kodhanā akataññū ca, pisuṇā mittabhedikā;

Brahmacariyaṃ cara bhikkhu, so sukhaṃ na vihāhasīti.

Takkapaṇḍitajātakaṃ tatiyaṃ.

64.

Durājānajātakaṃ

64.Commentaries

Mā su nandi icchati maṃ, mā su soci na micchati;

Thīnaṃ bhāvo durājāno, macchassevodake gatanti.

Durājānajātakaṃ catutthaṃ.

65.

Anabhiratijātakaṃ

65.Commentaries

Yathā nadī ca pantho ca, pānāgāraṃ sabhā papā;

Evaṃ lokitthiyo nāma, nāsaṃ kujjhanti paṇḍitāti.

Anabhiratijātakaṃ pañcamaṃ.

66.

Mudulakkhaṇajātakaṃ

66.Commentaries

Ekā icchā pure āsi, aladdhā mudulakkhaṇaṃ;

Yato laddhā aḷārakkhī, icchā icchaṃ vijāyathāti.

Mudulakkhaṇajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

67.

Ucchaṅgajātakaṃ

67.Commentaries

Ucchaṅge deva me putto, pathe dhāvantiyā pati;

Tañca desaṃ na passāmi, yato sodariyamānayeti.

Ucchaṅgajātakaṃ sattamaṃ.

68.

Sāketajātakaṃ

68.Commentaries

Yasmiṃ mano nivisati, cittañcāpi pasīdati;

Adiṭṭhapubbake pose, kāmaṃ tasmimpi vissaseti.

Sāketajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

69.

Visavantajātakaṃ

69.Commentaries

Dhiratthu taṃ visaṃ vantaṃ, yamahaṃ jīvitakāraṇā;

Vantaṃ paccāvamissāmi, mataṃ me jīvitā varanti.

Visavantajātakaṃ navamaṃ.

70.

Kuddālajātakaṃ

70.Commentaries

Na taṃ jitaṃ sādhu jitaṃ, yaṃ jitaṃ avajīyati;

Taṃ kho jitaṃ sādhu jitaṃ, yaṃ jitaṃ nāvajīyatīti.

Kuddālajātakaṃ dasamaṃ.

Itthivaggo sattamo.

Tassuddānaṃ -

Sikhīsabbaghasopi ca vīṇavaro, pisuṇā mittabhedikā nandī nadī;

Mudulakkhaṇa sodariyā ca mano, visa sādhujitena bhavanti dasāti.

8.

Varuṇavaggo

71.

Varuṇajātakaṃ

71.Commentaries

Yo pubbe karaṇīyāni, pacchā so kātumicchati;

Varuṇakaṭṭha bhañjova, sa pacchā manutappatīti.

Varuṇajātakaṃ paṭhamaṃ.

72.

Sīlavahatthijātakaṃ

72.Commentaries

Akataññussa posassa, niccaṃ vivaradassino;

Sabbaṃ ce pathaviṃ dajjā, neva naṃ abhirādhayeti.

Sīlavahatthijātakaṃ dutiyaṃ.

73.

Saccaṃkirajātakaṃ

73.Commentaries

Saccaṃ kirevamāhaṃsu, narā ekacciyā idha;

Kaṭṭhaṃ niplavitaṃ seyyo, na tvevekacciyo naroti.

Saccaṃkirajātakaṃ tatiyaṃ.

74.

Rukkhadhammajātakaṃ

74.Commentaries

Sādhū sambahulā ñātī, api rukkhā araññajā;

Vāto vahati ekaṭṭhaṃ, brahantampi vanappatinti.

Rukkhadhammajātakaṃ catutthaṃ.

75.

Macchajātakaṃ

75.Commentaries

Abhitthanaya pajjunna, nidhiṃ kākassa nāsaya;

Kākaṃ sokāya randhehi, mañca sokā pamocayāti.

Macchajātakaṃ pañcamaṃ.

76.

Asaṅkiyajātakaṃ

76.Commentaries

Asaṅkiyomhi gāmamhi, araññe natthi me bhayaṃ;

Ujuṃ maggaṃ samārūḷho, mettāya karuṇāya cāti.

Asaṅkiyajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

77.

Mahāsupinajātakaṃ

77.Commentaries

Usabhā rukkhā gāviyo gavā ca, asso kaṃso siṅgālī ca kumbho;

Pokkharaṇī ca apākacandanaṃ, lābūni sīdanti silā plavanti.

Maṇḍūkiyo kaṇhasappe gilanti, kākaṃ supaṇṇā parivārayanti;

Tasā vakā eḷakānaṃ bhayāhi, vipariyāso vattati nayidha matthīti.

Mahāsupinajātakaṃ sattamaṃ.

78.

Illisajātakaṃ

78.Commentaries

Ubho khañjā ubho kuṇī, ubho visamacakkhukā;

Ubhinnaṃ piḷakā jātā, nāhaṃ passāmi illisanti.

Illisajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

79.

Kharassarajātakaṃ

79.Commentaries

Yato viluttā ca hatā ca gāvo, daḍḍhāni gehāni jano ca nīto;

Athāgamā puttahatāya putto, kharassaraṃ ḍiṇḍimaṃ vādayantoti.

Kharassarajātakaṃ navamaṃ.

80.

Bhīmasenajātakaṃ

80.Commentaries

Yaṃ te pavikatthitaṃ pure, atha te pūtisarā sajanti pacchā;

Ubhayaṃ na sameti bhīmasena, yuddhakathā ca idañca te vihaññanti.

Bhīmasenajātakaṃ dasamaṃ.

Varuṇavaggo aṭṭhamo.

Tassuddānaṃ -

Varuṇā akataññūvare tu saccavaraṃ, savanappatinā ca abhitthanaya;

Karuṇāya silāplava illisato, puna ḍiṇḍimapūtisarena dasāti.

9.

Apāyimhavaggo

81.

Surāpānajātakaṃ

81.Commentaries

Apāyimha anaccimha, agāyimha rudimha ca;

Visaññikaraṇiṃ pitvā, diṭṭhā nāhumha vānarāti.

Surāpānajātakaṃ paṭhamaṃ.

82.

Mittavindakajātakaṃ

82.Commentaries

Atikkamma ramaṇakaṃ, sadāmattañca dūbhakaṃ;

Svāsi pāsāṇamāsīno, yasmā jīvaṃ na mokkhasīti.

Mittavindakajātakaṃ dutiyaṃ.

83.

Kālakaṇṇijātakaṃ

83.Commentaries

Mitto have sattapadena hoti, sahāyo pana dvādasakena hoti;

Māsaḍḍhamāsena ca ñāti hoti, tatuttariṃ attasamopi hoti;

Sohaṃ kathaṃ attasukhassa hetu, cirasanthutaṃ kāḷakaṇṇiṃ jaheyyanti.

Kālakaṇṇijātakaṃ tatiyaṃ.

84.

Atthassadvārajātakaṃ

84.Commentaries

Ārogyamicche paramañca lābhaṃ, sīlañca vuddhānumataṃ sutañca;

Dhammānuvattī ca alīnatā ca, atthassa dvārā pamukhā chaḷeteti.

Atthassadvārajātakaṃ catutthaṃ.

85.

Kiṃpakkajātakaṃ

85.Commentaries

Āyatiṃ dosaṃ nāññāya, yo kāme paṭisevati;

Vipākante hananti naṃ, kiṃpakkamiva bhakkhitanti.

Kiṃpakkajātakaṃ pañcamaṃ.

86.

Sīlavīmaṃsakajātakaṃ

86.Commentaries

Sīlaṃ kireva kalyāṇaṃ, sīlaṃ loke anuttaraṃ;

Passa ghoraviso nāgo, sīlavāti na haññatīti.

Sīlavīmaṃsakajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

87.

Maṅgalajātakaṃ

87.Commentaries

Yassa maṅgalā samūhatāse, uppātā supinā ca lakkhaṇā ca;

So maṅgaladosavītivatto, yugayogādhigato na jātumetīti.

Maṅgalajātakaṃ sattamaṃ.

88.

Sārambhajātakaṃ

88.Commentaries

Kalyāṇimeva muñceyya, na hi muñceyya pāpikaṃ;

Mokkho kalyāṇiyā sādhu, mutvā tappati pāpikanti.

Sārambhajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

89.

Kuhakajātakaṃ

89.Commentaries

Vācāva kira te āsi, saṇhā sakhilabhāṇino;

Tiṇamatte asajjittho, no ca nikkhasataṃ haranti.

Kuhakajātakaṃ navamaṃ.

90.

Akataññujātakaṃ

90.Commentaries

Yo pubbe katakalyāṇo, katattho nāvabujjhati;

Pacchā kicce samuppanne, kattāraṃ nādhigacchatīti.

Akataññujātakaṃ dasamaṃ.

Apāyimhavaggo navamo.

Tassuddānaṃ -

Apāyimha ca dūbhakaṃ sattapadaṃ, chaḷadvara ca āyatinā ca puna;

Ahisīlava maṅgali pāpikassā, sataṃnikkha katatthavarena dasāti.

10.

Littavaggo

91.

Littajātakaṃ

91.Commentaries

Littaṃ paramena tejasā, gilamakkhaṃ puriso na bujjhati;

Gila re gila pāpadhuttaka, pacchā te kaṭukaṃ bhavissatīti.

Littajātakaṃ paṭhamaṃ.

92.

Mahāsārajātakaṃ

92.Commentaries

Ukkaṭṭhe sūramicchanti, mantīsu akutūhalaṃ;

Piyañca annapānamhi, atthe jāte ca paṇḍitanti.

Mahāsārajātakaṃ dutiyaṃ.

93.

Visāsabhojanajātakaṃ

93.Commentaries

Na vissase avissatthe, vissatthepi na vissase;

Vissāsā bhayamanveti, sīhaṃva migamātukāti.

Visāsabhojanajātakaṃ tatiyaṃ.

94.

Lomahaṃsajātakaṃ

94.Commentaries

Sotatto sosindo ceva, eko bhiṃsanake vane;

Naggo na caggimāsīno, esanāpasuto munīti.

Lomahaṃsajātakaṃ catutthaṃ.

95.

Mahāsudassanajātakaṃ

95.Commentaries

Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;

Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukhoti.

Mahāsudassanajātakaṃ pañcamaṃ.

96.

Telapattajātakaṃ

96.Commentaries

Samatittikaṃ anavasekaṃ, telapattaṃ yathā parihareyya;

Evaṃ sacittamanurakkhe, patthayāno disaṃ agatapubbanti.

Telapattajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

97.

Nāmasiddhijātakaṃ

97.Commentaries

Jīvakañca mataṃ disvā, dhanapāliñca duggataṃ;

Panthakañca vane mūḷhaṃ, pāpako punarāgatoti.

Nāmasiddhijātakaṃ sattamaṃ.

98.

Kūṭavāṇijajātakaṃ

98.Commentaries

Sādhu kho paṇḍito nāma, na tveva atipaṇḍito;

Atipaṇḍitena puttena, manamhi upakūḷitoti.

Kūṭavāṇijajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

99.

Parosahassajātakaṃ

99.Commentaries

Parosahassampi samāgatānaṃ, kandeyyuṃ te vassasataṃ apaññā;

Ekova seyyo puriso sapañño, yo bhāsitassa vijānāti atthanti.

Parosahassajātakaṃ navamaṃ.

100.

Asātarūpajātakaṃ

100.Commentaries

Asātaṃ sātarūpena, piyarūpena appiyaṃ;

Dukkhaṃ sukhassa rūpena, pamattamativattatīti.

Asātarūpajātakaṃ dasamaṃ.

Littavaggo dasamo.

Tassuddānaṃ -

Gilamakkhakutūhala mātukassā, muninā ca aniccata pattavaraṃ;

Dhanapālivaro atipaṇḍitako, saparosahassaasātadasāti.

Majjhimo paṇṇāsako.

11.

Parosatavaggo

101.

Parosatajātakaṃ

101.Commentaries

Parosataṃ cepi samāgatānaṃ, jhāyeyyuṃ te vassasataṃ apaññā;

Ekova seyyo puriso sapañño, yo bhāsitassa vijānāti atthanti.

