Samuṭṭhānasīsasaṅkhepo
Samuṭṭhānassuddānaṃ
257.
Nibbānañceva paññatti, anattā iti nicchayā.
Tesaṃ sabhāgadhammānaṃ, nāmamattaṃ na nāyati.
Uppajjanti mahāvīrā, cakkhubhūtā sabrahmake.
Aṅgīraso sakyamuni, sabbabhūtānukampako.
Suttantamabhidhammañca, vinayañca mahāguṇaṃ.
Ubhato ca vibhaṅgāni, khandhakā yā ca mātikā.
Tasseva parivārassa, samuṭṭhānaṃ niyato kataṃ.
Tasmā sikkhe parivāraṃ, dhammakāmo supesaloti.
Terasasamuṭṭhānaṃ
Pavakkhāmi samuṭṭhānaṃ, yathāñāyaṃ suṇātha me.
Sañcarittānubhāsanañca, atirekañca cīvaraṃ.
Theyyadesanacorī ca, ananuññātāya terasa.
Ekekasmiṃ samuṭṭhāne, sadisā idha dissare.
1.
Paṭhamapārājikasamuṭṭhānaṃ
258.
Pubbūpaparipācitā, raho bhikkhuniyā saha.
Pahāre uggire ceva, tepaññāsā ca sekhiyā.
Vassaṃvuṭṭhā ca ovādaṃ, nānubandhe pavattiniṃ.
Sabbe ekasamuṭṭhānā, paṭhamaṃ pārājikaṃ yathā.
Paṭhamapārājikasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.
Dutiyapārājikasamuṭṭhānaṃ
259.
Amūlā aññabhāgiyā, aniyatā dutiyikā.
Duṭṭhullā pathavīkhaṇe, bhūtaṃ aññāya ujjhāpe.
Ehi anādari bhiṃsā, apanidhe ca jīvitaṃ.
Sahadhammikavilekhā, moho amūlakena ca.
Kiṃ te akālaṃ acchinde, duggahī nirayena ca.
Akkosacaṇḍī maccharī, gabbhinī ca pāyantiyā.
Kumāribhūtā tisso ca, ūnadvādasasammatā.
Sikkhāpadā sattatime, samuṭṭhānā tikā katā.
Tīhi dvārehi jāyanti, pārājikaṃ dutiyaṃ yathā.
Dutiyapārājikasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
3.
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ
260.
Viññattuttari abhihaṭṭhuṃ, ubhinnaṃ dūtakena ca.
Riñcanti rūpikā ceva, ubho nānappakārakā.
Dvāradānasibbāni ca, pūvapaccayajoti ca.
Vassikā ca sugatena, viññatti aññaṃ cetāpanā.
Dve vighāsā sāṭikā ca, samaṇacīvarena ca.
Kāyato na vācācittā, vācato na kāyamanā.
Vācācittā na kāyena, tīhi dvārehi jāyare.
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
4.
Samanubhāsanāsamuṭṭhānaṃ
261.
Chandaṃ ujjagghikā dve ca, dve ca saddā na byāhare.
Vajjānuvattigahaṇā, osāre paccācikkhanā.
Puna saṃsaṭṭhā na vūpasame, ārāmañca pavāraṇā.
Sattatiṃsa ime dhammā, kāyavācāya cittato.
Samanubhāsanāsamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
5.
Kathinasamuṭṭhānaṃ
262.
Accekaṃ cāpi sāsaṅkaṃ, pakkamantena vā duve.
Vikappaṃ rañño vikāle, vosāsāraññakena ca.
Pañcāhikā saṅkamanī, dvepi āvasathena ca.
Kāyavācā na ca cittā, tīhi dvārehi jāyare.
Kathinasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
6.
Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ
263.
Gaṇavikālasannidhi, dantaponena celakā.
Dubbaṇṇe dve desanikā, lasuṇupatiṭṭhe naccanā.
Antovassaṃ cittāgāraṃ, āsandi suttakantanā.
Chattaṃ yānañca saṅghāṇiṃ, alaṅkāraṃ gandhavāsitaṃ.
Asaṃkaccikā āpatti, cattārīsā catuttari.
Dvisamuṭṭhānikā sabbe, samā eḷakalomikāti.
Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
7.
Padasodhammasamuṭṭhānaṃ
264.
Tiracchānavijjā dve vuttā, anokāso ca pucchanā.
Vācācittena jāyanti, na tu kāyena jāyare.
Padasodhammasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
8.
Addhānasamuṭṭhānaṃ
265.
Dhaññaṃ nimantitā ceva, aṭṭha ca pāṭidesanī.
Kāyavācāhi jāyanti, na te cittena jāyare.
Kāyavācāhi cittena, samuṭṭhānā catubbidhā.
Addhānasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
9.
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ
266.
Rattichannañca okāsaṃ, ete byūhena sattamā.
Tīhi dvārehi jāyanti, dvisamuṭṭhānikā ime.
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
10.
Dhammadesanāsamuṭṭhānaṃ
267.
Evameva daṇḍapāṇissa, satthaāvudhapāṇinaṃ.
Veṭhitoguṇṭhito ceva, ekādasamanūnakā.
Sabbe ekasamuṭṭhānā, samakā dhammadesane.
Dhammadesanāsamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
11.
Bhūtārocanasamuṭṭhānaṃ
268.
Vācato ca samuṭṭhāti, na kāyā na ca cittato.
Bhūtārocanakā nāma, tīhi ṭhānehi jāyati.
Bhūtārocanasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
12.
Corivuṭṭhāpanasamuṭṭhānaṃ
269.
Jāyati tīhi dvārehi, corivuṭṭhāpanaṃ idaṃ;
Akataṃ dvisamuṭṭhānaṃ, dhammarājena bhāsitaṃ.
Corivuṭṭhāpanasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
13.
Ananuññātasamuṭṭhānaṃ
270.
Jāyati kāyavācāya, na taṃ jāyati cittato.
Jāyati tīhi dvārehi, akataṃ catuṭhānikaṃ.
Ananuññātasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
Asammohakaraṃ ṭhānaṃ, nettidhammānulomikaṃ;
Dhārayanto imaṃ viññū, samuṭṭhāne na muyhatīti.
Samuṭṭhānasīsasaṅkhepo niṭṭhito.