Parosatajātakaṃ paṭhamaṃ.

102.

Paṇṇikajātakaṃ

102.Commentaries

Yo dukkhaphuṭṭhāya bhaveyya tāṇaṃ, so me pitā dubbhi vane karoti;

Sā kassa kandāmi vanassa majjhe, yo tāyitā so sahasaṃ karotīti.

Paṇṇikajātakaṃ dutiyaṃ.

103.

Verijātakaṃ

103.Commentaries

Yattha verī nivisati, na vase tattha paṇḍito;

Ekarattaṃ dirattaṃ vā, dukkhaṃ vasati verisūti.

Verijātakaṃ tatiyaṃ.

104.

Mittavindakajātakaṃ

104.Commentaries

Catubbhi aṭṭhajjhagamā, aṭṭhāhipi ca soḷasa;

Soḷasāhi ca bāttiṃsa, atricchaṃ cakkamāsado;

Icchāhatassa posassa, cakkaṃ bhamati matthaketi.

Mittavindakajātakaṃ catutthaṃ.

105.

Dubbalakaṭṭhajātakaṃ

105.Commentaries

Bahumpetaṃ vane kaṭṭhaṃ, vāto bhañjati dubbalaṃ;

Tassa ce bhāyasī nāga, kiso nūna bhavissasīti.

Dubbalakaṭṭhajātakaṃ pañcamaṃ.

106.

Udañcanījātakaṃ

106.Commentaries

Sukhaṃ vata maṃ jīvantaṃ, pacamānā udañcanī;

Corī jāyappavādena, telaṃ loṇañca yācatīti.

Udañcanījātakaṃ chaṭṭhaṃ.

107.

Sālittakajātakaṃ

107.Commentaries

Sādhu kho sippakaṃ nāma, api yādisa kīdisaṃ;

Passa khañjappahārena, laddhā gāmā catuddisāti.

Sālittakajātakaṃ sattamaṃ.

108.

Bāhiyajātakaṃ

108.Commentaries

Sikkheyya sikkhitabbāni, santi tacchandino janā;

Bāhiyā hi suhannena, rājānamabhirādhayīti.

Bāhiyajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

109.

Kuṇḍapūvajātakaṃ

109.Commentaries

Yathanno puriso hoti, tathannā tassa devatā;

Āharetaṃ kuṇḍapūvaṃ, mā me bhāgaṃ vināsayāti.

Kuṇḍapūvajātakaṃ navamaṃ.

110.

Sabbasaṃhārakapañhajātakaṃ

110.Commentaries

Sabbasaṃhārako natthi, suddhaṃ kaṅgu pavāyati;

Alikaṃ bhāyatiyaṃ dhuttī, saccamāha mahallikāti.

Sabbasaṃhārakapañhajātakaṃ dasamaṃ.

Parosatavaggo ekādasamo.

Tassuddānaṃ -

Saparosata tāyita verī puna, bhamacakkatha nāgasirivhayano;

Sukhakañca vata sippaka bāhiyā, kuṇḍapūva mahallikakā ca dasāti.

12.

Haṃcivaggo

111.

Gadrabhapañhajātakaṃ

111.Commentaries

Haṃci tuvaṃ evamaññasi seyyo, puttena pitāti rājaseṭṭha;

Handassatarassa te ayaṃ, assatarassa hi gadrabho pitāti.

Gadrabhapañhajātakaṃ paṭhamaṃ.

112.

Amarādevīpañhajātakaṃ

112.Commentaries

Yena sattubilaṅgā ca, diguṇapalāso ca pupphito;

Yena dadāmi tena vadāmi, yena na dadāmi na tena vadāmi;

Esa maggo yavamajjhakassa, etaṃ channapathaṃ vijānāhīti.

Amarādevīpañhajātakaṃ dutiyaṃ.

113.

Siṅgālajātakaṃ

113.Commentaries

Saddahāsi siṅgālassa, surāpītassa brāhmaṇa;

Sippikānaṃ sataṃ natthi, kuto kaṃsasatā duveti.

Siṅgālajātakaṃ tatiyaṃ.

114.

Mitacintijātakaṃ

114.Commentaries

Bahucintī appacintī, ubho jāle abajjhare;

Mitacintī pamocesī, ubho tattha samāgatāti.

Mitacintijātakaṃ catutthaṃ.

115.

Anusāsikajātakaṃ

115.Commentaries

Yāyañña manusāsati, sayaṃ loluppacārinī;

Sāyaṃ vipakkhikā seti, hatā cakkena sāsikāti.

Anusāsikajātakaṃ pañcamaṃ.

116.

Dubbacajātakaṃ

116.Commentaries

Atikaramakarācariya, mayhampetaṃ na ruccati;

Catutthe laṅghayitvāna, pañcamāyasi āvutoti.

Dubbacajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

117.

Tittirajātakaṃ

117.Commentaries

Accuggatātilapatā, ativelaṃ pabhāsitā;

Vācā hanati dummedhaṃ, tittiraṃvātivassitanti.

Tittirajātakaṃ sattamaṃ.

118.

Vaṭṭakajātakaṃ

118.Commentaries

Nācintayanto puriso, visesamadhigacchati;

Cintitassa phalaṃ passa, muttosmi vadhabandhanāti.

Vaṭṭakajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

119.

Akālarāvijātakaṃ

119.Commentaries

Amātāpitarasaṃvaddho, anācerakule vasaṃ;

Nāyaṃ kālaṃ akālaṃ vā, abhijānāti kukkuṭoti.

Akālarāvijātakaṃ navamaṃ.

120.

Bandhanamokkhajātakaṃ

120.Commentaries

Abaddhā tattha bajjhanti, yattha bālā pabhāsare;

Baddhāpi tattha muccanti, yattha dhīrā pabhāsareti.

Bandhanamokkhajātakaṃ dasamaṃ.

Haṃcivaggo dvādasamo.

Tassuddānaṃ -

Atha gadrabha sattuva kaṃsasataṃ, bahucinti sāsikāyātikara;

Ativela visesamanācariyova, dhīrāpabhāsaratena dasāti.

13.

Kusanāḷivaggo

121.

Kusanāḷijātakaṃ

121.Commentaries

Kare sarikkho atha vāpi seṭṭho, nihīnako vāpi kareyya eko;

Kareyyumete byasane uttamatthaṃ, yathā ahaṃ kusanāḷi rucāyanti.

Kusanāḷijātakaṃ paṭhamaṃ.

122.

Dummedhajātakaṃ

122.Commentaries

Yasaṃ laddhāna dummedho, anatthaṃ carati attano;

Attano ca paresañca, hiṃsāya paṭipajjatīti.

Dummedhajātakaṃ dutiyaṃ.

123.

Naṅgalīsajātakaṃ

123.Commentaries

Asabbatthagāmiṃ vācaṃ, bālo sabbattha bhāsati;

Nāyaṃ dadhiṃ vedi na naṅgalīsaṃ, dadhippayaṃ maññati naṅgalīsanti.

Naṅgalīsajātakaṃ tatiyaṃ.

124.

Ambajātakaṃ

124.Commentaries

Vāyametheva puriso, na nibbindeyya paṇḍito;

Vāyāmassa phalaṃ passa, bhuttā ambā anītihanti.

Ambajātakaṃ catutthaṃ.

125.

Kaṭāhakajātakaṃ

125.Commentaries

Bahumpi so vikattheyya, aññaṃ janapadaṃ gato;

Anvāgantvāna dūseyya, bhuñja bhoge kaṭāhakāti.

Kaṭāhakajātakaṃ pañcamaṃ.

126.

Asilakkhaṇajātakaṃ

126.Commentaries

Tadevekassa kalyāṇaṃ, tadevekassa pāpakaṃ;

Tasmā sabbaṃ na kalyāṇaṃ, sabbaṃ vāpi na pāpakanti.

Asilakkhaṇajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

127.

Kalaṇḍukajātakaṃ

127.Commentaries

Te desā tāni vatthūni, ahañca vanagocaro;

Anuvicca kho taṃ gaṇheyyuṃ, piva khīraṃ kalaṇḍukāti.

Kalaṇḍukajātakaṃ sattamaṃ.

128.

Biḷāravatajātakaṃ

128.Commentaries

Yo ve dhammaṃ dhajaṃ katvā, nigūḷho pāpamācare;

Vissāsayitvā bhūtāni, biḷāraṃ nāma taṃ vatanti.

Biḷāravatajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

129.

Aggikabhāradvājajātakaṃ

129.Commentaries

Nāyaṃ sikhā puññahetu, ghāsahetu ayaṃ sikhā;

Nāṅguṭṭhagaṇanaṃ yāti, alaṃ te hotu aggikāti.

Aggikabhāradvājajātakaṃ navamaṃ.

130.

Kosiyajātakaṃ

130.Commentaries

Yathā vācā ca bhuñjassu, yathā bhuttañca byāhara;

Ubhayaṃ te na sameti, vācā bhuttañca kosiyeti.

Kosiyajātakaṃ dasamaṃ.

Kusanāḷivaggo terasamo.

Tassuddānaṃ -

Kusanāḷisirivhayano ca yasaṃ, dadhi mamba kaṭāhakapañcamako;

Atha pāpaka khīra biḷāravataṃ, sikhi kosiyasavhayanena dasāti.

14.

Asampadānavaggo

131.

Asampadānajātakaṃ

131.Commentaries

Asampadānenitarītarassa, bālassa mittāni kalī bhavanti;

Tasmā harāmi bhusaṃ aḍḍhamānaṃ, mā me mitti jīyittha sassatāyanti.

Asampadānajātakaṃ paṭhamaṃ.

132.

Bhīrukajātakaṃ

132.Commentaries

Kusalūpadese dhitiyā daḷhāya ca, anivattitattābhayabhīrutāya ca;

Na rakkhasīnaṃ vasamāgamimhase, sa sotthibhāvo mahatā bhayena meti.

Bhīruka jātakaṃ dutiyaṃ.

133.

Ghatāsanajātakaṃ

133.Commentaries

Khemaṃ yahiṃ tattha arī udīrito, dakassa majjhe jalate ghatāsano;

Na ajja vāso mahiyā mahīruhe, disā bhajavho saraṇājja no bhayanti.

Ghatāsanajātakaṃ tatiyaṃ.

134.

Jhānasodhanajātakaṃ

134.Commentaries

Ye saññino tepi duggatā, yepi asaññino tepi duggatā;

Etaṃ ubhayaṃ vivajjaya, taṃ samāpattisukhaṃ anaṅgaṇanti.

Jhānasodhanajātakaṃ catutthaṃ.

135.

Candābhajātakaṃ

135.Commentaries

Candābhaṃ sūriyābhañca, yodha paññāya gādhati.

Avitakkena jhānena, hoti ābhassarūpagoti.

Candābhajātakaṃ pañcamaṃ.

136.

Suvaṇṇahaṃsajātakaṃ

136.Commentaries

Yaṃ laddhaṃ tena tuṭṭhabbaṃ, atilobho hi pāpako;

Haṃsarājaṃ gahetvāna, suvaṇṇā parihāyathāti.

Suvaṇṇahaṃsajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

137.

Babbujātakaṃ

137.Commentaries

Yattheko labhate babbu, dutiyo tattha jāyati;

Tatiyo ca catuttho ca, idaṃ te babbukā bilanti.

Babbujātakaṃ sattamaṃ.

138.

Godhajātakaṃ

138.Commentaries

Kiṃ te jaṭāhi dummedha, kiṃ te ajinasāṭiyā;

Abbhantaraṃ te gahanaṃ, bāhiraṃ parimajjasīti.

Godhajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

139.

Ubhatobhaṭṭhajātakaṃ

139.Commentaries

Akkhī bhinnā paṭo naṭṭho, sakhigehe ca bhaṇḍanaṃ;

Ubhato paduṭṭhā kammantā, udakamhi thalamhi cāti.

Ubhatobhaṭṭhajātakaṃ navamaṃ.

140.

Kākajātakaṃ

140.Commentaries

Niccaṃ ubbiggahadayā, sabbalokavihesakā;

Tasmā nesaṃ vasā natthi, kākānamhāka ñātinanti.

Kākajātakaṃ dasamaṃ.

Asampadānavaggo cuddasamo.

Tassuddānaṃ -

Itarītara rakkhasi khemiyo ca, parosatapañhena ābhassaro puna;

Atha haṃsavaruttamababbujaṭaṃ, paṭanaṭṭhaka kākavarena dasāti.

15.

Kakaṇṭakavaggo

141.

Godhajātakaṃ

141.Commentaries

Na pāpajanasaṃsevī, accantasukhamedhati;

Godhākulaṃ kakaṇṭāva, kaliṃ pāpeti attananti.

Godhajātakaṃ paṭhamaṃ.

142.

Siṅgālajātakaṃ

142.Commentaries

Etañhi te durājānaṃ, yaṃ sesi matasāyikaṃ;

Yassa te kaḍḍhamānassa, hatthā daṇḍo na muccatīti.

Siṅgālajātakaṃ dutiyaṃ.

143.

Virocajātakaṃ

143.Commentaries

Lasī ca te nipphalitā, matthako ca padālito;

Sabbā te phāsukā bhaggā, ajja kho tvaṃ virocasīti.

Virocajātakaṃ tatiyaṃ.

144.

Naṅguṭṭhajātakaṃ

144.Commentaries

Bahumpetaṃ asabbhi jātaveda, yaṃ taṃ vāladhinābhipūjayāma;

Maṃsārahassa natthajja maṃsaṃ, naṅguṭṭhampi bhavaṃ paṭiggahātūti.

Naṅguṭṭhajātakaṃ catutthaṃ.

145.

Rādhajātakaṃ

145.Commentaries

Na tvaṃ rādha vijānāsi, aḍḍharatte anāgate;

Abyayataṃ vilapasi, virattā kosiyāyaneti.

Rādhajātakaṃ pañcamaṃ.

146.

Samuddakākajātakaṃ

146.Commentaries

Api nu hanukā santā, mukhañca parisussati;

Oramāma na pārema, pūrateva mahodadhīti.

Samuddakākajātakaṃ chaṭṭhaṃ.

147.

Puppharattajātakaṃ

147.Commentaries

Nayidaṃ dukkhaṃ aduṃ dukkhaṃ, yaṃ maṃ tudati vāyaso;

Yaṃ sāmā puppharattena, kattikaṃ nānubhossatīti.

Puppharattajātakaṃ sattamaṃ.

148.

Siṅgālajātakaṃ

148.Commentaries

Nāhaṃ punaṃ na ca punaṃ, na cāpi apunappunaṃ;

Hatthibondiṃ pavekkhāmi, tathā hi bhayatajjitoti.

Siṅgālajātakaṃ aṭṭhamaṃ.

149.

Ekapaṇṇajātakaṃ

149.Commentaries

Ekapaṇṇo ayaṃ rukkho, na bhūmyā caturaṅgulo;

Phalena visakappena, mahāyaṃ kiṃ bhavissatīti.

Ekapaṇṇajātakaṃ navamaṃ.

150.

Sañjīvajātakaṃ

150.Commentaries

Asantaṃ yo paggaṇhāti, asantaṃ cūpasevati;

Tameva ghāsaṃ kurute, byaggho sañjīvako yathāti.

Sañjīvajātakaṃ dasamaṃ.

Kakaṇṭaka vaggo pannarasamo.

Tassuddānaṃ -

Sukhamedhati daṇḍavaro ca puna, lasi vāladhi pañcamarādhavaro;

Samahodadhi kattika bondi puna, caturaṅgulabyagghavarena dasāti.

(Uparimo paṇṇāsako.)

Atha vagguddānaṃ -

Apaṇṇakaṃ sīlavaggakuruṅga, kulāvakaṃ atthakāmena pañcamaṃ;

Āsīso itthivaruṇaṃ apāyi, littavaggena te dasa;

Parosataṃ haṃci kusanāḷi, asampadaṃ kakaṇṭakavaggo.

Ekanipātamhilaṅkatanti.

Ekakanipātaṃ niṭṭhitaṃ.

Next 2. The Book of the Twos (2. Dukanipāto)
×

Error: Contact form not found.

×

Add notes for personal use

↑